Migranten komen aan in Roemenië in een kustplaats aan de Zwarte Zee.
Migranten komen aan in Roemenië in een kustplaats aan de Zwarte Zee. © AFP

Vluchtelingen kiezen vaker voor overtocht onstuimige Zwarte Zee naar Roemenië

Met een veilige toekomst in Europa voor ogen kiezen steeds meer migranten voor een bijzonder gevaarlijke route: die via de Zwarte Zee naar Roemenië. Ze stappen in Turkije op de boot naar het Roemeense vasteland en hopen daarvandaan door te reizen naar West-Europa.

Vrijdag kapseisde een vissersboot op volle zee, waarbij 21 mensen omkwamen. Vijf anderen werden afgelopen weekeinde nog vermist. Zeker veertig mensen konden door de toegesnelde kustwacht worden gered. Volgens de Turkse autoriteiten waren zij overwegend van Iraakse komaf. De Zwarte Zee geldt als riskant vanwege de hoge golven, vooral in de herfst en winter.

Stijging

De Turkse en Roemeense kustwachten melden een opvallende stijging in augustus en september. In het tijdsbestek van een maand kwamen bijna 500 migranten aan in Roemenië, terwijl 830 anderen door de Turken werden tegengehouden. In heel 2014 ging het, ter vergelijking, om 430 mensen (naar zowel Roemenië als Bulgarije), vorig jaar maar om één.

De zoektocht van mensensmokkelaars naar nieuwe routes lijkt onder meer ingegeven door de Turkijedeal tussen de Europese Unie en Ankara en de hopeloze situatie op de Griekse eilanden. Vrijdag oordeelde het hoogste gerechtshof in Griekenland dat twee Syrische asielzoekers teruggestuurd mogen worden naar Turkije, omdat dat een veilig land zou zijn. Mensenrechtenorganisaties bestrijden dat. Het Griekse vonnis bekrachtigt de redenering van EU-leiders en zal het terugsturen van Syriërs in de toekomst vergemakkelijken. De twee Syriërs stappen naar het Europees Hof in Straatsburg.

Dat de reis naar Roemenië gaat, vertellen ze er volgens hulpverlener Barzan niet altijd bij

Bij het Civic Resource Center, een hulporganisatie die migranten in Roemenië bijstaat met geld en goede raad, horen ze uit de eerste hand hoe migranten in Turkije om de tuin worden geleid door mensensmokkelaars. Voorzitter Cosmin Barzan: 'Smokkelaars laten brochures zien met jachten en grote schepen. Op de bewuste avond worden migranten in rubberen bootjes geladen, zogenaamd op weg naar naar die jachten. Zodra de migranten zien dat het 'jacht' een roestige sloep is, kunnen ze kiezen: aan boord gaan of terugzwemmen.'

Voor de overtocht vragen mensensmokkelaars tussen de 1.000 en 3.000 euro. Dat de reis naar Roemenië gaat, vertellen ze er volgens Barzan niet altijd bij. 'De meesten krijgen te horen dat ze naar Italië varen. Ik ken ook verhalen van migranten die dachten dat ze naar Duitsland of Nederland gingen. Blijkbaar weet niet iedereen waar die landen in Europa liggen.'

Zware omstandigheden

De route is tien keer zo gevaarlijk als de oversteek van de Middellandse Zee

Mircea Mocanu, Internationale Organisatie voor Migratie

Onder de nieuw aangekomen migranten zijn volgens Barzan veel Koerden uit Irak en Iran. Een deel vraagt asiel aan in Roemenië en mag zijn procedure afwachten in een van de zes opvangcentra die het land heeft. Een tweede optie is het aanvragen van een tijdelijke verblijfsvergunning van drie maanden en proberen via Hongarije door te reizen naar West-Europa. In Timisoara, niet ver van de Hongaarse grens, wachten op dit moment honderden mensen op het juiste moment om illegaal de grens over te steken. In tegenstelling tot de Hongaars-Servische grens staat daar geen hek.

EU-grensbewakingsdienst Frontex verwacht niet dat de influx van migranten de komende maanden aanhoudt, vanwege de zware omstandigheden op de Zwarte Zee. Golven van 2 meter hoog zijn geen uitzondering. 'De route is tien keer zo gevaarlijk als de oversteek van de Middellandse Zee', aldus Mircea Mocanu van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) tegen persbureau AFP.