Zeker drieduizend mannen, vrouwen en kinderen hebben hun toevlucht gezocht op de compound van de Verenigde Naties vanwege de hevige gevechten in de hoofdstad van Zuid-Soedan.
Zeker drieduizend mannen, vrouwen en kinderen hebben hun toevlucht gezocht op de compound van de Verenigde Naties vanwege de hevige gevechten in de hoofdstad van Zuid-Soedan. © AP

Wéér bijna oorlog in Zuid-Soedan. Grijpt iemand in?

'Niemand voelt de behoefte in te grijpen in Zuid-Soedan'

Het geweld in Zuid-Soedan is opnieuw opgelaaid en het land lijkt af te stevenen op een nieuwe burgeroorlog. De Veiligheidsraad heeft nog een keer stevig gewaarschuwd, maar veel meer hoef je volgens correspondent Kees Broere niet van de VN te verwachten. 'De VN-troepen brengen zichzelf in veiligheid.'

Dit weekeinde had Zuid-Soedan eigenlijk een verjaardagsfeestje te vieren: het land bestaat precies vijf jaar. In plaats daarvan breken er gevechten uit. Waarom nu?

'Toen Zuid-Soedan na een decennialange oorlog met het islamitische noorden onafhankelijk werd, is het een tijdje rustig geweest om dat de leiders van de twee grootste bevolkingsgroepen het land twee en een half jaar samen hebben geplunderd. Maar op een gegeven moment vlogen ze elkaar in de haren. De internationale gemeenschap, die eerst al heel erg zijn best heeft gedaan om de onafhankelijkheid van Zuid-Soedan te bewerkstelligen, heeft president Salva Kiir en vicepresident Riek Machar vervolgens bijna met het pistool op de borst gedwongen een vredesakkoord te tekenen.

'Dit ging niet van harte en de boel stond dus al lang op ontploffen: beide groepen hebben hun eigen leger in de hoofdstad zitten en willen helemaal niet samenwerken. Het is een paar dagen geleden begonnen met een kleine schermutseling en dat is geëscaleerd. Het lijkt er op dat de troepen van president Kiir proberen om die van Machar dit keer helemaal uit te schakelen.'

De VN-Veiligheidsraad is gisteren bijeengekomen en heeft beide partijen opgeroepen om te stoppen met vechten. Zal dat enig effect hebben?

'Daar zullen Kiir en Machar zich niets van aantrekken.'

Er zit een VN-macht in het land, kan die wel iets doen om de burgers te beschermen?

'Daar verwacht ik weinig van, ook al zijn er duizenden mensen naar de VN-compounds gevlucht. De troepen hebben het mandaat om de burgers te beschermen, maar in de praktijk laten ze die onder de voet lopen. In februari bijvoorbeeld, werden duizenden ontheemden die in een kamp bij de stad Malakal leven aangevallen, en toen hebben de troepen van de VN ook niets anders gedaan, dan zichzelf in veiligheid brengen. De afgelopen dagen zijn er overigens twee Chinese VN-soldaten omgekomen bij de opgelaaide gevechten.

'De vermoeidheid is bij internationale gemeenschap ook toegeslagen. Er is zo hard gewerkt om de onafhankelijkheid van Zuid-Soedan te bewerkstelligen en vervolgens vliegen de leiders die eerst nog een gezamenlijke vijand hadden, elkaar voor de zoveelste keer in de haren.'

Wat zijn de gevolgen voor de grotere regio?

'Niet zo veel, verwacht ik. Het is een humanitair drama, maar in politiek of economisch opzicht zal het weinig impact hebben. Als het daadwerkelijk tot een nieuwe burgeroorlog komt, zullen er weer miljoenen mensen op drift raken en een deel daarvan zal naar buurlanden als Oeganda en Kenia vluchten, waar ze niet echt welkom zijn. Maar het conflict zal binnen de landsgrenzen worden uitgevochten en ook in economisch opzicht is niemand afhankelijk van Zuid-Soedan. Niemand voelt de dus behoefte om in te grijpen. Miljoenen onschuldige, ongewapende en machteloze burgers zijn weer de dupe.'