180 graden Comedian Vera van Zelm

‘Een vrouw moet zich meer bewijzen’

Comedian Vera van Zelm (34) veranderende van standpunt over het geëmancipeerde Nederland.

Vera van Zelm: ‘Als een vrouw twijfelt, wordt ze als onzeker gezien. Een twijfelende man ‘denkt goed na’.’ Foto Ivo van der Bent

Oude standpunt

‘De emancipatie van vrouwen in Nederland is vergevorderd. Vrouwen en mannen worden als gelijken gezien en hebben dezelfde kansen en mogelijkheden om carrière te maken en werk en zorg te combineren. Er is niks wat vrouwen in de weg staat. Alleen het wereldje waarin ik verkeer, van stand-upcomedians, loopt achter en houdt nog dapper stand als mannenbolwerkje. Het aantal vrouwen is er op de vingers van één hand te tellen. Het is de enige beroepsgroep waar nog wordt beweerd dat vrouwen nu eenmaal minder getalenteerd zijn.’

Het kantelpunt

‘Ruim drie jaar geleden werd ik bezwangerd en het was alsof ik in de jarenvijftig van de vorige eeuw terechtkwam. De omgeving geeft je het gevoel dat je een zwangerschap fantastisch moet vinden, wat het helemaal niet is. Dat je nu doet waarvoor je als vrouw in de wieg bent gelegd: een kind dragen en baren. Alsof je levenswens nu eindelijk is vervuld. Als ik mijn hand op mijn buik hield, kreeg ik reacties als: o, wat zie je er sereen uit zo! Terwijl ik bezig was het kontje van de baby van mijn rib te duwen omdat het fucking pijn deed. Ook in het klasje van zwangerschapsgymnastiek was het één grote roze wolk: alles ging prima en lekker. Maar aan de gezichten van de vrouwen zag je dat het helemaal niet waar was. 

‘Het blijft meestal onbenoemd dat zwanger zijn niet altijd leuk is. Als je op internet zoekt naar zwangerschap ‘survival tips’ kom je vooral adviezen tegen voor mannen hoe ze als een Indiana Jones de rare buien van hun zwangere vrouw kunnen overleven. Met tips als: help je vrouw in het huishouden. Helpen? Sinds wanneer is het huishouden ineens van mij? En niet van ons samen?

‘En dan het idee achter de babyshower: Ik begrijp niet zo goed waarom we de komst van de baby vieren zónder de vader erbij. Als een vrouwenonderonsje. Of is het om de vrouw een hart onder de riem te steken? Dan zou ik zeggen: geef cadeaus voor haar en niet voor de baby. Toch? Nu is het net alsof de man totaal niet meedoet en alleen maar in de kroeg rondhangt.’

Foto Ivo van der Bent

Nieuwe standpunt

‘Op papier, volgens de wet, is Nederland een geëmancipeerd land. In de praktijk valt het tegen. Er zijn nog veel vooroordelen en stereotype beelden die vrouwen in een achterstandspositie zetten. Het verbaast mij dat veel mensen nog zo traditioneel denken over vrouwen- en mannenrollen. Zodra je een gezin begint wordt het normaal gevonden dat de vrouw minder uren gaat werken, bij een man niet. Doordat mannen maar twee dagen verlof krijgen na een geboorte, worden ze meteen op achterstand gezet bij de zorg voor hun kind. Het is duidelijk welke boodschap daarvan uitgaat. Een vrouw wordt zo in de traditionele zorgende rol geduwd. 

‘Ik hoorde iemand een keer op een feestje zeggen: ‘Ja, soms laat ik het mijn man wel doen, voor de kinderen zorgen, maar dan grijp ik maar weer in, want hij kan het gewoon niet zo goed.’ Dat is toch bizar? Allereerst de aanname dat hij het niet zou kunnen, maar ook dat ze het heeft over ‘ingrijpen’. Van een vrouw wordt verwacht dat zij na de bevalling het leeuwendeel van de zorg voor de baby op zich neemt. Terwijl ze dan nét negen maanden lang werk geleverd heeft. En haar lichaam is aan gort. Juist de eerste maanden na de bevalling is een vader hard nodig. Je zou de kans moeten krijgen echt samen te beginnen met de opbouw van je gezin. ’

Het effect

‘Ik ben mij bewust geworden van mijn vrouw-zijn en van de ongelijke behandeling en stereotype beeldvorming. Vrouwen moeten zich meer bewijzen om het vertrouwen te krijgen dat ze kunnen presteren. Als ze twijfelt, wordt ze als onzeker gezien. Een twijfelende man ‘denkt goed na’. Die beelden zitten diep en zijn aan de oppervlakte niet zo zichtbaar. 

‘Mijn oude ik zou kotsen van deze uitspraken en zeggen: wat een gezeik, doe normaal. Ik ben bang voor feminist te worden aangezien omdat misschien wordt gedacht dat ik tegen mannen ben en er dan niet meer wordt geluisterd. Terwijl het enige is dat ik voor een samenleving ben waarin iedereen dezelfde kansen krijgt en kan doen wat hij wil, waarin sekse er niet toe doet. ’

Foto Ivo van der Bent
Meer over