Koptekst Arnon Grunberg

Adolf Hitler was afhankelijk van vrouwen, schrijft de Duitse historicus Heike Görtemaker, ‘financieel, politiek en emotioneel

Op 20 juli was het 75 jaar geleden dat Operation Walküre mislukte, de poging van Claus Schenk Graf von Stauffenberg en enkele andere Duitse officieren om Hitler te doden. De officieren beseften dat de oorlog was uitgelopen op de vernietiging van Duitsland. Stauffenberg en de andere samenzweerders zijn vrijwel meteen na de mislukte aanslag geëxecuteerd.

In Duitsland werd die dag herdacht door Merkel en minister van Defensie, Kramp-Karrenbauer. Merkel zei tegen soldaten van de Bundeswehr: ‘U staat hier voor een menselijk Duitsland.’ Ook merkte ze op dat de samenzweerders van de 20ste juli ons manen ‘waakzaam te blijven en rechtsextremisme, antisemitisme en racisme in al hun verschijningsvormen vastbesloten tegemoet te treden.’

De Süddeutsche drukte ter gelegenheid van de 20ste juli een interview af met de historica Heike B. Görtemaker, die stelt dat Hitler van begin af aan door wegbereiders (‘Gönner’) niet alleen financieel geholpen is, maar dat deze lieden hem ook wijs hebben gemaakt dat hij ‘Führer’ kon worden. Later tijdens de oorlog toen Hitler verzwakt was, werd hij op de been gehouden door lieden als architect Speer, secretaris Bormann en SS-arts Brandt. Ook zegt Görtemaker dat de rol van vrouwen bij de opkomst van Hitler onderbelicht is. Vrouwen waren ‘financieel, politiek en emotioneel’ ongelooflijk belangrijk voor Hitlers carrière.

Omdat veel bevelen mondeling werden gegeven is het vrijwel ondoenlijk na te gaan wat uit Hitlers koker kwam en wat bedacht is door zijn vertrouwelingen.

Speer, die bij de Neurenbergse processen tot 20 jaar gevangenisstraf is veroordeeld, heeft na de oorlog een imago geprobeerd op te bouwen als opportunistische, ambitieuze architect, maar hij was een overtuigd nazi met veel invloed op Hitler.

Ik at die avond van de 20ste juli een rijsttafel in een Indonesisch restaurant in de Utrechtsestraat in Amsterdam.

De geschiedenis was een hond die onder de tafel lag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden