Verslaggeverscolumn in Den Haag

‘Ik ben 58. Je wordt voor vol aangezien, maar een jonge inbreker hou ik niet meer bij’

Verslaggever Ariejan Korteweg was op het Binnenhof bij een actie van de politie, toen de ene na de andere politicus langskwam.

Als de politie actievoert, is dat anders dan onderwijzers of verplegers. Dan gaat het gezag de straat op, met die combinatie van amicaliteit en zachte dwang waarmee politie-optreden doorgaans begint. De burger zegt niet zomaar nee.

‘Wij zijn doeners, actievoeren zit niet in ons bloed’, zeggen de agenten die dinsdag rond het Binnenhof demonstreren. Dat in aanmerking genomen, ziet hun optreden er heel professioneel uit. Ze doen waar ze goed in zijn: afgrendelen, staande houden, praatje maken. Zeven ploegen – samen 125 mensen, het door burgemeester Krikke toegestane maximum – posten bij de toegangswegen naar de Tweede Kamer. Kamervoorzitter Arib heeft om die reden de eerste dag van het nieuwe parlementaire jaar gesloten verklaard voor bezoekers: de veiligheid kan niet gegarandeerd worden. Het afscheid van VVD-Kamerlid Han ten Broeke zal later die dag voor lege publieke tribunes extra hol klinken.

Met Arib: ‘Mag ik ze meenemen?’

Op de hoek bij Korte Poten staat een ploegje oudere agenten. Gé Witteveen en Emile Wagenaar, allebei 62, wisselen ervaringen uit over hun kleinkinderen. Witteveen werkt bij het team coördinatie executietaken, Wagenaar zit bij de vreemdelingenpolitie. Mooie banen, vinden ze. Toch kijken ze niet reikhalzend uit naar de dienstjaren die nog resten. Wagenaar wil eerder stoppen, zoals veel oudere agenten.

Uit het groepje klinkt een lange litanie: zwaar onderbezette bureaus, te weinig trainingen, ‘ziekteverzuim van hier tot Tokio’, collega’s die ‘bijna letterlijk doodvallen’, huwelijksproblemen, extra nacht- en weekenddiensten, laag loon, politieposten die weinig open zijn, ‘en elke dode die je vindt gaat mee in je rugzakje’.

‘We lullen veel weg op straat...'

Wijkagent Dennis Graper vertelt dat ze met één patrouilleauto een gebied met 75 duizend mensen moeten controleren: ‘Één aanrijding en je capaciteit is weg.’ Geert de Jong, ook wijkagent: ‘Ik ben 58 nu. Je wordt voor vol aangezien, maar een jonge inbreker hou ik niet meer bij.’ Wagenaar: ‘Ze zeggen dat Nederland veiliger wordt. De cijfers worden vertekend omdat mensen een gesloten deur treffen als ze aangifte willen doen.’ Andere wijkagent: ‘We lullen veel weg op straat, anders zit je maar binnen administratie te doen.’

Grootste zorg: de komende jaren gaan 15 duizend agenten met pensioen en de opvolgers staan niet klaar. ‘Ze zitten daar in hun ivoren toren en hebben geen idee’, vat Witteveen samen, met een knik richting parlementsgebouw. ‘Terwijl wij het voor hen veilig houden.’

Met Grapperhaus: ‘Binnen tien dagen eruit.’

Die ivoren toren blijkt op deze eerste zittingsdag poreus. Links en rechts passeren politici, ik wijs ze bereidwillig aan: Kijk, daar komt Kathalijne Buitenweg, die bij GroenLinks over de politie gaat. ‘Ik ga er vol voor’, belooft ze. Daar is minister Blok, verrassend ontspannen aan de vooravond van het zwaarste debat uit zijn loopbaan. Hij krijgt een blauwe flyer. ‘Ik heb al een gele en een groene, dus bijna een kwartet.’

Khadija Arib komt er aan. De Kamerkoningin weet hoe je zoiets doet: op de foto met vier flinke agenten aan weerszijden. ‘Mag ik ze meenemen? Zo veilig wordt het hier niet meer.’

Politiefuik voor politici 

Alsof het afgesproken werk is, verschijnt daar Grapperhaus met ferme pas. ‘Grappermaker’ had Witteveen hem even eerder genoemd. De minister van Justitie en Veiligheid stopt voor een praatje. Dan, over zijn schouder: ‘Binnen een dag of tien zijn we eruit, zullen we dat afspreken mannen?’

Aan de andere kant van het Plein, bij de ingang van de parkeergarage, post H.M.A. Vijverberg, leidinggevende bij de Vreemdelingenpolitie. Hij is 44 jaar politieman en heeft nooit eerderactie gevoerd. Nu is hij 62 en de nood is zo hoog dat ook hij eerder wil stoppen. ‘We hebben 13 procent ziekteverzuim. Deze situatie is niet dragelijk meer.’

Voor het Mauritshuis worden intussen lange gesprekken gevoerd. Vijf agenten staan rond Attje Kuiken, woordvoerder politie van de PvdA. Ze informeert naar huwelijksproblemen en ziekteverzuim. ‘Die is toch van het CDA?’, vraagt een agent op fluistertoon.

Met Attje Kuiken: ‘Huwelijksproblemen?’

Wel herkend wordt het smaldeel van Forum voor Democratie, dat alle tijd neemt voor de actievoerders. ‘Veel van jullie punten staan in ons programma’, verzekert Baudet. Hiddema biedt aan desnoods op huisbezoek te gaan bij zieke agenten. Hij voelt wel voor een parlementaire enquête naar de totstandkoming van de nationale politie.

Hebben dan echt alle Kamerleden begrip voor dit blauwe protest? Zeker niet, meldt de garageploeg. Er was een PVV’er in een Porsche die cru was. Hij riep ‘opsodemieteren’ toen hij een folder kreeg en gaf gas. Mulder? Altena? Over de naam twijfelen ze. ‘Beertema’, meldt actiecoördinator Alwin de Kok later. ‘Hang die maar aan de schandpaal.’

Ook dat zul je een demonstrerende leraar of bejaardenverzorger niet snel horen zeggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.