ColumnThomas van der Meer

70 is een wonderlijke leeftijd, dacht ik op een ochtend toen ik mevrouw Vissers zoon en meneer Gordijn zag

null Beeld

Het verpleeghuis is in rep en roer, want mevrouw Visser heeft bezoek van haar knappe zoon. Mijn collega’s staan op de gang te dralen in de buurt van haar voordeur, om een glimp van hem op te vangen of er als eerste bij te zijn als hij een vraag heeft. Mevrouw Van Wijngaarden (87) staat ook op de uitkijk. ‘Ik ben nou eenmaal gezegend met een sterk ontwikkeld gevoel voor schoonheid’, verontschuldigt ze zich, ‘en zo’n knap mannengezicht raakt dat gevoel van mij aan.’

Mevrouw Visser is 94 en haar knappe zoon is 70. In zijn werkend leven was hij militair en dat kun je aan zijn houding wel zien: kaarsrecht. Hij heeft een hoekig gezicht met een kuiltje in de kin en zijn blik is afstandelijk. Rationeel bekeken is afstandelijkheid geen aantrekkelijke eigenschap – iedereen weet dat je beter af bent met een hartelijke man – maar in de praktijk word je er begerig van. Toegegeven: ik vind de zoon van mevrouw Visser ook onweerstaanbaar.

Na het bezoek aan zijn moeder heeft hij inderdaad een vraag. ‘Zou mijn moeder voortaan een seintje kunnen krijgen om naar gym te gaan? Ze vergeet het steeds.’

Heel snel

Hij heeft vast een bijzonder optimistisch beeld van de ouderenzorg, want alles wat hij vraagt wordt meteen geregeld. Zelf is hij trouwens ook heel snel. Waar je bij sommige families twee maanden moet wachten op nieuwe onderbroeken of een paar pantoffels, staat mevrouw Vissers zoon de volgende dag al op de stoep. Misschien voelt hij zich hiertoe verplicht omdat wij zo snel zijn. Hoe dan ook: de haast waarmee hij zijn oude moeder voorziet van alles wat ze nodig heeft, neemt ons nog meer voor hem in.

Naast mevrouw Visser woont meneer Gordijn, die ook 70 is. Op de dag dat hij bij ons kwam wonen, zag ik door het raam hoe hij uit een busje werd geholpen en op z’n elfendertigst naar de ingang krukte. Ik ging ervan uit dat zijn geboortedatum verkeerd was genoteerd, maar toen ik hem van dichtbij bekeek, zag ik het aan zijn gezicht. Hij is écht 70. 70 is een wonderlijke leeftijd, dacht ik, toen ik hen op een ochtend tegelijk in beeld had: mevrouw Vissers zoon marcheerde naar zijn moeder en meneer Gordijn schuifelde achter zijn rollator richting ontbijt.

Dat mensen op jonge leeftijd al heel oud kunnen zijn, leerde ik pas in een achterstandswijk. Voor mijn stage in de thuiszorg fietste ik van het ene adres naar het andere. Een van mijn cliënten had de longziekte COPD en astma. Ik moest medicatie toedienen met een vernevelaar: die zet vloeibare medicatie om in een nevel, die geïnhaleerd kan worden. Daar stond ik dan met dat apparaat, in de huiskamer van een vochtig huurwoninkje. Het stond er blauw van de sigarettenrook en op de bank zaten mijn cliënt en vier harige huisdieren. De eerste keer riep ik haar recht in het gezicht: ‘Dit kán toch niet?’

Diabeet met roze koek

In die wijk waren mensen op hun 70ste al 90 – wat zeg ik: op hun 50ste al 90. Na een week keek ik al niet meer op van een diabeet die de dag doorbracht op de bank met een pak roze koeken en een fles cola.

Gezondheid wordt voor een groot deel bepaald door factoren die buiten de gezondheidszorg liggen, zoals opleidingsniveau, woonomstandigheden, schulden, werkloosheid en een instabiele gezinssituatie. Daar is veel onderzoek naar gedaan: we weten al meer dan dertig jaar dat arme mensen ongezonder zijn dan rijke en dat dit verschil steeds groter wordt. Onze overheid doet er wel van alles aan, hoor. Bijvoorbeeld met de campagne ‘Fit op jouw manier’, met tips om makkelijker gezonde keuzes te maken. Een van de tips luidt: ‘Snij eens vormpjes in de groenten.’

Intussen zijn de bewoners van het verpleeghuis aan het bingoën. Meneer Gordijn doet niet mee. Hij ligt languit op de bank.

‘Het is wat, om 70 te zijn’, kreunt hij.

‘Nou!’, zegt mevrouw Visser. ‘Poepoe.’

Thomas van der Meer is schrijver en werkt in een verpleeghuis. Hij vervangt deze week Elma Drayer. De namen van personen in deze column zijn gefingeerd.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden