Wraak Comey: ontslagen FBI-baas vergelijkt Trump met maffiabaas en presidentschap met 'bosbrand'

President slaat hard terug na onthullingen uit boek

De wraak van James Comey, de door president Trump ontslagen FBI-baas, is gekomen. Een jaar nadat hij de laan werd uitgestuurd en door Trump werd uitgemaakt voor 'uitslover' en 'leugenaar', fileert Comey de president op ongenadige wijze in een nieuw boek. Comey vergelijkt Trump onder meer met een maffiabaas. Ook wilde de president dat de FBI zou weerleggen dat hij ooit 'golden showers' zou hebben gehad met prostituees in Moskou.

De gesprekken die Comey had met Trump over de 'plasseksbeschuldiging', onderdeel van het omstreden dossier van een Britse oud-spion, behoren tot de pikantste 'onthullingen' in Comeys memoires.

Tot vier maal toe, in de ruim drie maanden die Comey diende onder Trump, probeerde de president te weerleggen dat het incident had plaatsgevonden tijdens een bezoek aan Rusland. Tenminste, dat beweert de voormalige FBI-directeur. De president sloeg vrijdag hard terug, nadat hij zag dat het boek het nieuws volledig beheerste. 'Hij is een zwakkeling, een leugenachtige slijmbal die, zoals de tijd heeft bewezen, een vreselijke directeur van de FBI was', aldus Trump in twee tweets. 'Het was een grote eer voor mij om James Comey te ontslaan.'

Trump wordt neergezet als een egotripper die het niet zo nauw neemt met de waarheid

A Higher Loyalty, dat vrijwel zeker een bestseller wordt, verschijnt volgende week, maar de belangrijkste onthullingen zijn al uitgelekt. Officieel moest de FBI-baas mei vorig jaar vertrekken omdat hij het onderzoek naar Hillary Clintons e-mailschandaal niet goed had uitgevoerd. Maar volgens de voormalige FBI-baas zelf was het onderzoek naar mogelijke samenspanning van de Trump-campagne met de Russen de werkelijke reden.

Comey schreef na zijn gesprekken met Trump direct alles op, vaak al in de auto. Deze notities gebruikte hij uitvoerig voor het boek. Hij schetst, zoals verwacht, een weinig verheffend beeld van Trump en zijn presidentschap. De leider van de mondiale supermacht wordt neergezet als een egotripper die het niet zo nauw neemt met de waarheid en die ook echt gelooft dat hij wordt belaagd met nepnieuws.

Trump maalt er ook niet om dat door zijn voortdurende aanvallen op onder meer de FBI het vertrouwen van de Amerikanen in hun belangrijkste instituties wordt ondermijnd. De ondertitel van het boek mag ook worden gezien als een persoonlijke uithaal naar de president: 'De Waarheid, Leugens en Leiderschap.'

'Donald Trumps presidentschap bedreigt veel van het goede in dit land', concludeert Comey. Trump-aanhangers hebben direct een website gelanceerd waarin wordt aangegeven wat er allemaal niet klopt in het boek. Maar James Clapper, hoofd van Amerika's inlichtingendiensten onder president Obama, zegt dat hij er 'alle vertrouwen' in heeft dat Comey de waarheid spreekt. 

Dit zijn de opmerkelijkste passages uit het boek:

1.Trump en de vergelijking met maffiabazen

Tijdens de keren dat Comey sprak met Trump, onder andere tijdens een diner in het Witte Huis, moest hij ieder keer weer denken aan zijn jaren bij justitie toen hij achter maffiabazen aan zat.

'Ik kreeg 'flashbacks' van mijn eerste jaren als aanklager tegen de maffia', aldus Comey. 'De grote baas die de volledige controle heeft. De loyaliteitsverklaringen. De blik op de wereld van 'wij tegen hen'. Het liegen over alles, groot en klein, als gevolg van een loyaliteitscode die de organisatie boven alle moraal en waarheid stelt. Het resultaat: de bosbrand die het Trump-presidentschap is. Wat nu gebeurt, is niet normaal. Het is geen nepnieuws. Het is niet goed.'

Vorig jaar was al duidelijk geworden dat Trump, tijdens een van de gesprekken met Comey, de FBI-directeur vroeg of hij wilde aangeven dat hij loyaal aan hem was. De stomverbaasde Comey ontweek toen de vraag. Het is niet gebruikelijk in de VS dat presidenten de baas van de FBI, die voor tien jaar is benoemd, dit vragen.

2.Trump en de 'golden shower'-beschuldiging

De president zou zich mateloos hebben gestoord aan de 'plasseksbeschuldiging' in het dossier van voormalig MI6-spion Christopher Steele. Hierin wordt beweerd dat Trump in 2013 in het Ritz Carlton in Moskou prostituees liet urineren op het bed waarin de Obama's tijdens een officieel bezoek aan Rusland hadden geslapen.

Op deze manier zou Trump het bed hebben willen 'ontheiligen'. De Russische geheime dienst zou beelden hiervan hebben. Ieder keer weer als hij Comey sprak, aldus de FBI-baas, kwam hij terug op de beschuldiging om het te ontkennen. 'Ik heb smetvrees', zei Trump tijdens een telefoongesprek, een week voor zijn inauguratie. 'Ik zou nooit toestaan dat personen op elkaar zouden plassen vlakbij mij. Echt niet.'

Mede omdat het zo pijnlijk was voor zijn vrouw Melania, vroeg de president of de FBI wellicht in de zaak zou kunnen duiken. Doel: bewijzen dat de beschuldiging nergens op was gebaseerd. 'Het zou mij verontrusten als Melania ook maar één procent hiervan zou geloven', aldus Trump tijdens een diner in het Witte Huis toen hij een week president was. 'Kan je het je voorstellen, ik met prostituees?', aldus Trump in een ander gesprek met Comey. 'Ik heb een mooie vrouw, alles is heel pijnlijk voor haar.'

3.Clinton en het FBI-onderzoek

Bij veel Democraten is Comey nog altijd de gebeten hond omdat hij kort voor de verkiezingen het FBI-onderzoek naar Clintons e-mailschandaal heropende. Hillary Clinton gaf na haar nederlaag Comey diverse keren de schuld dat ze niet Amerika's 45ste president is geworden.

Maar volgens de voormalige FBI-directeur nam president Obama, die flink teleurgesteld was dat Clinton zijn nalatenschap niet zou voortzetten, hem helemaal niets kwalijk.

Na de verkiezingen had hij een gesprek met Obama in het Witte Huis. 'Ik heb jou benoemd tot directeur van de FBI vanwege je integriteit en je deskundigheid', zei Obama tegen de FBI-baas. 'Ik wil dat je weet dat niets, helemaal niets, is gebeurd in het afgelopen jaar dat mijn mening heeft veranderd.' Comey, die bijna in tranen was, zei toen: 'Jeetje, dat waren woorden die ik wilde horen. Ik heb geprobeerd het juiste te doen.' Obama: 'Ik weet het, ik weet het.'