Voor zijn boek interviewde Michael Wolff Trumps hoogste adviseurs: 'Volgens sommigen is hij een semi-analfabeet'

President probeert publicatie vrijdag te voorkomen

Het Witte Huis heeft het al afgekraakt, maar politiek Washington is in de ban van Michael Wolffs boek Fire and Fury. De journalist schetst, op basis van tweehonderd gesprekken met Donald Trumps hoogste medewerkers, een weinig verheffend beeld van hem. Hij zou ongeïnformeerd zijn, advies schuwen en ongeschikt zijn voor het ambt. De belangrijkste onthullingen op een rijtje:

1. Trump was verbijsterd over zijn overwinning

Net als de rest van de wereld, zouden ook Trump en zijn belangrijkste campagneadviseurs op de verkiezingsdag geen rekening hebben gehouden met een overwinning. Een van hen was, nogal pikant, campagnemanager Kellyanne Conway. Volgens Wolff, die zegt dat hij in anderhalf jaar tijd uitgebreid toegang had tot Trumps 'inner circle' en het Witte Huis, hield Conway rekening met een zege van Hillary Clinton met maximaal zes procent.

Op de verkiezingsavond waren Trump en zijn vrouw Melania verbijsterd toen duidelijk werd dat ze afkoersten op een overwinning. 'Alsof hij een spook had gezien', zo beschreef Trumps zoon Donald de reactie van de Republikein. Melania, die geen zin had om haar leven in New York te verruilen voor het saaie Washington, was naar verluidt in tranen. Volgens campagnevoorzitter Steve Bannon veranderde de blik van Trump in minder dan een uur van stomverbaasd in ongelovig tot uiteindelijk geschokt. 

'Maar de laatste transformatie moest nog komen', schrijft Wolff, zich baserend op een gesprek met Bannon. 'Plotseling veranderde Donald Trump in een man die het verdiend had om president van Amerika te zijn. En dat hij geschikt was voor het presidentschap.' Hoewel andere Trumpmedewerkers deze versie van Wolff tegenspreken, komt het overeen met het beeld dat al eerder bestond van Melania: dat ze niet enthousiast zou zijn geweest over een Trump-presidentschap. Tot de zomer bleef ze ook wonen in New York, samen met zoon Barron.

2. Trump moest wennen aan het Witte Huis

Van de ene op de andere dag moest miljardair Donald Trump zijn penthouse in New York van 85 miljoen dollar verruilen voor het Witte Huis. Een dienstwoning met veel personeel. Volgens Wolff ergerde Trump zich in de eerste maanden groen en geel als het huishoudpersoneel zijn overhemden, die hij op de grond pleegt te gooien, opruimde.

'Als mijn overhemd op de grond ligt, dan ligt het daar omdat ik dat wil', aldus een boze president tegen het personeel. Ook mochten ze vrijwel niets aanraken van zijn persoonlijke spullen in de presidentiële slaapkamer, zoals zijn tandenborstel.

Volgens Wolff zijn Trump en Melania het eerste presidentiële echtpaar sinds de Kennedy's met aparte slaapkamers. In zijn slaapkamer liet Trump direct na zijn inauguratie twee extra tv's plaatsen - in de kamer was al een televisie aanwezig - zodat hij tegelijk de vele nieuwsshows kon volgen. Volgens sommige van zijn adviseurs keek hij echter te veel televisie. Ook wilde de president een slot op de deur plaatsen. De Secret Service-agenten vonden dit echter geen goed idee.

3. Trump leest weinig en mist focus

Waar/Onwaar

Volgens het Witte Huis zit het boek van Wolff, dat vrijdag uitkomt en al op de eerste plaats staat van Amazons bestsellerlijst, vol ‘onjuiste en onvolledige’ informatie. Critici van Wolff (64) wijzen in dit verband op zijn niet brandschone reputatie. De schrijver, columnist en medewerker van onder andere Vanity Fair, GQ en New York Magazine is in het verleden ervan beschuldigd zijn boeken en artikelen aan te dikken.

Adviseurs en oud-medewerkers van Trump die hun uitspraken in het boek willen ontkennen, moeten echter oppassen. Wolff blijkt talloze gesprekken te hebben opgenomen in de bijna twintig keer dat hij toegang kreeg tot de West Wing. Met name de vele gesprekken met strateeg Steve Bannon en toenmalig chef-staf Reince Priebus, zo meldt de goed ingevoerde site Axios, staan op band.

