Maar wat als het écht uit de hand loopt tussen de VS en Noord-Korea? Dit zijn de militaire scenario's

Schatting aantal doden in een oorlog: een miljoen

Nooit eerder uitte een Amerikaanse president zulke dreigende taal richting Noord-Korea: Donald Trump dreigde Pyongyang dinsdag met 'vuur en woede die de wereld nog nooit eerder heeft gezien'. Maar wat kan Trump nog doen nu Noord-Korea in staat is om raketten te voorzien van kernwapens? En wat zal de reactie van Pyongyang zijn? We zetten de mogelijke scenario's op een rij.

1. Amerika's reactie: een snelle en korte Amerikaanse aanval op Noord-Korea's kernwapenprogramma
'Hopelijk zullen we deze militaire macht nooit hoeven te gebruiken', aldus Trump woensdag over een mogelijke Amerikaanse aanval op Noord-Korea. De harde realiteit is echter dat de tijd begint te dringen voor de VS om te voorkomen dat Pyongyang een volwaardige kernmacht wordt. Tot dinsdag werd er nog van uitgegaan dat Pyongyang zo'n anderhalf tot drie jaar nodig had om de techniek onder de knie te krijgen om een langeafstandsraket te bewapenen met een kernkop. Maar volgens de Amerikaanse militaire inlichtingendienst DIA is Noord-Korea al erin geslaagd om een atoombom zodanig te verkleinen, dat het op een raket past.

Of de Noord-Koreaanse technologie ook werkt, is onduidelijk. Maar in theorie kan Kim Jong-un nu Hawaii en steden langs de Amerikaanse westkust dreigen met een aanval met kernwapens. Een Hwasong-14 kan nu binnen twintig minuten elk doel treffen op Hawaii. Gezien de snelle Noord-Koreaanse vorderingen, is het slechts een kwestie van tijd voor ook Washington en New York binnen het bereik van deze raket komen.

Omdat onderhandelingen en sancties de afgelopen twintig jaar niet hebben kunnen voorkomen dat Pyongyang kernwapens in handen kreeg, is een beperkte, preventieve aanval op de Noord-Koreaanse nucleaire infrastructuur eigenlijk de enige mogelijkheid die Trump nu heeft. Trumps nationale veiligheidsadviseur McMaster zei in het weekeinde dat de VS alle opties onderzoeken, inclusief zo'n 'preventieve oorlog'.

President Clinton overwoog een preventieve aanval al eens in 1994. Amerika's hoogste commandant in Zuid-Korea, generaal Gary Luck, waarschuwde toen dat zo'n operatie zou kunnen leiden tot een tweede Korea-oorlog met mogelijk een miljoen doden. Cruciaal bij zo'n beperkte aanval, is hoe Kim zal reageren. Accepteert hij zo'n afstraffing of gaat hij het gevecht aan met 's werelds enige supermacht?

Bij zo'n 'chirurgische ingreep' moeten de nucleaire productie-faciliteiten, zoals de Yongbyon-centrale, Pyongyangs zestig kernwapens, raketlanceer-inrichtingen, de gevaarlijkse raketten en diverse luchtmachtbases in korte tijd worden uitgeschakeld. Voor deze aanval kunnen de VS gebruikmaken van hun stealth-bommenwerpers, zoals de B-2 en de F-22 Raptor, die ongezien Noord-Korea kunnen binnendringen. Ook de B-1 Lancer, de opvolger van de stokoude B-52, is een optie.

Het Pentagon heeft al een oorlogsplan opgesteld, zo meldde NBC News donderdag, om zo'n twintig bases van het raketprogramma met B-1's in de as te leggen. Deze langeafstandsbommenwerpers zouden de afgelopen maanden al vanuit het eiland Guam deze operatie hebben geoefend. Dit plan is een van drie zeer beperkte aanvalsplannen op Noord-Korea. De hoop is dat Pyongyang zo'n 'klein' bombardement slikt en de situatie niet verder laat escaleren.

De B-2's, die vanuit de VS opstijgen, kunnen onder andere Yongbyon en ondergrondse bunkers vernietigen met Amerika's zwaarste bom: de bijna 14 duizend kilo zware MOP, ook wel de 'Moeder aller Bommen'genoemd. Een teken aan de wand is dat Trump eerder dit jaar, als eerste president, het Pentagon toestemming gaf deze bom te gebruiken, in Afghanistan. De F-22's kunnen de high tech JDAM gebruiken: een bijna 500 kilo zware bom die vanaf grote afstand gelanceerd wordt. De VS kunnen, zonder dat Pyongyang dat in de gaten krijgt, ook een aantal atoomonderzeeërs inzetten, bewapend met Tomahawk-kruisraketten.

De denktank Stratfor liet in april in een studie zien hoe alleen al deze onderzeeërs en torpedobootjagers een 'regen' van ruim zeshonderd kruisraketten kunnen laten neerdalen op bunkers en bases van het Noord-Koreaanse atoomprogramma. De grote vraag is echter of de VS met zo'n snelle, preventieve aanval Pyongyangs kernwapens kunnen vernietigen. Weten de Amerikanen wel waar alles is opgeslagen? Dat moet betwijfeld worden. Noord-Korea heeft aan één atoombom genoeg om dood en verderf te zaaien in Seoul.

