Opinie

'Trek een lange neus naar al die banken en financiële adviseurs: los je hypotheek af!'

Aflossen is schoon schip maken. Wie (versneld) gaat aflossen neemt zijn lot weer in eigen handen en weekt zich langzaam maar zeker los van een bancair systeem dat we met z'n allen steeds minder zijn gaan vertrouwen. Dat betoogt schrijver Gerhard Hormann.

Een makelaar overhandigt de sleutel aan nieuwe woningeigenaren. Beeld ANP

Of economen af en toe iets zinnigs te melden hebben over de economie, moet iedereen zelf maar uitmaken. Van zoiets als psychologie hebben ze echter geen kaas gegeten. Want anders zouden ze de vraag of je nu wel of niet je hypotheek moet aflossen niet voortdurend reduceren tot een droog rekensommetje. Eerst moest je niet - of in ieder geval niet gedurende de looptijd van 30 jaar - aflossen, omdat je dan hypotheekrenteaftrek misliep. En nu lijkt de vraag alleen maar: levert sparen meer op dan aflossen?

Het is een volstrekt eenzijdige kijk op het onderwerp, die ook nog eens geheel voorbijgaat aan de vraag waar het écht om gaat: niet alleen wat dit onderwerp betreft, maar ook als je kijkt naar wat nou precies de oorzaak is van de crisis waar we nu al bijna vier jaar middenin zitten en waar voorlopig geen einde aan lijkt te komen. Het is een schuldencrisis, het eindresultaat van decennia lang op de pof leven.

En wat krijg je als burger in deze bange tijden te horen? Dat aflossen alleen maar 'het op voorhand nemen en incalculeren van een verlies' is (econoom Ewoud Jansen). Of dat het volledig aflossen van de hypotheek 'overbodig' of zelfs 'bezopen' is (PvdA-er Jacques Monasch). En zo wordt de reeks argumenten om maar vooral niks aan je torenhoge hypotheekschuld te doen langer en langer.

Nachtrust
Zelf zijn we vier jaar geleden begonnen met het versneld aflossen van de hypotheek en ik moet het eerste nadeel nog tegenkomen. Door te sparen alsof de duivel ons op de hielen zit, hebben we de totale hypotheekschuld van bijna 160.000 euro inmiddels met de helft teruggebracht. Dat betekent dat zelfs het somberste doemscenario, waarin sprake is van een mogelijke halvering van de huizenprijzen na het hoogtepunt in 2007, ons geen slapeloze nachten hoeft te bezorgen. Maar ook nachtrust zit natuurlijk weer in geen enkel economisch model verdisconteerd.

In mijn binnenkort te verschijnen boek Hypotheekvrij! schrijf ik dat mensen alleen zouden moeten gaan aflossen als ze dat zelf willen - in die zin ben ik het dus roerend met econoom Ewoud Jansen eens - maar dan moeten ze wel in staat zijn een juiste afweging te maken. Wat wij de afgelopen jaren allemaal hebben ervaren, hebben we ook zelf móeten ervaren omdat je in de media bijna alleen maar argumenten tegen aflossen hoort. Het eerste succesverhaal moest simpelweg nog geschreven worden.

Schoon schip
Aflossen is schoon schip maken. Wie (versneld) gaat aflossen neemt zijn lot weer in eigen handen en weekt zich langzaam maar zeker los van een bancair systeem dat we met z'n allen steeds minder zijn gaan vertrouwen. Of zijn we nu alweer vergeten wie ons al die beleggingshypotheken en woekerpolissen hebben aangesmeerd? Het is precies zoals Jaap van Duijn zegt: dat je pas echt vrij bent als je vrij bent van schulden. En het is totaal absurd dat we het structureel niet aflossen van hypotheken als iets normaals of zelfs verstandigs zijn gaan beschouwen.

Wie gaat aflossen, ziet zijn woonlasten vanaf de eerste dag dalen. Dat geeft een gevoel van opluchting in een tijd waarin alles alleen maar duurder wordt en versterkt de sensatie dat je zelf weer de regie in handen hebt. Aflossen is in zekere zin ook een vorm van verzet: door extreem zuinig te leven en weinig te consumeren, saboteer je op voorhand alle bezuinigingsplannen van het eerstvolgende kabinet. Want reken maar eens uit hoeveel accijns, BTW en energiebelasting de overheid dan ineens misloopt.

Waarom lees je in de media nou nooit eens iets over de euforie die je voelt wanneer je het aflossingsvrije deel van je hypotheek tot de laatste cent hebt afgelost? Wij hebben op die historische dag - eerder deze maand - een rondedans door het weiland achter ons huis gemaakt, terwijl mensen als Ewoud Jansen op hun rekenmachine nog steeds plussen en minnen aan het vergelijken waren. Bezopen? Nee, hooguit een tikje aangeschoten van de champagnefles die we die avond hebben opengetrokken.

De crisis die ons land midscheeps trof in september 2008, woekert nu al zo lang voort dat inmiddels gesproken wordt over zeven magere jaren of zelfs een verloren decennium. Zou het niet geweldig zijn (en zou je niet een lange neus trekken naar al die banken en financiële adviseurs), als je na afloop van die periode je hele hypotheek hebt weggewerkt? Zou je dat uiteindelijk niet échte winst moeten noemen?

Gerhard Hormann is journalist en schrijver van het binnenkort te verschijnen boek Hypotheekvrij

 
Wie gaat aflossen, ziet zijn woonlasten vanaf de eerste dag dalen. Dat geeft een gevoel van opluchting
 
Waarom lees je in de media nou nooit eens iets over de euforie die je voelt wanneer je het aflossingsvrije deel van je hypotheek tot de laatste cent hebt afgelost?
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.