Werd Brexit-referendum beïnvloed? 13 duizend twitterbots verspreidden pro-Brexit-boodschappen
© AFP

Werd Brexit-referendum beïnvloed? 13 duizend twitterbots verspreidden pro-Brexit-boodschappen

Zeker dertienduizend twitterbots (berichten verspreid via een automatisch computerprogramma) hebben in de aanloop naar het Britse EU-referendum pro-Brexit-boodschappen rondgepompt, in een poging de stemming te beïnvloeden. Dat beweren onderzoekers van de Londense City University.

De Conservatieve parlementariër Damian Collins heeft de baas van Twitter schriftelijk gevraagd wie de eigenaren van de botaccounts waren, die in de weken na het referendum opeens waren verdwenen. Ook klinkt de roep om een apart onderzoek naar mogelijke Russische invloeden bij de volksraadpleging.

Dat beide partijen bij de referendumcampagne gebruik hebben gemaakt van twitterbots was al bekend, maar uit een artikel in Social Science Computer Review blijkt dat het Brexit-kamp er veel bedrevener in was. Er waren acht keer zo veel 'Brexit-bots'. Het gaat hier niet zozeer om het verspreiden van nepnieuws als wel het 'hypen' van artikelen en uitspraken met een Brexit-boodschap. Het is lastig de ware verspreiders te achterhalen, maar één bot, @nero, is het eigendom van de controversiële, rechtse opiniemaker Milo Yiannopoulos.

Het vermoeden bestaat dat Rusland iets van doen heeft met de bots

Ook bij de Trump-campagne zouden zulke twitterbots een rol hebben gespeeld. Bij de campagne voor de Britse verkiezingen van afgelopen voorjaar doken ze ook al op, waarbij ze vooral boodschappen van de UKIP en Jeremy Corbyn's Labour verspreidden. Politici maken zich zorgen over de integriteit van het democratische proces en daarom heeft Collins, voorzitter van de Kamercommissie Cultuur & Media, vertegenwoordigers van sociale media-netwerken naar het parlement ontboden. Twitter's Dara Nasr kreeg een apart schrijven vanuit Westminster.

Het vermoeden bestaat dat Rusland iets van doen heeft met de bots. Om die reden heeft Labours Ben Bradshaw, een van de fanatiekste tegenstanders van de Brexit, een parlementair onderzoek voorgesteld naar de lange arm van Poetin. Een curieus detail is dat Stanley Johnson, de vader van minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson, met Kompromat een komische thriller heeft geschreven over Russische referendumsabotage.

Door het vernuftig combineren van gegevens kan deze onderneming als geen ander doelgroepen bereiken

De succesvolle botpropaganda bevestigt dat de Leave-campagne heer en meester was op het internet. Een belangrijke rol was daarbij weggelegd voor Cambridge Analytica, een Amerikaans dataconcern dat was ingehuurd door Andy Wigmore, een van de zogeheten 'Bad Boys of Brexit' rondom Nigel Farage. Door het vernuftig combineren van gegevens kan deze onderneming als geen ander doelgroepen bereiken, met name via Facebook. Oprichter en eigenaar Robert Mercer heeft goede banden met Breitbart's Steve Bannon.

In het licht van de politieke onlineoorlogen wees The Guardian's Carole Cadwalladr, die onderzoek naar Cambridge Analytica heeft gedaan, op een citaat van de mediafilosoof Marshall McLuhan, namelijk dat 'de Derde Wereldoorlog een informatieguerrilla zal zijn'.