Twistgesprek

'Ongelijkwaardigheid man en vrouw blijft onder mom van keuzevrijheid bestaan'

Nederlandse vrouwen willen een parttimebaan. Hun kinderen zijn de gelukkigste ter wereld. Is de emancipatie nu voltooid? Een twistgesprek tussen Eva Jocobs en Henk Müller.

Foto anp

Vrijwel nergens ter wereld zijn man en vrouw zo gelijk als in Nederland, blijkt uit een net verschenen VN-rapport. Vrouwen zijn gelukkig met hun parttimebaan en hun kinderen de gelukkigste ter wereld. De vrouwenemancipatie is wel zo'n beetje klaar.
'Blijkbaar zijn onze kinderen het gelukkigst omdat de helft van de vrouwen liever thuisblijft bij de kinderen. Wat een belachelijke drogreden, alsof het een uit het ander volgt. Ik denk dat al dat kindergeluk meer te maken heeft met de prima omstandigheden waarin kinderen opgroeien dan met die parttimebanen.

'We leven in een rijk land en kinderen hebben een onbezorgde jeugd. En nee, de vrouwenemancipatie is nog lang niet klaar. De helft van de vrouwen is namelijk nog steeds niet financieel onafhankelijk. Ik wil de moederrol niet in een kwaad daglicht stellen of als minderwaardig afdoen, maar als je jezelf zo wegcijfert doe je jezelf tekort.'

Wie bent u om dat te bepalen?
'Dat moet iedereen voor zichzelf bepalen, maar ik vind dat vrouwen economisch zelfstandig en daarmee gelijkwaardig moeten zijn aan hun partners. Een op de drie huwelijken loopt spaak, en het zijn de vrouwen die daardoor in de problemen komen. Als je kinderen gelukkig zijn, is dat prima, maar een stabiele achtergrond voor kinderen houdt ook financiële zekerheid in. Ik vind het logisch dat je na een studie gaat werken en een carrière gaat opbouwen.'

Niet iedere vrouw heeft gestudeerd.
'Dat klopt, maar als je een opleiding hebt gevolgd, moet je die ook gebruiken. Er wordt constant een hevige discussie gevoerd over mensen die zouden teren op de zak van de overheid. Waarom worden bijstandstrekkers aangepakt en worden vrouwen die liever bij de kinderen thuiszitten en parttime werken ontzien? Het is misschien niet politiek correct, maar je mag hen best aanspreken op hun verantwoordelijkheid.'

Goed, dan moeten ze allemaal werken. Jammer alleen dat het crisis is en er te weinig banen zijn. Jammer ook dat deeltijdwerk zo wordt onderschat. Deeltijdfeminisme levert de samenleving veel op.
'Die crisis gaat ooit wel weer over en in landen waar vrouwen meer werken en de kinderopvang beter is geregeld, is de gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen nóg groter. Deeltijdfeminisme zou voor gelukkiger kinderen en veel broodnodige vrijwilligers zorgen. Maar het levert vrouwen niets op.'

 
Ik vind het onmogelijk om de keuze om parttime te gaan werken te rechtvaardigen. Omdat je als vrouw dan de vrijheid opgeeft om economisch zelfstandig te worden.
Demonstratie vrouwen emancipatie, 1984 Foto anp

Voor u is emancipatie louter economische zelfstandigheid. Andere vrouwen kiezen voor een parttimebaan en kunnen dan hun kinderen zien opgroeien, vrijwilligerswerk doen en zichzelf ontplooien. Dat is een vrije keuze. Daar is niets mis mee. Daar heeft de maatschappij zelfs baat bij.
'Ik betwijfel of dat zo'n vrije keuze is. Het ergste seksisme is wel uitgebannen, maar er is heel veel subtiel seksisme - meisjes krijgen poppen, jongens auto's - dat je van jongs af aan beïnvloedt en die keuze kan beïnvloeden. Je bent vrouw, dús moeder en dan moet je ook nog eens de beste moeder zijn. Die keuze is deels onbewust en deels het gevolg van druk van de omgeving en de verwachtingen ten aanzien van vrouwen.

'Al zou het een vrije keuze zijn, mijn doel blijft dat vrouwen financieel zelfstandig moeten zijn, dat is ook een vorm van zelfontplooiing. Daar komt bij dat er volgens het CBS niet zo veel verschillen zijn tussen mannen en vrouwen in het vrijwilligerswerk. Er zijn inderdaad meer vrouwen die vrijwillerswerk doen, maar mannen stoppen er meer tijd in.

'Ik probeer vrouwen altijd uit te leggen dat je van een parttime-inkomen niet kunt leven als het misgaat. En waarom zou je je niet kunnen ontplooien als je fulltime werkt? Kun je dan niet naar een concert of film? Kun je dan geen boeken meer lezen?'

Mannen blijven lekker fulltime werken. U kunt beter een beetje aan hun emancipatie werken.
'Ik kan alleen maar beamen dat er meer evenredigheid zou moeten komen en dat mannen ook moeten emanciperen. Maar het gaat nu om de positie van vrouwen, daar liggen de problemen. Ik zeg ook niet dat iedereen fulltime moet werken, maar besef wel wat de consequenties zijn als je besluit parttime te gaan werken. Ik wil de discussie daarover levend houden. '

U vecht tegen de bierkaai. Dit is wat het is. De meeste Nederlandse vrouwen willen nu eenmaal parttime werken. De emancipatie stopt hier.
'Daar ben ik het niet mee eens. De emancipatie is pas voltooid als mannen en vrouwen even veel verdienen en dezelfde kansen en mogelijkheden krijgen. Ik vind het onmogelijk om de keuze om parttime te gaan werken te rechtvaardigen. Omdat je als vrouw dan de vrijheid opgeeft om economisch zelfstandig te worden. Hoe vind je later ooit nog een baan met kennis die niet up-to-date is en met een gat in je cv? En dan zit je vast aan het inkomen van je partner of als het mis gaat, zit je als vrouw in de bijstand. Je vrijheid opgeven is een deel van je menselijkheid opgeven.'

Wel een tikje larmoyant. Vrouwen maken gewoon andere keuzen dan mannen.
'Vrouwen laten zichzelf door die keuze in een ondergeschikte rol duwen, en de ongelijkwaardigheid van man en vrouw blijft onder het mom van keuzevrijheid bestaan.'

Henk Müller is opinieredacteur van de Volkskrant.

 
De emancipatie is pas voltooid als mannen en vrouwen even veel verdienen en dezelfde kansen en mogelijkheden krijgen.