Opinie

'Er moet niet minder porno worden gekeken, hooguit meer'

Vrouwonvriendelijke porno moet hard worden aangepakt, vindt menig feminist. Stop met zaniken, vindt Emma Curvers. 'Porno gaat over verlangens, geen redelijke wensen. Werk dus liever aan emancipatie op een gebied waarover we wel controle hebben.'

Beeld ANP

Dinsdag stemde het Europees parlement tegen het voorstel van Europarlementariër Kartika Liotard om porno uit te bannen en sancties op te leggen aan 'ondernemingen en personen die de seksualisering van meisjes bevorderen'. Het merendeel van haar collega's wuifde het voorstel lachend weg. Toch zagen enkelen wel een lichtpuntje: de censuur zou mogelijk gunstige gevolgen hebben voor het vrouwelijke deel van de samenleving.

Aan Liotards verzoek ligt een breed gedragen idee ten grondslag: dat porno genderstereotypen versterkt en objectificatie van vrouwen bevordert. Dan is porno ook schuldig aan de ongelijke positie van vrouwen op de arbeidsmarkt. En zelfs, zo schreef Renate van der Zee hier onlangs, aan geweld tegen vrouwen. Kortom, porno is iets waartegen feministen ten strijde moeten trekken! Dat doet Liotard uit naam van de commissie Gendergelijkheid en Vrouwenrechten. Het is maar de vraag of ze hier voor 'rechten', gendergelijkheid of 'de vrouw' opkomt - of alleen voor dames die ongemak ervaren bij het zien van porno.

In Slowakije geproduceerde beukpartij
Porno wordt door de anti-pornostrijdsters eenzijdig voorgesteld: een koele, in Slowakije geproduceerde beukpartij op een skai-leren bank, die de kijkers klakkeloos in zich opzuigen en laten passeren aan hun morele gestel. Om hun betoog kracht bij te zetten, wijzen anti- pornostrijdsters ook op voorbeelden van misstanden tegen vrouwen uit de business. Maar die misstanden, hoe verschrikkelijk ook, maken porno nog niet inherent slecht. De scenario's die in porno opduiken, zijn ook niet spontaan ontsproten aan de industrie, ze worden gericht opgezocht en gemaakt. Porno is niet één verhaal, geen homogeen product dat *plop* opduikt, vanuit een boze macht die zich ten doel stelt vrouwen minder te betalen voor hun werk. Het is een product voor lustbevrediging, dat beantwoordt aan de verlangens van miljoenen.

Natuurlijk, wie bij het zoveelste cumshot het gevoel bekruipt dat de vrouw in de wereld alles maar te slikken heeft, is niet de enige (trouwens ook niet de enige, die door diezelfde inhoud opgewonden raakt). Een reden voor de ongemakkelijke relatie tussen feminisme en porno, is dat ze als letterlijke bedoeling wordt bekeken, terwijl er geen verband hoeft te zijn tussen de verbeelde verlangens en redelijke wensen.

Filosoof Lieven de Cauter, auteur van Archeologie van de Kick, beroept zich voor de beschrijving van de aard van porno op het Freudiaanse begrip 'fantasma': 'een imaginair scenario waarin het subject aanwezig is en dat de vervulling van een bewust of onbewust verlangen ensceneert'. Porno is zo'n scenario tussen waarheid en leugen. Het verbeeldt een geheel ontkleed verlangen, zonder oog voor 'hoe het hoort'. Porno is bedoeld om op te winden, niet als seksgebruiksaanwijzing. Daarom volgt porno vaak primitieve, stereotype scenario's. Vrouwen zijn, voor zover het porno betreft, een lustobject. Net als mannen. Prima.

Geen gelijkheidsregels
De arena van seks is een wereld waar geen plek is voor verhaaltjes, moraal en decorum. Gelukkig maar. Gelijkheidsregels gelden er niet. Waar je in het dagelijks leven geacht wordt geen onderscheid te maken op basis van bijvoorbeeld huidskleur, mag dit in je seksuele voorkeur wél een rol spelen: op een pornosite kies je daarom voor de video Hot black girl uses her gigantic boobs to mop up semen, MILF invites student in her house of My friends hot mom. Net zo goed kun je scenario's beleven die je juist niet in vervulling wil laten gaan - als je ervan houdt om te zien hoe mensen over elkaar heen plassen maar zelf vindt dat dat zo'n troep geeft, bijvoorbeeld.

Porno is even breed als de menselijke fantasie. Porno gaat over onze diepste verlangens en die verbied of verander je niet zomaar. Zoals Brooke Magnanti maandag schreef in The Telegraph: de verschillende varianten van porno, zijn eerder resultaat van genderstereotypen dan hun oorzaak. Elke cultuur krijgt de porno die zij verdient. Porno is waarschijnlijk een van de laatste plaatsen waar veranderingen in de verhouding tussen man en vrouw terug te zien zullen zijn. Werk dus liever aan emancipatie op een gebied waarover we wel controle hebben, dan te zaniken over wat het lijf - man of vrouw - als vanzelf verlangt te zien. En onderwijs jongeren over porno.

Dat je over het algemeen mag vaststellen dat de man baas is in pornoland (als klant en in de film) is natuurlijk niet zo fraai. Mannen zijn dan ook de hoofdconsumenten van porno. Daarin komt langzaam verandering, nu vrouwen zichzelf serieus beginnen te nemen als pornoconsument. Zo zie je filmpjes verschijnen die aangeprezen worden met de authenticiteit van het damesorgasme. Meer porno betekent meer ruimte voor niches die ieders wens bedienen. Er moet dus kortom niet minder porno gekeken worden, hooguit meer.

Emma Curvers is schrijfster, columniste voor CJP Magazine en Folia en feministe. Twitter @EmmaCurvers

 
Porno is geen homogeen product dat *plop* opduikt, vanuit een boze macht die zich ten doel stelt vrouwen minder te betalen voor hun werk. Het is een product voor lustbevrediging, dat beantwoordt aan de verlangens van miljoenen
 
Waar je in het dagelijks leven geacht wordt geen onderscheid te maken op basis van bijvoorbeeld huidskleur, mag dit in je seksuele voorkeur wél een rol spelen: op een pornosite kies je daarom voor de video Hot black girl uses her gigantic boobs to mop up semen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.