Opinie

'Groots dromen over Europa, zonder dat je wordt afgeblaft'

Drie dagen buigt een internationaal gezelschap zich in Amsterdam over de vraag hoe je de toekomst van Europa nieuw leven kunt inblazen. Tom Lanoye is één van hen.

De Europese vlag. Beeld ANP

Drie dagen praten over Europa. Sommige mensen worden al moe van het idee.

'Weet u waar ik moe van word? Van al die Europeanen die de noodzaak van één verenigd Europa niet zien. Politiek en economisch zijn we ten opzichte van grootmachten als China, India, Amerika en Canada een periferie aan het worden. En hoe kunnen we problemen als de vluchtelingencrisis ooit oplossen wanneer we niet met één stem spreken?'

Wat is het centrale probleem?

'Europeanen voelen zich geen Europeaan. Zelfs Europese intellectuelen hebben teveel schrik om over identiteit te discussiëren. Dat debat leidt al snel tot een groepsidentiteit die het heersende individualisme versterkt. Mensen zijn bang hun identiteit te verliezen als daar een Europese identiteit bovenop komt. Nederlanders hebben daar meer last van dan Belgen, omdat die al ervaring hebben met een meervoudige identiteit. De meeste Europeanen bijten zich uit angst vast in een nationale identiteit die niet verder gaat dan de vierkante centimeter. Maar - newsflash! - we leven niet meer in de 19de eeuw.'

Europa mist een smoel?

'Inderdaad. De Europese identiteit zou meer zichtbaar moeten zijn. We hebben in Europa veel bereikt op het gebied van sociale zekerheid en individuele rechten. We hebben een traditie van geweldige kunst en filosofie. Die kroonjuwelen zijn we nu aan het afbreken. Er moet een minister van Cultuur worden toegevoegd aan de Europese Commissie. Die zou zorg kunnen dragen voor een Europese opera, en een Europees museum van hedendaagse kunst waar het Europese verhaal levend wordt gehouden. En laat als Europese Commissie ook eens je smoel zien tijdens het Eurovisie Songfestival en de Champions League.'

Tom Lanoye. Beeld ANP

Veel Europeanen vrezen dat de sociale zekerheid door meer migranten juist afbrokkelt.

(fel)'Europa valt toch niet samen met migranten? We focussen ons daarop, maar kijk eens naar de belastingvoordelen die Starbucks geniet doordat de Europese belastingtarieven nog steeds niet zijn gelijkgetrokken. Die grote bedrijven hollen Europa uit. Sommige hebben een groter vermogen dan sommige Europese lidstaten. Als we dat anders zouden regelen, kunnen we de vluchtelingenstroom wel aan.'

Wie droomt nog van een Verenigde Staten van Europa. De linkse elite? Ambtenaren in Brussel?

'Wat is dat nou voor vraag? Als je het zo stelt, was Winston Churchill blijkbaar een linkse elitaire ambtenaar. Zo'n vraagstelling laat maar weer eens zien hoezeer het debat over Europa is geframed, en dat in dat negatieve frame alle argumenten zoek raken. Niemand lijkt nog te beseffen wat de voordelen van een verenigd Europa zijn en hoe groot de noodzaak ertoe is. We moeten in navolging van Churchill grote dromen hebben over Europa en die verkondigen zonder dat we worden afgeblaft. Denk je soms dat de vluchtelingenstroom zich zomaar laat oplossen? Wie droomt er nu echt?'


Ander commentaar uit de Telegraaf

Racisme komt helaas in Nederland voor en moet worden bestreden. Maar de stemming die zich nu van ons land meester maakt naar aanleiding van de Zwarte Piet-discussie en het incident rond rapper Typhoon, grenst aan massahysterie. Onder aanvoering van de media wordt een sfeertje gecreëerd alsof het hele land bol zou staan van de racisten. Het NOS Achtuurjournaal opende dinsdag zelfs met het nieuws dat de donkere zanger 'van de weg was gehaald'.

Let wel, Typhoon was ter controle staande gehouden, niet gearresteerd. Laat staan dat hem een haar was gekrenkt. Niemand die het opmerkte. Minister Van der Steur van Veiligheid en Justitie beloofde meteen beterschap en vroeg de zanger hem daarbij te helpen. Een goedkope pr-truc.

Ondertussen laten we ons als een fout xenofoob Tokkieland wegzetten. Wat een onzin. Progressief Nederland, dat zichzelf graag als tolerant presenteert - behalve richting de PVV - verliest compleet het hoofd als de beschuldigende vinger uit allochtone hoek komt.

Hou op met deze collectieve zelfkastijding! Sinterklaas is een kinderfeest en dat de politie alert is op jonge gasten in dure auto's, heeft alles te maken met de oververtegenwoordiging van bepaalde etnische groepen in criminaliteit. Zo zijn de feiten. Het is zaak dat we met beide benen op de grond blijven staan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.