'Alleen Amerikaanse zenuwlijders vinden ons racisten'

De felle reacties op het gebruik van het woord 'niggabitch' in Jackie getuigen vooral van een grote overgevoeligheid. Dat betoogt historicus Rutger Bregman.

© ANP. Rihanna

We hebben er weer eens flink van langs gekregen in het buitenland. Nadat in Canada een Sinterklaasfeestje was verstierd door de gevoeligheden van een Afrikaanse gemeenschap en overal schande was gesproken over de manier waarop wij met die sympathieke Angolees zijn omgegaan, was daar ook nog eens popdiva Rihanna die het niet kon verkroppen dat zij door het marginale tijdschrift Jackie als 'ultieme niggabitch' was uitgeroepen. 'Tjongejonge, wat zijn we toch een stelletje racisten!', zou je bijna denken.

Maar niets is minder waar. De opgefokte reacties verraden een fixatie op huidskleur die slechts voorkomt in landen waar rassendiscriminatie aan de orde van de dag is. Alleen een samenleving die druipt van racisme is bang voor Zwarte Piet. In mijn ganse leven heb ik die vrolijke slaaf van de Sint nimmer als neger gezien (negers zijn bruin en Zwarte Piet is potverdorie zwart omdat hij uit de schoorsteen komt).

Nu wordt ons kaaskoppen ineens aangewreven dat er een latente racist in een ieder van ons schuilt. Het doet denken aan dat uiterst diepzinnige programma van RTL, Holland In Tha Hood. Een clubje enthousiaste bleekscheten (mag dat wel?) gaat naar Los Angeles om het vak te leren van echte gangster-rappers. Jamail, beter bekend als MC Biggah, flapt er om de haverklap het woord 'nigger' uit. Per ongeluk natuurlijk. Toch wordt hij over de knie gelegd door de grootste niggabitch (excusez le mot) van heel Los Angeles. Daarop barst de schattigste pinda van heel Nederland (niet racistisch bedoeld hoor) in huilen uit en zweert hij nooit meer over 'niggers' te zullen rappen.

Onschuld
De tranen die over de wangen biggelen van MC Biggah staan symbool voor de onschuld van ons land. Wij doen niet aan racisme en moeten het ons niet laten aanpraten door Amerikaanse zenuwlijders. 'De term 'niggabitch' is overgewaaid uit Amerika, en we hebben er slechts een kledingstijl mee proberen te duiden', aldus de inmiddels opgestapte hoofdredacteur van Jackie, Eva Hoeke. Klinkt best plausibel, nietwaar? De 'niggabitch' in kwestie bleek echter te kampen met een op hol geslagen rechtvaardigheidsgevoel en twitterde: 'Well with all respect, on behalf of my race, here are my two words for you... Fuck You!'

Zo, die zit. Maar door voor haar eigen ras te spreken, bevestigde Rihanna een scheiding die in werkelijkheid niet bestaat. In het DNA van alle mensen ter wereld is te zien dat we afstammen van dezelfde mensaap, Eva, die zo'n 150 duizend jaar geleden over de Afrikaanse savanne hobbelde. Genetisch gezien zijn alle mensen vrijwel identiek. De variaties tussen de zogenaamde 'rassen' zijn minimaal: kleine verschillen in huidskleur, lengte, lactosetolerantie en meer van dat soort details. Eigenlijk kunnen we niet van 'rassen' spreken want de verschillen binnen de rassen zelf zijn groter dan de verschillen tussen de rassen onderling. Wij verschillen in genetisch opzicht minder van de Australische Aboriginal dan chimpanseegroepen die slecht enkele kilometers bij elkaar vandaan leven van elkaar verschillen. Volgens de moderne biologie is iedere vorm van racisme dan ook klinkklare onzin.

Zak van Sinterklaas

In Nederland weten we dat allang en zijn we overgegaan op culturele en religieuze vormen van discriminatie. Allemaal erg onfris, daar niet van, maar dat neemt niet weg dat inmiddels iedereen - bruin of wit - het risico loopt in de zak van Sinterklaas te belanden.

Dat de hiphop en R&B scène, in ieder geval wat rassen- en vrouwenperceptie betreft, nog steeds in de Middeleeuwen leeft, is genoegzaam bekend. Maar dat bekent niet dat we ons moeten laten imponeren door haar achterhaalde gemekker. Bleekscheet Hoeke werkte al acht jaar voor Jackie en had nota bene zichzelf al eens een 'niggabitch' genoemd (daarbij doelende op haar kledingstijl).

Grap
Haar reactie op Rihanna's verontwaardiging was niet meer dan terecht: 'Volgens mij ligt de grap er duimendik bovenop. Wie dat niet ziet, is extreem gevoelig op (dit) onderwerp. Maar indien gekwetst: excuus!' Dat Hoeke nu alsnog is opgestapt, daar begrijp ik niets van.

Woorden bestaan bij de gratie van de intenties waarmee ze worden gebruikt. In Nederland zijn we wat negers, pinda's en bitches betreft een stuk relaxter dan elders. Daar zouden we trots op moeten zijn. In plaats van dat infantiele gezever over hoe we onze bruine medemens moeten noemen, is het misschien tijd voor een serieuze discussie over hoe we de kansarmen van onze samenleving - vrouwen, migranten en gangster-rappers-in-opleiding - een steuntje in de rug kunnen geven. Hoe het ook zij, ik geloof in de onschuld van MC Biggah.

Rutger Bregman is historicus en publicist.

 In Nederland zijn we wat negers, pinda's en bitches betreft relaxter dan elders  
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.