Staffan de Mistura.
Staffan de Mistura. © REUTERS

Vredesoverleg Syrië drie weken geschorst

Het jongste overleg in Genève dat vrede in Syrië naderbij moet brengen, is geschorst tot 25 februari. Dit heeft de speciale gezant van de Verenigde Naties voor Syrië, Staffan de Mistura, woensdag gezegd.

Het overleg zou na enige vertraging vrijdag al van start gaan. Het is echter nog niet van de grond gekomen. De Mistura is naar eigen zeggen niet gefrustreerd of teleurgesteld, maar er moeten eerst nog 'dingen' worden geregeld. Daarvoor last hij de pauze in.

Maandag verklaarde De Mistura dat het overleg echt was begonnen. Er was een delegatie van de Syrische regering gearriveerd en er was ook contact met het Hoog Onderhandelingscomité (HNC) dat een deel van de oppositie vertegenwoordigt.

Woensdag sprak de Mistura met leden van de oppositie. Het HNC eist echter dat de regering eerst ophoudt met bombarderen en belegeren. Het regeringsleger is momenteel in de aanval ten noorden van de stad Aleppo en wordt daarbij gesteund door de Russische luchtmacht.

De Syrische regering stelde dat het overleg is gestrand omdat Saoedi-Arabië, Qatar en Turkije het hebben gesaboteerd. Zij hebben de door hun gesteunde oppositiedelegatie teruggefloten volgens Damascus. Syrië neemt later een besluit over een eventuele terugkeer naar het overleg.

De chef van de betrokken oppositiecoalitie, Ryad Farid Hijab, beschuldigde juist Damascus ervan het overleg te hebben gedwarsboomd. Hijab, ex-minister en ex-premier onder president Bashar al-Assad, zei dat de oppositie helemaal niet terugkeert naar het overleg 'als er niet eerst iets op de grond verandert'. Volgens Hijab wil het regime in Damascus helemaal geen politieke oplossing.

Washington stelde dat het stilleggen van het overleg te wijten is aan de Russische luchtaanvallen op oppositiegroepen in het noorden van Syrië. De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Laurent Fabius zei dat 'de Syrische regering en haar bondgenoten het overleg torpederen met een bruut offensief'.

Dorpen ontzet

Ondertussen gaat de strijd in Syrië door. Het Syrische leger heeft de afgelopen dagen belangrijke terreinwinst geboekt ten noorden van de stad Aleppo. Als het offensief wordt voltooid, zullen twee gebieden in handen van de regering met elkaar worden verbonden.

De omsingeling van de opstandelingen van twee sjiitische dorpen ten noordwesten van Aleppo is doorbroken, zo werd woensdag gemeld door Syrische staatsmedia. Nubul en Zahraa worden bewoond door sjiieten die zich scharen aan de kant van het regime in Damascus. De dorpen werden al drie jaar belegerd door de oppositie.

De doorbraak werd mogelijk doordat het leger de afgelopen dagen diverse dorpen ten noorden van Aleppo in handen had gekregen, zoals Oweinat. Het beëindigen van de belegering betekent een belangrijke strategische overwinning voor het Syrische regime.

De Syrische strijdkrachten worden in hun offensief geholpen door de Russische luchtmacht, die doelen van de opstandelingen bombardeert. Ook krijgen ze aanzienlijke steun van de sjiitische Libanese beweging Hezbollah en van Iraanse milities. Honderden burgers zijn het gebied ontvlucht, zo meldt het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten.

'Ongekend'

Women’s Advisory Board

Staffan de Mistura, de speciale VN-gezant voor Syrië, heeft een geheel uit vrouwen bestaande adviesraad benoemd. De Women’s Advisory Board gaat de VN-gezant bijstaan in de onderhandelingen in Genève over een vredesregeling voor de Syrische burgeroorlog. De uit twaalf vrouwen bestaande raad zal De Mistura adviseren over ‘alle onderwerpen die worden besproken’, aldus een verklaring van de VN, dus niet alleen over kwesties die vooral voor vrouwen van belang zijn. ‘We zijn enorm verheugd, dit is een unieke stap’, zegt Jetteke van der Schatte Olivier van het Nederlandse Hivos, die in Genève vrouwelijke deelnemers aan het Syrische overleg traint. De twaalf vrouwen, door hun achterban zelf voorgedragen bij de VN, vertegenwoordigen volgens haar een breed maatschappelijk en politiek scala: seculiere rebellen, Koerden, islamisten ‘en zelfs vrouwen van de kant van het regime, hoewel zij dat zelf liever anders noemen’. Op langere termijn hopen de vrouwen als derde partij aan de onderhandelingstafel te kunnen aanschuiven.

Woordvoerders van de oppositie omschreven woensdag de aanvallen van de Syrische strijdkrachten en de Russische luchtmacht ten noorden van Aleppo als 'ongekend'. Een commandant zei dat door de opstandelingen gecontroleerde delen van de stad het risico lopen geheel omsingeld te worden door het leger en sjiitische milities. Hij riep bevriende naties op meer wapens te sturen.

'Hoe kun je gesprekken beginnen onder ongeëvenaarde militaire druk?', zei een westerse diplomaat tegen persbureau Reuters. 'De Russen en het regime willen de oppositie uit Genève weg forceren, zodat de oppositie verantwoordelijk wordt voor het mislukken van de onderhandelingen.'

De gesprekken in Genève komen uiterst moeizaam op gang. VN-gezant Staffan de Mistura zei dinsdag dat een mislukking mogelijk is. 'In dat geval zal er geen enkele hoop meer zijn', zei hij. Een woordvoerder van de Syrische regeringsdelegatie zei woensdag dat de voorbereidingen van de gesprekken langer duren dan verwacht.