Opinie

'Iedereen een 3D-wapen, hoeveel vrijheid kunnen we aan?'

Met de opkomst van het internet en sociale media is democratisering van kennis het nieuwe ideaal, schrijft Bart Smout. De 'Liberator', 's werelds eerste bruikbare pistool uit een 3D-printer, is een kritische noot bij de roep om deze informatiedemocratie.

De 'Liberator', het eerste bruikbare pistool uit een 3D-printer. Beeld epa

De afgelopen weken is er een hoop te doen geweest over de 'Liberator', het eerste bruikbare pistool ter wereld dat uit een 3D-printer kwam rollen. De maker van het wapen, de 25-jarige Cody Wilson, plaatste de blauwdruk ervan online.

Volgens de Amerikaan hoort het namelijk bij de moderne tijd dat iedereen over de vrijheid beschikt om zijn eigen wapen te printen. Het ministerie van Defensie dacht daar trouwens anders over: Wilson werd gesommeerd om zijn bouwtekeningen als de sodemieter van het web te halen.

Met het promoten van geweld heeft de Liberator niets te maken, meent Wilson. In een artikel op de website van Forbes zegt hij: 'This is about enabling individuals to create their own sovereign space...The government will increasingly be on the sidelines.' Het gaat de maker om persoonlijke vrijheid. Om autonomie.

Wie dit leest is geneigd te denken dat meneer Wilson een doorgedraaide halfidioot is. Gratis blauwdrukken uitdelen voor een geweer en dan zeggen dat je geweld niet wilt promoten, dat is zoiets als beweren dat die twaalf zakken friet in je winkelmandje niets met vetzucht te maken hebben. Toch kaart Wilson iets aan waar we niet zomaar overheen kunnen stappen.

Met de opkomst van het internet en sociale media is democratisering van kennis het nieuwe ideaal. Transparantie willen we, en rap een beetje. Politici zijn niet meer te vertrouwen, de wetenschap besodemietert je en het Vaticaan is een bolwerk van leugens. Dus waarom zou jij je nog afhankelijk opstellen van autoriteiten? Vrije toegang van informatie, dat willen we, zodat we op eigen benen kunnen staan. Kennis is macht. En het internet moet ons daarvan voorzien.

Totaalpakket
Het klinkt mooi. Maar de Liberator laat zien wat de uiterste consequenties zijn van die roep om transparantie. Je kunt immers niet roepen: 'Alles moet transparant worden, behalve dat en dat.' Vrijheid van informatie, dat betekent dat ook iedereen de blauwdruk van een geweer moet kunnen downloaden. Transparantie is een totaalpakket. Het is geen pizzeria waar je tegen de verkoper kunt zeggen: 'Doe mij de pizza Hawaï, maar zonder ananas.'

'With great power comes great responsibility', zei de vader van Spiderman. Kennis is macht inderdaad, maar hoe gebruik je die macht? Nou weet ik niet hoe het met u zit, maar verantwoordelijkheid nemen, daar blinkt de mensheid naar mijn mening niet echt in uit. Natuurlijk, het biedt veel voordelen dat steeds meer kennis en informatie vrij toegankelijk wordt. Maar er zit ook een donkere kant aan deze ontwikkeling die onze aandacht verdient.

De Liberator is een kritische noot bij de roep om een informatiedemocratie. Hoeveel vrijheid willen we eigenlijk? Hoeveel vrijheid kunnen we aan? Het wordt tijd dat we dat debat breed gaan voeren. Het startschot is gegeven.

Bart Smout is schrijver. Dit artikel verscheen als ingezonden brief in de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.