Gevechtsvliegtuigen boven Pyeongchang, waar de Winterspelen plaatsvinden.
Gevechtsvliegtuigen boven Pyeongchang, waar de Winterspelen plaatsvinden. © EPA

Zuid-Korea wil topoverleg met Noord-Korea na verzoenende woorden Kim Jong-un

De Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in heeft dinsdag opvallend positief gereageerd op een oproep van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un tot besprekingen tussen beide landen. Zuid-Korea wil volgende week al op hoog niveau overleg met Pyongyang om de spanningen te verminderen. Moon reageerde op een opmerking van Kim maandag dat hij 'openstaat voor een dialoog' met Seoul.

De positieve woorden van beide leiders komen op een moment dat de spanningen tussen Noord-Korea en de Verenigde Staten, de belangrijkste bondgenoot van Seoul, verder toenemen. De Amerikaanse president Donald Trump weet de veranderde opstelling van Kim Jong-un aan de internationale sancties tegen Pyongyang vanwege de Noord-Koreaanse kernproeven. 'Raketman wil nu voor het eerst met Zuid-Korea praten', zei Trump op Twitter. 'Misschien is dat goed nieuws, misschien niet - we zullen het zien!'

Kim waarschuwde de regering-Trump in zijn nieuwjaarsrede dat hij de 'nucleaire knop' gereed heeft staan op zijn bureau voor gebruik tegen de VS, mocht Noord-Korea bedreigd worden. Hij benadrukte nogmaals dat geheel Amerika binnen het bereik is van Noord-Korea's modernste langeafstandsraket, de Hwasong-15. De Noord-Koreaanse leider sloeg echter een verzoenende toon aan tegen Seoul. Hij zei dat hij hoopte op 'een vreedzame oplossing voor het conflict over onze zuidelijke grens'. 

Ook riep hij op tot een dialoog met Zuid-Korea, onder andere om de deelname van Noord-Korea aan de Olympische Spelen mogelijk te maken. De Winterspelen beginnen volgende maand in het Zuid-Koreaanse Pyeongchang. Tot nu toe hebben twee Noord-Koreaanse atleten zich gekwalificeerd, maar Pyongyang heeft nog niet gezegd dat het zal deelnemen aan de Spelen.

Wig te drijven

De verzoenende taal van Kim richting het zuiden is mogelijk bedoeld om een wig te drijven tussen Seoul en de regering-Trump. De vorig jaar gekozen Moon is altijd een voorstander geweest van besprekingen met Noord-Korea om de spanningen over het kernwapenprogramma van Pyongyang te verminderen. Vanwege de voortdurende Noord-Koreaanse raketlanceringen, die ook door Zuid-Korea werden bekritiseerd, is het de afgelopen tijd niet tot overleg op hoog niveau gekomen met Pyongyang. 

Moon gaf zijn kabinet meteen opdracht, na de nieuwjaarsrede van Kim, om 'snel herstel' van de dialoog met Noord-Korea mogelijk te maken. Hij noemde het aanbod van Kim 'een reactie op ons voorstel om gebruik te maken van de Olympische Spelen in Pyeongchang om de relaties tussen beide Korea's te verbeteren en om vrede te bereiken.'

Hierop stelde minister voor Herenigingszaken Cho Myong-gyon het noorden voor om volgende week dinsdag op hoog niveau te praten in het grensdorp Panmunjeom. Het laatste topoverleg tussen beide landen was twee jaar geleden. Volgens Cho moet op de eerste plaats worden gekeken naar het mogelijk maken van deelname van Noord-Korea aan de Olympische Spelen. Hij benadrukte echter dat andere belangrijke kwesties, zoals het nucleaire programma van Pyongyang, ook zouden kunnen worden besproken.

Kernwapenvrij

'Wij kijken ernaar uit om zaken te bespreken met Noord-Korea die beide landen aangaan', aldus de minister. 'De regering is bereid te praten met Noord-Korea, ongeacht de tijd of locatie. Cho zei dat Zuid-Korea had overlegd met de VS over de handreiking van Kim aan Seoul.

China, de belangrijkste bondgenoot van Noord-Korea, verwelkomde de stappen van beide landen. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken in Beijing biedt het overleg in Pammunjom onder andere de mogelijkheid om in de toekomst 'het schiereiland kernwapenvrij te maken'. 

De snelle positieve reactie van de regering-Moon wordt niet door iedereen in Zuid-Korea gewaardeerd. Chun Yung-woo, een voormalige nationale veiligheidsadviseur, betwijfelt of Noord-Korea serieus wil praten over het verminderen van de spanningen tussen beide landen. Kim zei in zijn toespraak namelijk ook dat Noord-Korea zich dit jaar gaat richten op het uitbreiden en perfectioneren van het kernwapenarsenaal. 'De regering moet maatregelen nemen om te voorkomen dat het in een val trapt van Kim Jong-un', aldus de oud-adviseur.

De verzoenende taal van Noord-Korea is mogelijk ook bedoeld om verdeeldheid te zaaien onder de belangrijkste buurlanden, zoals China, Japan en Rusland. Pyongyang zou zo nieuwe internationale sancties willen dwarsbomen. 'Het is altijd makkelijker om solidair met elkaar te zijn als Noord-Korea zich slecht gedraagt', aldus Daniel Russel, tot april de belangrijkste Amerikaanse diplomaat in Oost-Azië.