Opinie

'Niet alle moslimhomo's willen uit de kast'

De Marokkaanse boot op de Gaypride mag niet gebruikt worden als standaard dat de enige goede homo, de homo uit de kast is, vindt Dino Suhonic, oprichter van Stichting Maruf, een organisatie die zich inzet voor een betere positie van Moslim LHBT's in Nederland.

Een Marokkaanse boot, een primeur dit jaar, tijdens de botenparade van de Gay Pride. Foto anp

Vorig jaar had ik een heftige discussie met Redouan, een Marokkaanse vriend van mij die toen uit de kast was gekomen. Zijn ouders waren al een tijdje op de hoogte, maar de familie en vrienden moesten het ook weten. Mijn activistisch hart zei dat hij onmiddellijk aan de slag moest om zijn verhaal met anderen te delen. Als moslim LHBT-activist vond ik zichtbaarheid ontzettend belangrijk. Iedereen moet toch laten zien dat die sterk is en zichzelf kan zijn? Recht op zelfbeschikking staat bij mij heel hoog, en hoe kan het ook anders?

'Onzin!', zei Redouan. 'Ik hoef het niet aan iedereen te vertellen. Mijn familie in Marokko mag nog steeds denken dat ik een keertje met een vrouw naar Marokko kom en mijn Nederlandse collega's hoeven mij niet zielig te vinden omdat mijn geloof en gemeenschap mij niet accepteren. Daarnaast is niet iedere Hollander uit de kast!'

'Dus je vindt het onzin dat ik het wel doe? Dat ik op televisie was, in de krant stond en 'out and proud' door het leven ga?', vroeg ik met een wat geïrriteerde stem.

'Nee! Ik vind het dapper, maar ik hoef geen labels. Op jouw voorhoofd staat nu dat je en moslim en homo bent. Ik wil nog steeds in alle rust naar de moskee gaan zonder al die afkeurende blikken op mij gericht.'

Rolmodellen
Ik ging hier keihard tegenin met argumenten die zouden bewijzen dat hij voor verandering kan zorgen, maar mijn gedachten gingen ook uit naar al die duizenden moslimmannen en vrouwen in Nederland die niet uit de kast komen. Waarom hebben we zo weinig rolmodellen die het verhaal vertellen over hoe moeilijk het is om homo te zijn in een gemeenschap die er moeite mee heeft? En als ze er zijn, waarom verdwijnen zij dan weer nadat ze enkele malen in de media zijn geweest? Ik begon me te beseffen dat het komt door de manier waarop wij met die rolmodellen omgaan. Zodra de discussie in de media, en op fora en sociale media losbarst, zijn we niet meer geïnteresseerd in de verhalen van die jonge mensen.

Ik zie al tien jaar hetzelfde patroon in de publieke discussie over moslims, Marokkanen en homoseksualiteit. De recente discussie over de Marokkaanse boot is er een schoolvoorbeeld van. Een groep dappere Marokkaanse homo's wilde een statement maken rondom seksuele diversiteit en hun cultuur en religie. Ook al is het idee zacht geland, aldus de organisatoren, kwam na een paar dagen de ongemakkelijke discussie op gang. Het ging ineens niet meer over de Marokkaanse LHBT's en hun problematiek, maar over wie wel of niet achter de boot stond. Ook de politici die niet mee wilden of konden varen werden aan de schandpaal genageld. Hetzelfde gebeurde met de Marokkaanse belangenorganisaties die 'harder moesten optreden tegen de homofobe uitspraken van Mouna Jabrane', een welzijnswerkster waar we daarvoor nog nooit van hadden gehoord.

Het hoogtepunt kwam toen COC Nederland het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders beschuldigde van 'niet voldoende openlijke steun aan de initiatiefnemers van de Marokkaanse boot'. Hiermee gaan we voorbij aan de inhoudelijke discussie die vijftien jaar geleden al door Omar Nahas en Abdulwahid van Bommel is gestart.

Foto anp

Aanzet
Deelname aan de botenparade mag niet een doel op zichzelf zijn. Het is geen ultieme test van verdraagzaamheid van homoseksualiteit binnen de Marokkaanse gemeenschap. Het moet een aanzet zijn tot een oprechte discussie over de complexe relatie tussen islam, Marokkanen en homoseksualiteit. Het moet ook weer gaan over de situatie van Marokkaanse homo's zoals Redouan. Deze groep kampt met meervoudige discriminatie, omdat zij niet alleen als homo maar ook als Marokkaan een minderheid vormen. Daar hoor ik helaas niemand over praten.

Het zou een dialoog moeten zijn waarin er met, en niet over Marokkaanse homo's gesproken wordt. De boot mag niet gebruikt worden als standaard dat de enige goede homo, de homo uit de kast is. Toen ik de uitnodiging voor de boot naar een aantal Marokkaanse LHBT's met enthousiasme stuurde, reageerde een Marokkaans meisje: 'Laat ons moslimhomo's maar in de kast.'

Ik kan haar standpunt nu steeds beter begrijpen. We moeten ze hun 'zichtbaarheidsmanagement' zelf laten bepalen. Want emancipatie is veel meer dan uit de kast komen of op een boot staan. De belangrijkste vraag die gesteld zou moeten worden is wat er na de boot komt. Wie bekommert zich over de veiligheid en de toekomst van de dappere jongeren binnen hun familie en gemeenschap? Hoe kunnen we onze aandacht voor deze jongeren vasthouden ook nadat ze van de boot afgestapt zijn? Hoe kunnen we de constructieve dialoog voeren met de gemeenschap waar zij deel van uit blijven maken? In plaats daarvan verliezen we onszelf in wederzijdse beschuldigingen en aangiftes tegen mensen als Jabrane.

Recent kreeg ik bericht van Redouan uit Marokko. Hij is uit de kast gekomen bij zijn nichtjes. Op de bruiloft van zijn neef werd hij binnengesmokkeld naar het gedeelte waar alleen vrouwen mogen komen. Daar hebben ze hem opgemaakt en laten buikdansen. Redouan stuurde me een foto met de tekst: 'Marokkaanse bruiloften zijn beter dan de Gay Pride!'

Dino Suhonic is oprichter van Stichting Maruf, een organisatie die zich inzet voor moslim LHBT's.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.