Wolff erkent zelf in het boek dat niet alle beweringen van zijn bronnen kloppen. Iedereen vertelde immers zijn eigen versie van het verhaal, aldus de schrijver. En in een Witte Huis waar zeker drie kampen vochten om de gunst van de president, is het dan lastig om te bepalen wie eigenlijk de waarheid sprak. ‘Veel verklaringen van wat is gebeurd in Trumps Witte Huis spreken elkaar tegen’, aldus Wolff in zijn voorwoord. ‘Veel zijn, geheel in lijn met de Trump-trend, niet waar. Deze conflicten, het losjes omgaan met de waarheid, vormen een rode draad in het boek.’

Trump is nooit een dossiertijger geweest. Tijdens de presidentiële debatten bleek vaak dat hij moeite had om details te geven van zijn plannen. Tijdens de campagne werd ook duidelijk dat Trump, die als presidentskandidaat briefings kreeg van de inlichtingendiensten, nauwelijks geïnteresseerd was in de materie.

'Hij verwerkt informatie niet op een gewone manier', aldus Wolff, die hierover sprak met onder andere Trumps plaatsvervangend chef-staf Katie Walsh. 'Hij leest niet. Zelfs stukken doorbladeren, doet hij niet. Sommigen geloven dat hij een semi-analfabeet is. Hij gaat af op zijn eigen kennis, op zijn gevoel wat hij moet doen. Hij is heel zeker van zichzelf.'

Hoge adviseurs, die niet met naam genoemd worden, noemen hun president in het boek een 'idioot', een 'sukkel' en 'zo dom als ik weet niet wat'. Trump is zo ongeïnteresseerd, dat hij in de campagne tijdens een uitleg van de grondwet al snel verveeld raakt. Zelfs briefings die voor hem zijn samengevat op één pagina, wil hij niet lezen.

De politiek ervaren Walsh had constant moeite om te doorgronden wat de president nou precies wilde bereiken, zeker als het ging om belangrijke beleidszaken. 'Het was alsof je erachter moest komen wat een kind precies wil', aldus Walsh die deze uitspraak donderdag overigens ontkende. Het gebrek aan focus van de president en de constante chaos in het Witte Huis, waar diverse kampen elkaar bestreden, zorgden ervoor dat Walsh overwoog ontslag te nemen.

Begin maart, vlak voordat Walsh vertrok, vroeg ze aan Trumps schoonzoon en adviseur Jared Kushner om op een rijtje te zetten waar de president zich politiek op wilde richten. 'Wat zijn de drie prioriteiten van het Witte Huis?', vroeg ze Kushner. Het was een simpele vraag die elke presidentskandidaat en zijn adviseurs moeiteloos zouden kunnen beantwoorden. Maar Kushner kon de drie punten niet noemen. 'Ja, daar moeten we het nog over hebben', zei hij tegen Walsh.

4. Mediatycoon Rupert Murdoch noemde Trump een 'stomme idioot'

Een maand na zijn verkiezingszege had aankomend president Trump een telefoongesprek met collega-miljardair en mediatycoon Rupert Murdoch. Kort daarvoor had Trump een delegatie ontvangen van techbedrijven uit Sillicon Valley. Murdoch vroeg hem hoe het overleg was geweest. Trump vond dat het wel goed was gegaan. 'Deze jongens hebben echt mijn hulp nodig, Obama was niet goed voor ze', aldus Trump volgens een bron die op de hoogte was van het gesprek met Murdoch.

Murdoch wijst hem erop dat de techbedrijven niets willen weten van het aanpakken van de visums voor hooggekwalificeerd personeel uit het buitenland. Hij wijst Trump op zijn belofte om de grenzen te sluiten. 'Wij vinden er wel wat op', reageert Trump geruststellend. 'Wat een stomme idioot', zegt Murdoch, over wie Wolff een biografie heeft geschreven, na afloop van het telefoongesprek.

5. Trump was kwaad op de dag van de inauguratie

Volgens Wolff heeft Trump niet genoten van wat het belangrijkste moment in zijn leven had moeten zijn: de inauguratie. 'Hij was boos dat grote sterren niet aanwezig waren, hij was ontevreden over de accommodatie in Blair House (waar Trump verbleef) en hij vocht zichtbaar met zijn vrouw', schrijft Wolff. 'Ze stond op het punt om in huilen uit te barsten. De hele dag liet hij zijn 'golfblik' zien: kwaad, pisnijdig, zwaaiend met de armen en opgetrokken wenkbrauwen.'