'Ze hebben Jezus vermoord, maar daar kan Kustaw niks aan doen'

Op de lagere school zei een meisje eens tegen me dat wij Jezus hadden vermoord. 'Nee hoor', antwoordde ik. Maar ik voelde me toch een beetje betrapt.

'Jawel', zei haar moeder kalm, terwijl zij haar blonde dochtertje uit een babyblauwe winterjas hielp, 'ze hebben Jezus wel vermoord, maar daar kan Kustaw niks aan doen, lieverd.'

Ik moest eraan denken toen ik een filmpje zag van Billy Joel die bij een optreden in - what's in a place - Neurenberg werd gevraagd naar een herinnering aan zijn joodse wortels. Joel kreeg in de New Yorkse voorstad Levittown geen joodse opvoeding, vertelde hij, maar hij werd zich van zijn afkomst bewust toen een meisje hem voorspelde dat hij hoorntjes zou krijgen. Én toen een Italiaans jongetje hem met klappen dreigde, vanwege die moord op Jezus.

Maandag droeg Joel tijdens de toegift bij een concert een gele ster. Geen subtiel gebaar, maar Amerikanen gaan met de Holocaust ook een tikkie minder fijnzinnig om. In een museum in Los Angeles stond ik jaren geleden aan het eind van de route al eens pardoes in een nagebouwde gaskamer.

Een 'trotse jood', noemde Joels dochter hem. Aangenomen wordt dat hij protesteerde tegen de mars van extreemrechts in Charlottesville en de reactie van de Amerikaanse president daarop, die uitgerekend geconfronteerd met een horde schuimbekkende nazi's ineens de genuanceerde kant in zichzelf ontdekte.

Joel heeft altijd benadrukt hoe weinig joods hij is. Ja, hij houdt van de humor aan de Lower East Side en van het eten. Maar dat zegt weinig. Alleen de verwerpelijkste voedselhaters halen hun neus op voor een broodje pastrami bij Katz's Deli.

Dus hoe zou hij met die ster op dat podium zijn beland? Trouwens, hoe kwam hij eraan? Die dingen zullen toch al een jaar of zeventig uit productie zijn. Is hij zelf met geel vilt en een schaar aan de slag gegaan?

Misschien had hij gezien hoe demonstranten in Charlottesville scandeerden: 'Joden zullen ons niet vervangen.' En had hij erbij stilgestaan waarom zijn Duitse familie ook al weer in Levittown was beland.

Ik heb vroeger wel gezocht naar iets van een joodse identiteit. Er moest toch meer zijn dan die oorlog? Feestdagen, een gezelligheidsvereniging, een stuk Midden-Oosten of een paar fijne spijswetten? Maar ik houd niet van religie en niet van groepen en nou, dan krijg je lastig een joodse identiteit bij elkaar, hoor.

Maar altijd is er wel weer iemand die mij verzekert dat de joden het World Trade Center hebben opgeblazen, het internationale bankwezen controleren of IS hebben opgericht. Want joden worden misschien gehaat, van lui achterover leunen worden ze zelden beticht.

Daardoor vergeet je nooit waar je vandaan komt en je wordt er obstinaat van. Een ster zou ik persoonlijk niet op doen, maar hoorntjes lijken me eigenlijk wel wat.

Meer columns en artikelen van Kustaw Bessems leest u hier.

Meer over