Twistgesprek

'Wie wordt er nog psychiater als de wethouder adhd maar onzin vindt?'

De jeugdzorg gaat op de schop. Alles wordt ondergebracht bij de gemeente. Die herkent probleemkinderen eerder. Dat is beter voor ze. Of toch niet? Opinieredacteur Henk Müller in een twistgesprek met Menno Oosterhoff. 'De gemeenten willen Jeugdzorg 'ontmedicaliseren', alsof er te snel artsen bij worden gehaald en/of pilletjes worden voorgeschreven. Allemaal borrelpraat.'

Foto anp

Gemeenten gaan jeugdzorg, jeugdreclassering en de jeugdpsychiatrie regelen. U heeft deze week een petitie aan de Kamer overhandigd. U bent tegen.
'De petitie is getekend door 25 duizend mensen. Ik ben niet de enige die tegen is. Het hele veld is tegen: de hoogleraren kinderpsychiatrie, de grootste cliëntenraden, GGZ Nederland, de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie , het Nederlands Instituut voor Psychologen. De hoogleraren spreken van een historische blunder.'

Gemeenten staan dichter bij burgers en kennen de kinderen beter.
'Het is principieel onjuist om gemeenten te laten bepalen of een kind autistisch is of anorexia heeft. Of dat een gemeente kan zeggen dat een kind met adhd maar wat meer moet sporten. Kinderen hebben recht op medische zorg. Maar kinderen met psychiatrische aandoeningen zijn dan niet langer verzekerd en de gemeente bepaalt en betaalt. Kinder- en jeugdpsychiatrie is medische zorg en die is collectief geregeld via de Zorgverzekeringswet. Je moet die niet overhevelen naar gemeenten en kinderen uit de verzekering halen. Waarom heeft een kind met leukemie wel recht op medische zorg en een kind met anorexia niet? Dat is discriminerend. Als je die hulp niet meer wilt verlenen, zeg dat dan.'

Gemeenten zijn zuiniger, ze moeten ook wel, want ze krijgen 15 procent minder voor dit werk.
'We hebben het wel over een kwart miljoen kinderen. Waarom worden die anders behandeld dan volwassenen met een psychisch probleem en waarom gooi je hangjongeren, kinderen uit probleemgezinnen en kinderen met een psychisch probleem op één hoop en betaal je ze uit één potje? En waarom zou dat goedkoper zijn? Alle 408 gemeenten moeten zelf een heel apparaat optuigen. Ik ben bang dat de expertise verdwijnt. Wie wordt er nog psychiater als de wethouder adhd maar onzin vindt? De gemeenten willen Jeugdzorg 'ontmedicaliseren', alsof er te snel artsen bij worden gehaald en/of pilletjes worden voorgeschreven. Allemaal borrelpraat.

Een béétje druk kind heeft adhd, of iets anders uit het psychiatrische handboek. Gemeenten willen terecht ontmedicaliseren. Meer en eerder ouders, buurt en school inschakelen...
'Grappig genoeg blijven medicijnen wél in de verzekering, dus een gemeente met geldproblemen kan goedkoper uit zijn met medicijnen dan met behandelen. Maar kennelijk weten gemeenten beter hoe ze met jongeren moeten omgaan. Ze denken dat ouders, buren, klasgenootjes en de sportclub snel doorhebben wat er aan de hand is, en vroegtijdig kunnen ingrijpen zodat er minder snel een beroep wordt gedaan op jeugd-ggz. Waar baseren ze dat op? En dan komt er misschien wat getutteflut met een zelfbewustzijnscursusje, maar denkt u nou echt dat een gemeenteambtenaar diagnosen kan of moet stellen? Dan zwijg ik nog maar over de bureaucratische rompslomp bij deze 'transitie'. Gemeenten, ze hebben geen idee wat er op ze afkomt.'

Wouter Bos schreef in een column dat decentralisatie problemen kan geven. Dat hoort erbij.
'Bos schreef dat bij decentralisatie ongelijkheid hoort en dat gemeenten naar eigen inzicht geld mogen besteden. Dus als ze liever geld uitgeven aan lantarenpalen, een sporthal of huisvesting dan aan autisten, dan kan dat. Ik vind dat knap eng.'

Maar je kunt de wethouder wegstemmen.
' Nou en? Dan kan het te laat zijn. En nog iets, je gaat willekeur krijgen. De ene gemeente doet zus, de andere zo. Mogelijk op basis van vooroordelen.'

Dus dat de wethouder in een ultra-christelijke gemeente een druk kind door geestuitdrijving wil helpen en homo's met problemen door te bidden? Lijkt me onzin, dat staat het Rijk nooit toe.
'Dat zijn extreme voorbeelden, maar theoretisch kan dat. En de gemeenten bepalen, niet het Rijk.'

Feit blijft dat er vaak te veel hulpverleners bezig zijn met een gezin, en er móet bezuinigd worden. Bent u niet vooral bang voor banenverlies?
'Inderdaad zijn soms meer hulpverleners bezig met één gezin: met een lastige zoon, een depressieve moeder en wat al niet. Maar kun je dat voorkomen? Niemand weet hoe vaak dat voorkomt. En helpt het als de gemeenten, zoals het plan is, een regisseur aanstellen voor zo'n gezin? Wéér iemand erbij. Zeker, er kan best bezuinigd worden. Gemeenten krijgen in de toekomst 15 procent minder op de 3 miljard op jaarbasis van nu. Van mij mag je ons ook 15 procent bezuiniging opleggen, als het daarom gaat. Het klopt dat er misschien 30 procent aan banen verdwijnt. Zorgelijk, maar daar gaat het niet om. Ik ben arts, en dáárom ben ik bezorgd.'

Kamerleden zijn toch niet gek?
'Als je iets bedenkt voor slagers en alle slagers zeggen dat het een knettergek plan is, dan aarzel je. Maar in Den Haag is geen spoor van twijfel. Er is een heilig, totaal niet onderbouwd, geloof dat alles 'slimmer' en goedkoper wordt als de gemeente het doet.'

Menno Oosterhoff (1955) is kinder- en jeugdpsychiater en werkt bij Autisme Team Noord-Nederland in Groningen.
Henk Müller is opinieredacteur van de Volkskrant.

 
Dus als ze liever geld uitgeven aan lantarenpalen, een sporthal of huisvesting dan aan autisten, dan kan dat. Ik vind dat knap eng
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.