Opinie

'Een PvdA zonder armoede is hetzelfde als een PVV zonder islam'

Hebben we te klagen? Volgens de Nederlandse burger, bijna de gelukkigste ter wereld, niet of nauwelijks. De PvdA ziet dat anders en stelt dat er nog genoeg is om van te balen. 'De partij heeft geen toekomstvisie en de nieuwe PvdA-leider wordt daarom kapitein van een zinkend schip', voorspelt Michiel Hennink, student aan de University of Reading.

Veel PvdA'ers zullen opgelucht adem hebben gehaald. Hun stotterende partijleider, Cohen, wordt binnenkort vervangen. Zijn opvolger is vast een beter debater, en een frisse wind zal het aantal zetels in de peilingen iets opstuwen. Toch zal er uiteindelijk weinig veranderen. De belangrijkste doelen van de PvdA, de verheffing van de onderklasse en een eerlijke verdeling van de welvaart, zijn grotendeels bereikt. En een PvdA zonder armoede is hetzelfde als een PVV zonder islam. De PvdA heeft geen toekomstvisie en biedt geen antwoord op het belangrijkste vraagstuk van deze tijd; onze verslechterende positie in de wereldeconomie. De nieuwe PvdA-leider wordt daarom kapitein van een zinkend schip.

Elke Nederlander heeft toegang tot goed onderwijs, van basisschool tot universiteit. Iedereen heeft recht op uitstekende gezondheidszorg. Weldoorvoed staan we op in warme huizen, we reizen snel en veilig naar ons werk en we ontspannen met gesubsidieerde sport of cultuur. Hebben we te klagen? Volgens de Nederlandse burger, bijna de gelukkigste ter wereld, niet of nauwelijks. Negen op de tien Nederlanders is tevreden met zijn leven (cijfers SCP). De PvdA ziet dat anders en stelt dat er nog genoeg is om van te balen. 'Het moet eerlijker', aldus de PvdA in haar campagne voor de laatste verkiezingen.

Geen visie
Een falende partijleiding (Cohen) en een slechte communicatie naar het electoraat worden steeds genoemd als oorzaken van de crisis in de PvdA. Hier worden echter oorzaak en gevolg door elkaar gehaald. Deze kwesties zijn namelijk niet de oorzaak, maar het gevolg van het fundamentele probleem dat de PvdA heeft: het gebrek aan een verhaal dat aansluit bij de beleving van de Nederlander. De partij is gericht op het verleden en heeft geen visie voor de toekomst. Geen communicatiestrategie kan dit maskeren en daarom kan geen politicus de partij succesvol leiden.

Het belangrijkste politieke vraagstuk van deze tijd betreft de toekomst van de Nederlandse economie en onze internationale concurrentiepositie, bijvoorbeeld ten opzichte van China. Dat is een discussie over technisch economisch beleid, maar nog veel meer een debat over de inrichting van het Nederland van morgen. Wat doen we met onze pensioenleeftijd, het minimumloon, het onderwijs, uitkeringen en andere speciale voorzieningen? In andere woorden: hoeveel luxe zijn we bereid in te leveren en hoe hard willen we werken, in ruil voor het behoud van onze welvaart in de toekomst?

Bioloog
De PvdA, met bioloog Plasterk als financieel woordvoerder, propageert vooral maatregelen die de burger op korte termijn tevreden moeten houden. De kinderopvang moet zwaar gesubsidieerd worden, ondanks dat dit niet tot een hogere arbeidsparticipatie onder vrouwen leidt. Zzp'ers moeten worden geholpen met een wettelijk minimumtarief, terwijl zzp'ers zelf aangeven deze 'hulp' niet te willen. Bonussen bij banken en verzekeraars moeten verboden worden, ook als dit private bedrijven zijn. Stoppen met geld uitgeven dat we niet hebben, noemt de PvdA 'kil bezuinigen'.

Keerpunt
De PvdA kijkt niet vooruit en wordt niet gehinderd door het inzicht dat we op een keerpunt staan. De Europese economie heeft zijn flair verloren en Azië, met China als koploper, wint aan economische en politieke macht. De Nederlander is gelukkig en wil een politiek die dit geluk veiligstelt voor de toekomst. Hard werk na een periode van rust leidt altijd tot blaren en spierpijn, maar maakt ons sterker op de lange termijn. De Nederlandse burger weet dat en zoekt een partij die deze noodzaak niet ontkent, maar dit proces leidt op een manier die bij de eigen politieke overtuiging past.

Alle politieke smaken worden op dit moment al aangeboden. De VVD voorziet in de behoeften van rechts door te snijden in de overheidsuitgaven en door het individu en de markt volop de ruimte te geven; beleid met als motto 'zachte heelmeesters maken stinkende wonden'. Links en het midden kunnen D66 stemmen, dat zich pragmatisch en zonder ideologisch geneuzel op een liberale maar sociale toekomst richt. Het CDA doet dat ook, met een christelijk sausje. De conservatieve kiezer kan, afhankelijk van een linkse of rechtse voorkeur, terecht bij de SP of de PVV - partijen die zich net als de PvdA op het verleden richten, maar die dat dan ook als unique selling point uitbuiten. GroenLinks en de SGP voorzien succesvol in niches.

De PvdA heeft geen noemenswaardige toekomstvisie. Een gebrek aan visie leidt altijd tot een gebrek aan overtuigingskracht. De partij heeft nu nog een vaste achterban, maar de kiezer zal uiteindelijk definitief zijn heil bij andere politieke partijen zoeken. Nieuwe generaties kiezers haken af bij een gebrek aan een toekomstvisie. Een partij gericht op het verleden heeft geen bestaansreden en wordt uiteindelijk zelf ook geschiedenis.

Michiel Hennink is student Politics and International Relations aan de Britse University of Reading.

 
Stoppen met geld uitgeven dat we niet hebben, noemt de PvdA 'kil bezuinigen'.
Michiel Hennink
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.