Volgens de officiële telling zijn er elf doden gevallen in de gewelddadige nasleep van de verkiezingsuitslag in Kenia. De oppositie betwist dit getal.
Volgens de officiële telling zijn er elf doden gevallen in de gewelddadige nasleep van de verkiezingsuitslag in Kenia. De oppositie betwist dit getal. © REUTERS

Zeker elf doden in nasleep van verkiezingsoverwinning Keniaanse president Kenyatta

In Kenia zijn bij onlusten na de verkiezingsoverwinning van president Uhuru Kenyatta zeker elf doden gevallen. Volgens de coalitie van oppositiepartijen die de uitslag van de verkiezingen niet accepteert, heeft het geweld al meer dan honderd levens geëist. Dat dodental is niet door onafhankelijke bronnen bevestigd.

De oppositie geeft de politie de schuld van de geweldsuitbarsting, maar stelde zaterdag zich er niet door te laten tegenhouden.

Een negenjarig meisje werd volgens ooggetuigen dodelijk getroffen door verdwaalde kogels toen ze op een balkon in de hoofdstad Nairobi stond toe te kijken. In de hoofdstad en in andere steden kwamen zeker tien demonstranten om bij rellen.

Volgens de officiële uitslag kreeg Kenyatta 54,3 procent van de stemmen en oppositieleider Raila Odinga 44,7 procent. De oppositie noemt de uitslag vervalst en zegt dat protesteren bij de rechter 'geen optie' is.

Kenyatta riep vrijdag in een eerste reactie direct op tot nationale eenheid. 'Aan al onze broeders, onze waardige concurrenten: wij zijn geen vijanden', aldus Kenyatta richting de oppositie. 'Wij zijn allemaal burgers van ditzelfde land. Er is geen reden voor geweld.'

Direct nadat de uitslag bekend werd, waren er protesten in een sloppenwijk van Nairobi en de westelijke stad Kisumu. De politie gebruikte traangas tegen de demonstranten. De oppositie weigerde de bekendmaking van de definitieve uitslag bij te wonen. Deze verbitterde reactie op de toch al fel betwiste verkiezingsuitslag was een voorteken voor de ongeregeldheden.

President Kenyatta won volgens de kiescommissie de verkiezingen, die afgelopen dinsdag werden gehouden, met 8,1 miljoen stemmen tegenover 6,7 miljoen stemmen voor Raila Odinga. De opkomst bedroeg 78,91 procent. Odinga schermt met materiaal waaruit moet blijken dat hij in werkelijkheid 8 miljoen stemmen kreeg, en Kenyatta 7,7 miljoen.

De oppositie claimt dat de officiële uitslag is vervalst door onder meer een hack in het digitale systeem van de kiescommissie. De commissie stelt dat er rond de stembusgang een poging tot inbraak in haar computersystemen werd waargenomen, maar dat deze mislukte. Vrijdagavond, vlak voordat Kenyatta werd uitgeroepen tot winnaar, eiste de oppositie nog inzage in de digitale systemen van de kiescommissie.

Vertraging

De commissie ging op die eis niet in. Ze houdt vol dat haar officiële verkiezingsuitslag betrouwbaar is. Kenyatta werd vrijdagavond als winnaar aangewezen te midden van partijgenoten en buitenlandse diplomaten, in het congrescentrum in Nairobi waar de kiescommissie in de afgelopen dagen de stembusresultaten vanuit heel Kenia digitaal verzamelde en bij elkaar optelde.

De formele bekendmaking van de uitslag liep uren vertraging op, volgens de kiescommissie omdat nog de laatste resultaten moesten worden geverifieerd. Kenianen konden zich al wel voorbereiden op Kenyatta's zege: in de voorbije dagen ging Kenyatta al op kop in de voorlopige resultaten, die in Kenia waren te volgen op tal van tv-kanalen.

In Nairobi en in andere steden in het land blijven sinds de verkiezingsdag veel winkels en marktkramen onbemand, uit bezorgdheid over eventuele onlusten. In Nairobi zijn de gebruikelijke files afwezig. Binnenlandse vluchten vervoeren maar weinig passagiers.

Keniaanse verkiezingen

Verkiezingsuitslagen in Kenia zijn steevast gepaard gegaan met gewelddadigheden sinds de herinvoering van de meerpartijenpolitiek begin jaren negentig. Na de verkiezingen van 2007 vielen meer dan duizend doden bij wekenlange confrontaties langs etnische lijnen, al was de situatie in het land toen in verschillende opzichten anders dan nu.

Buitenlandse verkiezingswaarnemers riepen al voor de uitslag van vrijdagavond alle partijen op om eventuele bezwaren voor te leggen aan de rechter. De waarnemers stellen dat de stembusgang over het geheel gezien ordentelijk is verlopen. Oppositieleider Odinga stapte naar de rechter na de verkiezingen van 2013, die hij volgens de officiële cijfers verloor van Kenyatta. Odinga werd toen niet in het gelijk gesteld. De grote vraag is deze keer of de 72-jarige Odinga - die voor de vierde keer meedeed aan presidentsverkiezingen - zijn aanhang zal oproepen tot straatprotesten.

Aanvulling: Dit artikel is zaterdag om 17.00 uur aangevuld met het laatste nieuws over de onlusten die ontstaan zijn na de uitslag.