Guam

Als Noord-Korea de VS ooit willen aanvallen, dan hoeft Pyongyang niet ver te zoeken naar Amerikaans grondgebied. Niet Hawaii maar het eilandje Guam in de Stille Oceaan is het dichtstbijzijnde stukje Amerika. Het bijna 600 vierkante kilometer grote Guam is een doelwit voor Pyongyang omdat het een grote luchtmachtbasis heeft die door bommenwerpers wordt gebruikt. De VS kregen het eiland in 1898 in handen tijdens de oorlog met Spanje. Guam is net als Puerto Rico een Amerikaans territorium, dus geen staat, maar de inwoners zijn wel Amerikaans staatsburger.

2. Noord-Korea's reactie: een verwoestende tegenaanval met artilleriegranaten en korteafstandsraketten
Hoe reageert Noord-Korea op een preventieve aanval van de VS? Neemt Kim Yong-un zijn verlies en ziet hij af van een wraakactie op Zuid-Korea en de 28 duizend Amerikaanse soldaten in het zuiden? Wetende dat zo'n tegenaanval zal leiden tot een grootschalige oorlog in beide Korea's? Amerikaanse militaire planners zijn er tot nu toe van uitgegaan dat Pyongyang er niet voor zal terugdeinzen om keihard terug te slaan. Noord-Korea is immers militair hiertoe in staat.

Sinds het einde van de Koreaanse Oorlog in 1953, heeft Pyongyang er hard aan gewerkt om Zuid-Korea in 'gijzeling' te houden met de duizenden artilleriestukken die rond de grens zijn opgesteld. De zwaarste, zoals de Koksan 170mm, kunnen met gemak de 24 miljoen inwoners van metropool Seoul treffen.

Uit Zuid-Koreaanse en Amerikaanse militaire studies blijkt dat de Noord-Koreanen met een eerste artilleriesalvo vele duizenden en zelfs tienduizenden Zuid-Koreaanse burgers kunnen doden. Eén aanval met Noord-Korea's zwaarste raketlanceerinstallatie, zo berekende Stratfor, staat gelijk aan een bombardement met elf Amerikaanse B-52-bommenwerpers. Ook een Noord-Koreaanse tegenaanval met chemische wapens moet gevreesd worden. Volgens een hoge Noord-Koreaanse militair die is uitgeweken naar Zuid-Korea, zou zo'n aanval met massavernietigingswapens deel uitmaken van Kims oorlogsplan bij een treffen met de VS.  

Als het zover komt, is het slechts een kleine stap naar een totale oorlog met Noord-Korea. Wat aanvankelijk bedoeld was als een 'surgical strike', is uitgelopen op het nachtmerriescenario. Noord-Korea kan dan ook in de verleiding komen het zuiden binnen te vallen, wetende dat er slechts 28 duizend Amerikaanse soldaten in Zuid-Korea zijn gelegerd. Seoul is slechts veertig kilometer verwijderd van de grens.

Hoe reageert Trump, die nog nooit is geconfronteerd met zo'n internationale crisis, dan? Hoe snel kan Amerika militaire versterkingen aanvoeren? Hoeveel doden er dan vallen in zo'n oorlog, is niet meer te voorspellen. Ter vergelijking: tijdens de eerste Koreaanse oorlog vielen in drie jaar tijd naar schatting 1,2 miljoen doden, onder wie zo'n 34 duizend Amerikaanse soldaten.

3. Uitschakeling van Kim Jong-un en zijn regime en hopen op het beste.
Om voor altijd af te zijn van het Noord-Koreaanse probleem, zouden de VS en Zuid-Korea kunnen proberen Kim Yong-un en belangrijke pilaren van het regime uit te schakelen. Dit zou kunnen gebeuren als onderdeel van een preventieve aanval op het atoomprogramma of als afzonderlijke operatie.

Vorig jaar bleek dat de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst een plan had opgesteld om Kim te vermoorden met een commando-operatie mocht hij te gevaarlijk worden. Omdat de VS constant met alle mogelijke scenario's rekening houden, moet ervan worden uitgegaan dat het Pentagon deze 'onthoofding' van het regime ook als een serieuze militaire optie bekijkt. 

Washington en Seoul moeten hopen, als Kim en zijn belangrijkste generaals wegvallen, dat het regime snel instort. Het probleem is alleen dat de VS geen al te beste ervaringen hebben met het 'onthoofden' van foute regimes. Het Amerikaanse leger en de CIA wisten nooit bruikbare inlichtingen te krijgen, vlak voor de Irak-oorlog, om Saddam Hussein uit te schakelen. De zoektocht naar Al Qaida-voorman Osama bin Laden duurde maar liefst tien jaar. En op IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi wordt nu al twee jaar jacht gemaakt. Cruciale vraag: weten de VS waar Kim Jong-un zich zoal ophoudt om een keer met succes toe te kunnen slaan?

Bij alle militaire scenario's is ook van belang wat de reactie van China zal zijn, Pyongyangs enige bondgenoot. Kim Jong-un bezorgt de Chinese leiders al jaren veel hoofdpijn. Maar Peking is geen voorstander van ineenstorting van het regime. Het laatste wat China wil, is een pro-Amerikaanse regering in een verenigd Korea. In 1950 kwam China Noord-Korea militair nog te hulp met honderdduizenden soldaten tijdens de Koreaanse oorlog. Pyongyang dreigde toen de oorlog te verliezen. Ten koste van naar schatting 400 duizend Chinese levens wist Kim Il Sung, grondlegger van Noord-Korea, te overleven. Wat zal China nu doen bij een Amerikaanse aanval, hoe beperkt die ook is?