Opinie

'Geert Wilders democratisch bestrijden? Vergeet het maar'

Het kennen van je tegenstander is de sleutel tot een succesvolle strijd, betoogt arabist Jan Jaap de Ruiter. 'Helaas hoor ik politici hoogst zelden verwijzen naar de schrijfsels van Geert Wilders en zijn partijideoloog Martin Bosma.'

PVV-ers Geert Wilders (R) en Martin Bosma (M) Beeld anp

De media worden overspoeld met analyses van het gedrag van Geert Wilders in verband met zijn laatste Marokkanenuitspraken. Allerwegen wordt vastgesteld dat hij weer een rode lijn heeft overschreden en voor alle politici, inclusief de premier, is de PVV-leider definitief te ver gegaan. Grote vraag is hoe om te gaan met het politiek schijnbaar zo improductieve optreden van de politicus. Immers, bij de gemeenteraadsverkiezingen heeft hij in beide gemeentes waar hij meedeed verloren en daags na de gewraakte uitspraken verlieten maar liefst twee PVV-Kamerleden de fractie.

Wilders lijkt er echter niet warm of koud van te worden en in die houding ligt ook het antwoord verscholen op de vraag naar het waarom van zijn bizarre politieke gedrag.

Kruip in de huid van je tegenstander
Ik heb altijd al het cliché betoogd dat het kennen van je tegenstander de sleutel is hem met succes te bestrijden. Helaas hoor ik politici hoogst zelden verwijzen naar de schrijfsels van Geert Wilders en zijn partij-ideoloog Martin Bosma. Van de laatste verscheen in 2010 De schijn-élite van de valsemunters en van de eerste verscheen vorig jaar Marked for Death. Islam's War Against the West and Me. Beide bevatten - dus al sinds 2010 - de antwoorden op de hier gestelde vragen.

Beide boekwerken laten zich karakteriseren als één kruistocht tegen alles wat links is, wat Europa is en vooral wat islam is. Daarbij schuwen beide heren de vergelijkingen met het nazisme niet. Keer op keer wordt er gesteld dat het huidige links de erfgenaam is van de NSDAP van Adolf Hitler, D66 van de NSB, dat de islam en het nazisme two of a kind zijn en dat de Europese eenwordingsgedachte een liefdesbaby was van de nazi's: 'Duitsland wint voor Europa op alle fronten'.

De PVV: het grote niets
Wat in beide boeken echter ontbreekt is de presentatie van een politieke visie hoe de eigen idealen te realiseren en de realiteit van de PVV als politieke beweging bevestigt dat ook. De partij kent geen leden, geen structuren, geen partijbureau, geen jeugdorganisatie, er is niets behalve het leiderschap van Wilders die het ogenschijnlijk niets kan schelen als scheuringen optreden en gemeenteraadsleden of Kamerleden opstappen. De partij is vooral tegen en wie achter de coulissen kan kijken stelt vast dat er niets is.

Politieke strategieën zijn zinloos
Het heeft dan ook geen zin om allerlei strategieën voor te stellen hoe politiek met de PVV om te gaan zoals Felix Rottenberg van de week deed met zijn voorstel een cordon sanitaire te organiseren rond de PVV. Dat cordon heeft de PVV zelf al intern georkestreerd: een cirkel om zich heen met daarbinnen niets. Het voorstel van Ton Planken om toch vooral een debat te voeren over de zaken die de partij aankaart, is goed bedoeld maar improductief. De partij is totaal niet geïnteresseerd in het debat.

 
Dat cordon heeft de PVV zelf al intern georkestreerd: een cirkel om zich heen met daarbinnen niets

De meest gesloten deur staat wijd open, zegt een Chinees gezegde. En die openingen zien we in het geschreven werk van Wilders en Bosma. Zo schrijft de laatste het volgende: 'Macht hebben we niet, als kleine partij. ... Maar invloed is er des te meer' en: 'Ik zal nooit vergeten hoe Geert zegt: 'Dit is precies waarvoor we hier zitten. Al houden we één zetel over, dit is nu eenmaal onze taak.' En de titel van Wilders' boek geeft ook schaamteloos weer dat het hier om een vernietigende strijd gaat: een oorlog zelfs.

Een negatief doel
De PVV heeft maar een doel: het verspreiden van het gif van de vreemdelingenhaat, van de afkeer van alles wat links is en het vernietigen van Europa. Ze beseft evenwel dat ze de moslims dan wel Marokkanen nooit via politieke weg het land uit krijgt. Ze weet dat ze Europa nooit langs democratische weg kan stoppen, laat staan vernietigen. Ze is zich ervan bewust dat links, of het nu verliest of niet in de verkiezingen, voorlopig niet weggevaagd wordt.

En dus doet de partij slechts een ding: te pas en te onpas, vooral dat laatste, haar boodschap van haat en afkeer verspreiden. Proberen dat in te tomen middels een cordon sanitaire of debat of welk ander democratisch middel dan ook heeft geen enkele zin. De partij opereert in feite hors jeu.

En is dat kwalijk? Ja, dat is het zeker. De alles-of-niets-mentaliteit van Wilders en Bosma ('al houden we maar één zetel over') is zeer schadelijk voor de sociale verhoudingen in dit land. Neem verder ook in overweging dat de partij samenwerkt met andere xenofobe Europese partijen als het Front National en het Vlaams Belang, en dat zij meer dan innige contacten onderhoudt met oerconservatieve Noord-Amerikaanse kringen als die rond Pamela Geller en Mark Steyn, en dan zien we dat het net zich sluit.

Het zwarte gat van Harry Mulisch
Harry Mulisch beschreef in zijn laatste roman Siegfried het fascisme en de persoon Adolf Hitler als een menselijke zwart gat dat alles verslindt en alles kapotmaakt. Wie achter de coulissen van de PVV kijkt, ziet ook niets: alleen maar haat en afkeer. Daar helpt geen democratisch moedertje lief aan, waarmee maar het dilemma wordt geschetst van de vraag wat dan wel helpt.

Jan Jaap de Ruiter is arabist aan de Tilburg University.

 
Proberen dat in te tomen middels een cordon sanitaire of debat of welk ander democratisch middel dan ook heeft geen enkele zin. De partij opereert in feite hors jeu
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.