Aanpak topinkomens valt ook Bos niet mee


de Volkskrant

Elf jaar nadat zijn partijgenoot Wim Kok de ‘exhibitionistische’ salarisstijgingen in het bedrijfsleven hekelde, doet minister van Financiën Wouter Bos een nieuwe poging de topinkomens te beteugelen. Gezien de forse stijgingen, de enorme gouden handdrukken en de vaak optredende wanverhouding tussen beloning en prestatie zijn er voldoende redenen in te grijpen. Alleen is de vraag of invoering van speciale belastingen daartoe het geschiktste instrument is.

Bos worstelt net als zijn voorgangers met een belangrijk probleem. Het belastingsysteem is niet primair ingericht op het voeren van specifiek beleid, of het nu gaat om inkomensbeleid of gedragsveranderingen, maar beoogt in eerste instantie de schatkist te vullen. Daarbij komt dat topbestuurders diverse juridische en fiscale middelen hebben om een eventuele belasting te ontwijken.

Uiteindelijk kan een minister van Financiën voor twee wegen kiezen. Of de Belastingdienst legt een generieke heffing op aan alle Nederlanders met een inkomen boven een bepaalde grens. Zo’n voorstel is makkelijk uitvoerbaar en ook lastig te ontwijken. Alleen tref je met zo’n maatregel ook werknemers en managers die niet de oorzaak zijn van alle ophef over de topsalarissen.

Of de minister kiest voor gerichte maatregelen, die alleen een bepaalde groep raken. Dat luistert juridisch erg nauw en dreigt het gevaar van een onuitvoerbare of oncontroleerbare belastingmaatregel.

Bos heeft met zijn pakket maatregelen dat hij vrijdag presenteerde, gekozen voor de tweede optie. Bedrijven moeten 30 procent belasting betalen over gouden handdrukken van meer dan een jaarsalaris, met een ondergrens van 500 duizend euro. Bedrijven mogen ook niet meer ongestraft grote stortingen doen in de pensioenpot van de bestuurder. Managers die na de overname van een investeringsmaatschappij aandelen in handen krijgen, worden zwaarder aangeslagen.

Voor de heffing op gouden handdrukken is zeker wat te zeggen. Het is onverkwikkelijk dat bestuurders die matig presteren ondanks alle goede voornemens van bedrijven nog altijd miljoenen meekrijgen. Donderdag nog werd bekend dat Anders Moberg 3,4 miloen euro meekreeg, terwijl hij nota bene vrijwillig bij Ahold zou zijn opgestapt en al een nieuwe baan had gevonden.

Gevreesd moet echter worden dat bedrijven gaan proberen de heffing te ontwijken – bijvoorbeeld door de topbestuurder nog een tijdelijk adviseurscontract aan te bieden. En anders zullen aandeelhouders de kosten vermoedelijk ophoesten, zonder dat daarmee de praktijk van gouden handdrukken verdwijnt.

Pijnlijk is bovendien dat de gepresenteerde maatregelen excessen zoals die vorig jaar plaatsvonden, niet kunnen voorkomen. De gigantische overnamebonussen die Rijkman Groenink van ABN Amro en Jan Bennink van Numico ontvingen, vallen namelijk buiten het bereik van deze maatregelen. Bos legt de verantwoordelijkheid voor dit probleem op het bord van de commissarissen. Zij hebben echter in het verleden nagelaten in te grijpen bij bijvoorbeeld vertrekpremies. Daarmee dreigt het gevaar dat de lang verwachte aanpak van de topsalarissen weinig effect zal sorteren en dus tot grote teleurstelling zal leiden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden