Opinie Raoul du Pré

Aanpassing van het leenstelsel is een goede zaak

Al na enkele jaren brokkelt het draagvlak onder het studieleenstelsel af. Aanpassing is daarom een goede zaak.

Studentenprotest op de Dam in 2018. Beeld ANP

Dat een partij als GroenLinks in 2014 aan de basis stond van de beslissing om de studiefinanciering op de schop te nemen, kwam niet onverwacht. Al sinds de invoering in 1986 lag het stelsel onder vuur van progressieve economen vanwege de extreem denivellerende werking. Vooral jongeren uit welvarende gezinnen profiteerden. 70 procent van de studiefinanciering kwam terecht bij de rijkste helft van Nederland.

Omdat de aanvullende beurs voor minder draagkrachtige studenten een gift bleef, de terugbetalingsvoorwaarden uiterst soepel werden én het kabinet beloofde dat het de opbrengst zou investeren in het hoger onderwijs, meende GroenLinks de stap te kunnen wagen.

Dat zelfvertrouwen is inmiddels verdwenen. In navolging van Kamerlid Özdil trekt ook partijleider Jesse Klaver zijn handen ervan af. De partij studeert op alternatieven. De betekenis daarvan reikt verder dan interne partijpolitiek, want hiermee valt ook de politieke meerderheid achter het stelsel weg.

Dat is vlot gegaan, zonder dat er al overtuigend bewijs is dat het leenstelsel de toegankelijkheid van het onderwijs blokkeert. De weinige onderzoeken tot nu toe wijzen niet in die richting. Wel is er een mentaal effect. De oorspronkelijke hoop op het Binnenhof dat Nederland snel zou wennen aan het opbouwen van studieschuld, is niet uitgekomen. Recente onderzoeken wijzen erop dat het leenstelsel bijdraagt aan de toegenomen klachten onder studenten over te hoge druk, stress en psychische problemen.

Het huidige kabinet heeft de beeldvorming zelf negatief beïnvloed met het plan om al na enkele jaren de rente op de studieleningen te verhogen. Dat is het verkeerde signaal op het verkeerde moment. Dat ook de beloofde investeringen in de kwaliteit van het onderwijs volgens de Rekenkamer achterblijven, helpt bepaald niet mee.

Een stelsel zonder maatschappelijk en politiek draagvlak is geen lang leven beschoren. Aanpassingen liggen voor de hand. Niet alleen GroenLinks maar ook andere partijen doen er daarom goed aan alternatieven voor te bereiden, opdat zij weten wat hun in de volgende kabinetsformatie te doen staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.