Verslaggeverscolumn In Den Bosch

Aan gewone mensen is de hysterie van de klimaatdraak niet besteed

Iedereen had het erover tijdens de buurtborrel die Helma hield ter ere van haar pensionering – de buren haalden hun smartphones tevoorschijn om de cijfers met elkaar te vergelijken. ‘Hoeveel verbruik jij? Wat wekken jouw panelen op?’ Dit is, zegt Thom, ‘toch het onderwerp van het moment’.

Wat verwonderd lopen ze door de gangen van Woon Ideaal, de beurs in de Brabanthallen waar Helma en Thom Laming een uitstalling van bankstellen en keukentrends verwachtten, ‘maar je struikelt dus over de verduurzaming’. De drommen trekken langs de stands van Pure Solar, Perfect Heating, Freenergics, Sun Power Energy Solutions, langs pelletkachels, warmtepompen, zonneboilers, nul-op-de-meter-totaaloplossingen. Thuis bij Helma en Thom staat een pas vier jaar oude nieuwe ketel, maar als ze nu een nieuwe ketel moesten kwam er geen nieuwe ketel meer, ‘dat is’, zegt Helma, ‘op termijn onhoudbaar’.

Thom: ‘Het is een logische stap.’

Helma: ‘Je bent daar echt bewust mee bezig.’

Thom: ‘Politici maken er een hele drukte van, maar gewone mensen zijn dat station inmiddels wel gepasseerd.’

Het is de dag waarop De Telegraaf de voorpagina vult met een tekening van de klimaatdraak, een wonderlijke knip-en-plakoefening afgezet met slordig gefotoshopte hoofden van ‘groene bangmakers’; een nieuwe fase in de anti-journalistiek die de krant bedrijft. Gewone mensen (‘de middenklasse’, verduidelijkte hoofdredacteur Paul Jansen op de radio) willen niet betalen voor het klimaat, is de achterliggende idee, ook van politici op stemmenjacht. Maar als ik redelijk gewone middenklassemensen de voorpagina laat zien, schieten ze in de lach.

‘Ze snappen d’r niks van’, zegt Thom.

De klimaatdraak. Beeld Toine Heijmans

Het is vroeg maar ik ben laat: de woonbeurs is al goed op gang, het parkeerterrein afgeladen met wagens van gewone mensen. De meesten hebben een eigen huis, dat van Thom en Helma is uit 1937 – het duizelingwekkende vermogen van de Nederlandse middenklasse, berekende het CBS, bestaat vooral uit eigen huizen van ouderen. Helaas is vermogensongelijkheid geen onderwerp waar kranten of politici gemakkelijk een vijand in herkennen, vandaar de klimaatdraak.

In een geïmproviseerd theatertje op de beursvloer laat een lange man in pak financiële sheets voorbijkomen – het is Tammo Bieze van installatiebedrijf Freenergics uit Boxtel, dat duurzaamheid installeert bij gewone mensen thuis. Het gaat om geld, zegt hij – ‘geld drijft iedereen, het klimaat is een leuk bijkomend voordeel’.

Zijn sheet is een eenvoudige investeringsberekening: ‘nul op de meter’ kost eenmalig een kleine 30.000 euro en bespaart 3.000 euro per jaar. Dat begint dus interessant te worden. ‘De Telegraaf maakt een misrekening, vrees ik’, zegt Tammo. ‘De meeste mensen zijn al overtuigd welke kant het opgaat.’

Zijn ‘veredeld installatiebedrijf’ begon tien jaar terug met ‘energy makeovers’ – dat was een moeilijke tijd, niemand had het op buurtborrels over warmtepompen of zonneboilers, de crisis deed de rest. Het ‘kantelmoment’, zegt Tammo, kwam met de berichten uit Groningen over het einde van het gas. ‘Nu hoef ik het niet eens meer uit te leggen, mensen komen er zelf mee. Ik heb nog nooit zo’n change of mind meegemaakt.’

Johan en Jeanne bij een boilervat. Beeld Toine Heijmans

Laat je niks door de kranten vertellen, zegt verderop Hans Cornelissen, trots op z’n vacuümbuizensysteem dat warmte maakt uit zonnestraling. ‘Tien jaar geleden kostte een warmtepomp 30.000 euro, nu heb je er al een voor zes. En alles is gesubsidieerd hè.’ Hans zit negen jaar in de duurzaamheid, importeert warmtepompen, solar-werkstations, omvormers, boilervaten. Lang was het sappelen, ‘vorig jaar kwam de omslag. Omdat het betaalbaarder wordt. Uiteindelijk gaat het toch om geld.’

En hij vertelt maar weer het verhaal van de jarenlang onverkoopbare villa met zwembad die hij zelfvoorzienend maakte, en die daarna goed werd verkocht. ‘Politici weten niet waar ze over praten. Mensen met een eigen huis hebben in hun hoofd de overstap allang gemaakt.’

Dus laten Johan en Jeanne zich de finesses uitleggen van het boilervat en de vacuümbuizen. Johan begint over het glycol in die buizen, ‘wanneer moet je dat vervangen?’ Om de drie jaar, zegt de verkoper, misschien langer. ‘Dus tegen de tijd dat ik er winst mee ga maken, kom jij dat weer bij me ophalen voor onderhoud?’

Afgeladen parkeerterrein. Beeld Toine Heijmans

Johan Broeren is gepensioneerd pijpfitter – het eigen, vrijstaande huis stookt hij warm op hout. Dit is een interessante tijd, zegt hij, ‘de vraag is’, zegt zijn vrouw Jeanne, ‘wanneer stap je in?’

Johan: ‘Wanneer koop ik iets goeds? Ze kunnen je van alles vertellen.’

Jeanne: ‘Dat is wat veel mensen zich afvragen.’

Johan: ‘De ontwikkelingen gaan zo snel nu.’

Jeanne: ‘Als we niet instappen, kunnen we ook te laat zijn.’

Johan: ‘En eerlijk gezegd – het is ook best leuk dat allemaal uit te zoeken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden