Column

'Paragnosten toestaan bij het OM is buitengewoon stupide'

Dat minister van Justitie Ivo Opstelten het Openbaar Ministerie alsnog toestaat om paragnosten in te zetten, is buitengewoon stupidie, schrijft columnist Arjen Lubach. 'Het is buitengewoon gevaarlijk als paragnosten een officiële erkenning van een minister krijgen.'

Een paragnost en paranormaal genezer in 1966 Foto ANP

Afgelopen zomer werd het verboden om op verpakkingen van homeopathische middelen te vermelden waarvoor ze gebruikt kunnen worden. ('Tegen griep'.) Opmerkelijk dat het zo lang heeft geduurd, want er is van geen enkel homeopathisch middel ooit aangetoond dat het werkt. Natuurlijk, een vettig zalfje werkt als een vettig zalfje en voor veel mensen is elke pil of druppel al een placebo, maar voor het basisprincipe van de homeopathie is nog nooit enig klinisch bewijs geleverd.

(Er is een komische anekdote van een fabrikant van homeopathische middelen die had ingestemd met een dubbelblinde test. Toen uiteindelijk bleek dat zijn medicijnen niet werkten riep hij uit: 'Dit is precies waarom we nooit meedoen aan dit soort onderzoeken!')
Minister Opstelten kan daarom wat leren van zijn collega Schippers, want hij presteerde het om op de valreep van 2012 te laten weten dat het Openbaar Ministerie gebruik moet kunnen blijven maken van paragnosten. Dit is in vele opzichten een verbluffend stupide statement van een minister van Justitie. Het is hetzelfde als wanneer hij zou zeggen: 'We moeten niet uitsluiten dat het OM in bepaalde gevallen gebruik moet kunnen blijven maken van het kabouternetwerk.'

Net zoals homeopathie niet kan worden bewezen, is er nog nooit een paragnost geweest die zijn 'gave' onder wetenschappelijke omstandigheden heeft kunnen herhalen. Laat ik nog eens de miljoen dollar van de beroemde scepticus James Randi aanhalen; er ligt in Amerika een miljoen dollar klaar voor de eerste paragnost, gedachtenlezer, homeopaat en ieder ander die bovennatuurlijke gaven claimt, die in een wederzijds overeengekomen test de werking van zijn gave kan aantonen. De afgelopen decennia is er een flink aantal charlatans langs geweest die zonder uitzondering door de mand vielen, omdat ze hun goocheltrucs niet meer konden uitvoeren zodra Randi met ze meekeek. Het miljoen is tot op heden niet uitgekeerd. Ook onze knuffelparagnost Derek Ogilvie ging genadeloos op zijn bek. (Zie 'Derek Ogilvie valt door de mand' op YouTube.)

 
Natuurlijk, een vettig zalfje werkt als een vettig zalfje en voor veel mensen is elke pil of druppel al een placebo, maar voor het basisprincipe van de homeopathie is nog nooit enig klinisch bewijs geleverd.

In zijn verklaring noemde minister Opstelten de paragnost in combinatie met andere methoden als hypnose en een leugendetector. Die dingen samen noemen is niet slim. Hypnose bestaat, dat is een fysieke en geestelijke staat waarin je gebracht kunt worden en er is geen wetenschapper die daar aan twijfelt. Een leugendetector is ook een heel ander verhaal, de enige reden dat dat apparaat niet geschikt is voor bewijslast bij rechtszaken is omdat het gemiddeld gezien wel werkt, maar geen honderd procent accuraat resultaat levert.

Het is buitengewoon gevaarlijk als paragnosten een officiële erkenning van een minister krijgen. De overheid doet er verstandiger aan alle occultisme zo vroeg mogelijk te veroordelen, voor rechercheurs met tarotkaarten en de horoscoop uit de Libelle op pad worden gestuurd.

Arjen Lubach is columnist voor de Volkskrant.

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.