Column

'Nette' islamkritiek draagt ook bij aan moslimhaat

Omdat ik een witte man ben, word ik nooit zomaar door de politie aan de kant gezet. Nou ja: één keertje, in Duitsland. Dat was niet leuk. Maar die agent dacht dat ik Turks was, dus dat telt niet. In het algemeen heb ik geen last van discriminatie. Het enige moment waarop je als witte man misschien een heel klein beetje wordt gediscrimineerd, is als je iets probeert te zeggen over discriminatie.

Beeld anp

Toen ik dat onlangs toch deed, in een artikel over islamofobie (Vonk, 14 mei), werd ik door verscheidene lezers aangesproken op mijn huidskleur. Ik keek daarvan op en mijn eerste reflex was om er een bevestiging van mijn gelijk in te zien. Want zeg nou zelf: als huidskleur het beste argument is van je critici, kun je er nooit ver naast zitten. Tegelijkertijd begreep ik wat ze bedoelden - een ongelovige witman die even komt vertellen dat het allemaal wel meevalt met die islamofobie, dat wringt.

Alleen: ik heb helemaal niet beweerd dat het wel meevalt met die islamofobie. Ik vind het wóórd verwarrend, omdat het religiekritiek op een hoop gooit met racisme. Hoeveel moslimhaat er in Nederland is, staat daar los van. Zo ben ik ook fel tegen het woord 'horeca', terwijl ik geen flauw benul heb van het aantal hotels, restaurants en cafés.

Toch kwam de vraag ook in slimme reacties steeds terug: is moslimhaat, hoe je het ook noemt, nou een groot probleem of niet? Ik ben altijd geneigd om gewoon maar ja te roepen, om ervanaf te zijn. Wilders noemt asielzoekers uit moslimlanden verkrachters, en staat bovenaan in de peilingen. Dat zegt veel. Maar of moslims in Nederland, zoals een aantal lezers claimt, nou echt gevaar lopen vanwege hun geloof? Zijn moslims, mutatis mutandis, 'de nieuwe joden'?

Daar ben ik niet van overtuigd.

Dat ik zelf, in een zeer diverse stad, nooit moslimhaat zie, betekent weinig: ik ben blank en het is sowieso anekdotisch bewijs. Goed, keiharde cijfers dan. Bij het meldpunt Meld Islamofobie - dat heet nu eenmaal zo - zijn vorig jaar 158 incidenten gemeld, vooral na de aanslagen in Parijs. Maar daar zitten ook 'islamofobe protesten' bij, zoals een antishariafolder. Geweld tegen mensen en moskeeën werd slecht enkele tientallen keren gerapporteerd - op achthonderdduizend moslims.

Of is dat slechts het topje van de ijsberg? Een actieve campagne van islamitische koepelorganisatie Spior leidde in ruim een jaar tot 174 meldingen van incidenten in Rotterdam, waarvan ongeveer een kwart fysiek. Daar zitten ook ordinaire ruzies in de tram tussen, waar uiteindelijk aan een hoofddoek werd getrokken, dus het blijft lastig. En anekdotisch, maar dat kan haast niet anders. Bovendien: een molotovcocktail richting een moskee, da's best een sterke anekdote.

Terug naar het debat. Is het denkbaar, zoals een lezer suggereerde, dat ook 'nette' islamkritiek, weliswaar onbedoeld, bijdraagt aan een klimaat waar zulke dingen gebeuren? Ja, ik vrees van wel. Is dat een reden om te zwijgen? Nee. Maar wel om je woorden zorgvuldig te kiezen, en vooral zo min mogelijk verwarrende termen te gebruiken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.