ColumnBert Wagendorp

Achter de lompe brutaliteit van de ‘granuliet-affaire’ kan maar een iemand zitten: Halbe Zijlstra

Halbe Zijlstra moest in februari 2018 aftreden als minister van Buitenlandse Zaken omdat hij had gelogen dat hij in de datsja van Vladimir Poetin was geweest, waar hij de president dreigende taal had horen uitslaan. Het was een zielige afgang voor een man die zich naar de politieke top had gezwetst, die carrière had gemaakt met zijn grote bek. Halbe hoorde bij de VVD-patjepeeërs die door rabiate taal uit te slaan moesten voorkomen dat kiezers overliepen naar Wilders.

Het was dus ook weer niet zo verbazingwekkend dat de naam van Zijlstra plotseling opdook in de door het journalistieke onderzoeksprogramma Zembla op de kaart gezette ‘granuliet-affaire’. Daarin draait het om de stort van een afvalproduct uit de asfaltindustrie in een zandafgraving bij het dorp Dreumel, aan de Waal. Inmiddels is daar 750 duizend ton granuliet gedumpt. Dit heet in de ambtelijke stukken ‘natuurvorming’.

Zembla maakte in twee uitzendingen duidelijk hoe de asfaltindustrie, de top van Rijkswaterstaat en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gezamenlijk alles in het werk stelden om de stort te laten doorgaan, ondanks onduidelijkheid over de milieu-impact van granuliet en met name van het daarbij gebruikte chemische bindmiddel. En ondanks de zorgen van lagere ambtenaren, milieuorganisaties, lokale en regionale overheden en de Tweede Kamer.

En wie duikt er in dat vieze spelletje opeens als een duveltje uit een doosje op en begint zich er tegenaan te bemoeien? Niemand minder dan de voormalige minister van BuZa en ex-secretaris van postduivenvereniging De Griffioen uit Oosterwolde (Frl.): H. Zijlstra.

Zijlstra, zo bleek, trad na de voor hem zo tragisch afgelopen datsja-episode als ‘strategiedirecteur’ in dienst bij aannemer VolkerWessels, de grootste wegenbouwer van Nederland en daarmee de grootste afnemer van asfalt en dus direct betrokkene in de granuliet-zaak.

‘Strategiedirecteur’ is een deftig woord voor lobbyist en lobbyist is het Café De Laatste Kans voor in ongenade gevallen politici. Als lobbyist hoef je weinig tot niks te kunnen – een voorwaarde waaraan Halbe Zijlstra ruimschoots voldoet, zo is tijdens zijn politieke jaren wel bewezen. De lobbyist hoeft alleen maar over telefoonnummers van invloedrijke personen te beschikken en lomp brutaal te zijn.

De telefoonnummers heeft Zijlstra nog uit de tijd dat hij fractievoorzitter van de VVD was en over de lompe brutaliteit beschikte hij al als staatssecretaris van Cultuur in het roemruchte kabinet Rutte I. Zijlstra richtte in die functie meer schade aan dan het coronavirus nu, en dat met een satanisch genoegen.

Goeie keuze dus van VolkerWessels. Aan een beschaafde lobbyist die niemand kent heb je niks. Je hebt iemand nodig die er gezellig op los liegt, niet bang is mensen onder druk te zetten, desnoods met lichte chantage. Een zekere gewetenloosheid is een pré. Halbe Zijlstra dus.

Als het dumpen van de granuliet dreigt vast te lopen op vergunningen en milieuvoorschriften, komt Halbe in actie. Hij kent de top van Rijkswaterstaat en die van het ministerie. Hij begint te bellen en te appen en te mailen. Met succes: binnen de kortste keren kan er worden gestort.

‘Kennelijk is voor hem eerlijkheid niet de gouden regel’, zei voormalig milieu-officier van justitie Biezeveld in Zembla over Zijlstra. Treffender kun je Halbe niet typeren.

Tevreden keek Halbe gisteravond naar het granulietdebatje in de Tweede Kamer. Hij moest even grijnzen toen het over het ‘diepeplassenbeleid’ ging.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden