columnkeulemans in quarantaine

11.519 mensen overleden kort na vaccinatie. Het venijn schuilt, natuurlijk, in dat woordje ‘na’

null Beeld

Voor de sympathieke opiniekrant Argus, hobbyproject voor oudere journalisten, ging ik in debat met publicist Ab Gietelink, al sinds het begin een van de gezichten van de coronaprotestbeweging. En dus kwamen ze weer allemaal voorbij, de fabels en de bakerpraatjes: dat corona niet dodelijker zou zijn dan een stevige seizoensgriep, dat er werkzame geneesmiddelen onder de pet zouden worden gehouden, dat de hoofdredacteur van de Volkskrant zou hebben beloofd geen kritische vragen te stellen over het coronabeleid. Allemaal onjuist en al duizend maal weersproken, kijkt u vooral de hyperlinks hierboven erop na.

Maar deze fascineerde mij toch. De vaccins zouden in Europa alleen al ruim 11 duizend mensen het leven hebben gekost, hield Gietelink mij voor. ‘Dat staat gewoon op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau, de EMA. Maar in de krant lees ik er niets over.’

Vreemd. Zo’n precies getal, dat moet ergens vandaan komen. En inderdaad circuleert het gretig in kringen van vaccinsceptici en mensen die het oneens zijn met de coronamaatregelen. Op een weblog, vol verhalen uit het genre ‘superzonnevlam verwacht in 2023’ en ‘wetenschappers maken proteïne waarmee hersenen en gedrag kunnen worden gecontroleerd’, vind ik een gedetailleerde lijst. Volgens het Europees Geneesmiddelenbureau zijn er 3.150 mensen overleden na toediening van het Moderna-vaccin, lees ik. Nog eens 5.757 overleden na Pfizer, 2.308 na AstraZeneca en 314 na de prik van Janssen. Opgeteld: 11.519 ‘vaccinatiedoden’, aldus de site.

Inmiddels zijn dat er zelfs meer dan 12 duizend, ontdek ik als ik het nazoek bij het Europese bijwerkingencentrum EudraVigilance. Echt waar: na toediening van het toch veilig geachte Pfizer-vaccin overleden er 616 mensen aan een immuunstoornis en 735 aan een hartinfarct. Zeven hadden na hun prik suïcidale neigingen, drie kregen een psychose, meer dan honderd mensen werden blind. Wát?

Het venijn schuilt, natuurlijk, in dat woordje ‘na’, lees ik in een uitleg die EudraVigilance nogal onhandig op een heel andere plek op zijn website heeft staan. Het bijwerkingencentrum registreert immers wat er na zo’n prik gebeurt, doordat mensen zelf meldingen doen en doordat groepen mensen expliciet worden bevraagd. Daarbij komen ook zaken aan het licht die op het oog weinig met bijwerkingen te maken hebben: twee personen werden na vaccinatie gebeten door een hond, één Europeaan werd kort na zijn Pfizerprik doodgeschoten.

De meldingen zijn dan ook nog maar de basis, de hooiberg waarin men vervolgens op zoek gaat naar afwijkende patronen die kunnen duiden op echte, nog onbekende zeldzame bijwerkingen, vertelt hoogleraar farmaco-epidemiologie Miriam Sturkenboom (UMC Utrecht). ‘Enorm veel mensen achter de schermen zijn hiermee voortdurend hard bezig.’ Zo vergelijkt men de meldingen tussen de verschillende vaccins en zet men ze af tegen wat je normaal gesproken door puur toeval aan ziekte en leed mag verwachten bij een groep van 200 miljoen mensen – het huidige aantal gevaccineerden in Europa.

En het systeem werkt, zegt Sturkenboom. Zie bijvoorbeeld de ontdekking van die zeer zeldzame bijwerking van het AstraZeneca-vaccin, trombose met bloedplaatjestekort. Eens in de ongeveer 300 duizend keer komt die voor. En toch kwam ze aan het licht. Bewijs dat de radar best goed staat afgesteld.

Toch: 11.519 sterfgevallen, dat zijn er wel veel, breng ik in. Maar dat komt doordat mensen nu eenmaal overlijden. ‘Plus dat de meeste landen begonnen met het inenten van het oudste deel van de populatie’, zegt Sturkenboom. ‘In die groep is het logisch is dat je veel overlijdens ziet.’ Ook voor het feit dat er zo ontzettend véél meldingen in de EMA-database staan, is een eenvoudige verklaring. ‘Dit zijn nieuwe vaccins, waarvoor veel aandacht is. Dus wordt er ook enorm veel gemeld. Iedereen let erop.’

Raar eigenlijk. Een van de hardnekkige (en overigens ook al aantoonbaar onjuiste) beweringen die bij de tegenbeweging rondzingt, is dat de meeste coronadoden niet zijn gestorven dóór, maar mét corona.

Totdat het over vaccins gaat. Dan telt diezelfde tegenbeweging opeens iedereen die de pech heeft mét een vaccin te overlijden mee als ‘vaccinatiedode’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden