Opinie

'De Europese Unie is nog niet rijp voor eigen drones'

Zolang Europa op buitenlands gebied niet met een mond spreekt, is een eigen defensietak met 'eigen drones' erg potsierlijk, betoogt Paul Sneijder. 'Het is een beetje een auto kopen terwijl je nog lang de leeftijd niet hebt om je rijbewijs te halen.'

Drone Beeld afp

De Europese Unie wil zijn 'eigen' drones. Als het aan deze Europese Commissie ligt zal de EU die onbemande vliegtuigen niet alleen 'bezitten', maar ook 'bedienen'. De verantwoordelijkheid daarvoor komt bij de 'buitenlandse dienst' van de EU onder leiding van Lady Ashton. Het nieuwe wapentuig, waarvoor een speciaal 'militair commando- en communicatiesysteem' wordt opgezet, dient ter ondersteuning van het 'interne en externe veiligheidsbeleid' van Europa.

Het bericht bleef de afgelopen week wat onopgemerkt tussen al het zomernieuws. Het is niettemin geen peulenschil, die de Brusselse bestuurders zo op tafel hebben gegooid: het is een serieuze stap op weg naar een zelfstandige Europese defensiemacht, met eigen middelen en dus eigen operaties. Na een 'gemeenschappelijk' buitenlands beleid zou de EU zo ook zijn spierballen moeten kunnen laten rollen, is het idee.

Nu zijn drones inderdaad een beetje het technologische speeltje van deze tijd. Zonder gevaar voor eigen lijf en leden je vijand begluren en - indien gewenst - een dodelijke klap om de oren verkopen. In die zin is het een laf wapen, maar dat geldt in feite voor iedere vernieuwing op wapengebied: het is je technologische voorsprong inzetten om optimaal in te kunnen hakken op de zwakste punten van je tegenstander.

Niet eensgezind
Maar belangrijker is natuurlijk dat de Europese Unie op dit moment helemaal geen eensgezind buitenlands beleid kent. Het meest opmerkelijke was recent de discussie over Syrië: na lang overleg van de Europese ministers van buitenlandse zaken kwam het tot een 'agreement to disagree'. Anders gezegd: er is geen Europese koers, dus kunnen de lidstaten (lees Frankrijk en Groot-Brittannië) bij de bewapening van de Syrische oppositie hun eigen gang gaan.

Zolang Europa op buitenlands gebied niet met een mond spreekt is een eigen defensietak erg potsierlijk. Dat laat natuurlijk onverlet, dat bij de invulling van de diverse nationale defensieplannen meer Europees mag en moet worden gedacht. Ook op dat punt heeft de Europese Commissie (toevallig?) de afgelopen week voorstellen gedaan. Meer samen inkopen, aanschaf van militair materieel beter op elkaar afstemmen, dat soort zaken.

Ontwikkeling
En natuurlijk hoeft Europa bij de ontwikkeling van drones niet aan de zijlijn te staan. Die markt is nu vrijwel geheel in handen van de VS en Israël. Naar het voorbeeld van de succesvolle Airbus in de burgerluchtvaart zou de ontwikkeling van een Europees onbemand vliegtuig niet misplaatst zijn.

Niet zozeer om de eventuele commerciële waarde van zo'n project, maar vooral om de technologische uitdaging, die Europa op dit punt niet mag laten liggen. Alleen zijn pogingen om tot een Airbus-achtig drone-project te komen gestrand op een 'nein' van de Duitse bondskanselier Merkel. Zij is bang dat het een te Frans-Britse onderneming wordt.

Rijbewijs
Frankrijk en Groot-Brittannië werken inderdaad ieder voor zich nu al aan de ontwikkeling van een prototype van een drone. Samen met andere (Europese) bedrijven bouwt de Franse vliegtuigbouwer Dassault aan de nEUROn, een onbemand stealth-gevechtsvliegtuig. In Groot-Brittannië sleutelt wapenproducent BAE Systems aan een met de nEUROn vergelijkbare Taranis. Deze zal mogelijk dit jaar zijn eerste testvlucht maken.

Met die ontwikkelingen zit Europa de komende jaren dus niet 'zonder' drones. Ze staan alleen onder het commando van Parijs en Londen. Niet van 'Brussel'. En dat is maar goed ook. Het voorstel om als Europese Unie nu drones 'te bezitten en te bedienen' is op z'n zachtst gezegd voorbarig. Het is een beetje een auto kopen terwijl je nog lang de leeftijd niet hebt om je rijbewijs te halen.

Paul Sneijder is oud-NOS-correspondent in Brussel, waar hij nu als consultant werkt.

 
Natuurlijk hoeft Europa bij de ontwikkeling van drones niet aan de zijlijn te staan. Die markt is nu vrijwel geheel in handen van de VS en Israël. Naar het voorbeeld van de succesvolle Airbus in de burgerluchtvaart zou de ontwikkeling van een Europees onbemand vliegtuig niet misplaatst zijn
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.