Opinie Pensioendebat

‘Oud en jong staan helemaal niet zo tegenover elkaar in het pensioendebat’

De belangrijkste kritiek op het voorstel van werkgevers en de vakbonden om de pensioenleeftijd minder snel omhoog te laten gaan, is dat jongeren daarvan de rekening moeten betalen. Maar dat is een verkeerde voorstelling van zaken, schrijven beleidsadviseurs van FNV Jong en de ouderenbond ANBO in een gezamenlijke brief.

50Plus-Kamerlid Henk Krol (midden) loopt mee tijdens een een protest van leden van de vakbond FNV voor een beter pensioen in december 2014. Foto ANP

Het voelt als een déjà vu. Net als zeven jaar terug wordt er weer volop geframed. Het veronderstelde pensioenakkoord zou een casinopensioen opleveren en vooral in het voordeel van de ouderen zijn geschreven. 

Oké, er ligt nog geen pensioenakkoord. Maar de lijn van de huidige stand van zaken in de onderhandelingen is wel duidelijk. Het is goed dat werkenden samen pensioen opbouwen, dat zorgt volgens het CPB voor meer welvaart. Nederland kent dankzij ons pensioenstelsel weinig armoede onder ouderen – en dat willen we graag houden door zoveel mogelijk mensen mee te laten doen. Risico’s worden gezamenlijk gedeeld. Dat lijkt ons allemaal nog niet zo gek.

Maar waarom zou dat allemaal alleen in het voordeel van ouderen zijn? Bijvoorbeeld omdat er – in beginsel – eerder kan worden geïndexeerd? Laat het duidelijk zijn: ons middelloon-systeem kan niet zonder indexatie. Immers: als pensioenrechten het prijspeil niet volgen, worden die pensioenen elk jaar minder waard. De afgelopen tien jaar is de koopkracht van de pensioenen van de meeste Nederlanders met zo’n 15 procent gedaald. Dat doet de gepensioneerde vandaag pijn, maar de gepensioneerde van morgen of overmorgen nog veel meer.

Maar de AOW is toch zeker een douceurtje aan de ouderen? Dat staat te bezien. De AOW-leeftijd blijft stijgen, maar minder snel. Het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut heeft eerder al gehakt gemaakt van de versnelling van de verhoging van de AOW-leeftijd. Die verhoging kan, zegt het NIDI, veel geleidelijker. En dat stellen sociale partners nu voor. Daar is wel reden toe. Want word je nu geboren, mag je doorwerken tot je 81ste! In de zorg is één op de vijf werknemers arbeidsongeschikt. Moeten we nog doorgaan of nemen we de gevolgen voor de mensen serieus?

De stijging van de AOW-leeftijd gaat gewoon te snel. Niet alleen omdat de levensverwachting nu minder snel stijgt, maar vooral omdat een één op één koppeling niet houdbaar én niet nodig is. Al was het maar omdat gepensioneerden via de inkomstenbelasting gewoon meebetalen aan de kosten van de AOW.

En de jongeren? Het gaat er juist ook om dat voor jongeren het huidige tempo fysiek en maatschappelijk onhoudbaar is. Juist zij hebben er alle belang bij dat het tempo waarmee de AOW-leeftijd stijgt wordt vertraagd. Met het voorstel om dat extra jaar werken te halveren, gaan de jongeren er gelukkig en terecht zeker op vooruit. En die pasgeborene hoeft dan tenminste niet meer door tot 81.

Nog even terug naar die andere framing. De term ‘casinopensioen’ is dus weer uit de kast gerukt. Doet het altijd goed. Wij zijn benieuwd welk pensioenfonds wél een gegarandeerd waardevast pensioen aanbiedt. Er is de afgelopen jaren gekort, de inflatie heeft pensioen uitgehold en er dreigen nog steeds kortingen. Wij zeggen anderen na: liever minder zeker, dan zeker minder.

Wij gaan hier niet bij het kruisje tekenen. Zeker niet. Wij hebben nog vragen en bedenkingen genoeg. Het vertrouwen neemt echter niet toe door slinks jong en oud tegen elkaar op te zetten. Wij willen een eerlijke afweging maken en ons niet in een hoek laten duwen.

Ellen te Paske-Lievestro en Willem Reijn zijn beleidsadviseurs FNV Jong en ouderenorganisatie ANBO.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.