Kinderen in het sloppendorp Khmuonh in Cambodja.
Kinderen in het sloppendorp Khmuonh in Cambodja. © Anneke Stoffelen/Chivoan Heng

Verbod op draagmoeders in Cambodja leidt tot chaos

Een plotseling verbod in Cambodja op commercieel draagmoederschap leidt tot onzekerheid bij zwangere draagmoeders en de westerse wensouders die hen betalen. In de chaos die volgde op het verbod, werden enkele pasgeboren baby's niet opgehaald, zegt bemiddelingsbureau New Life.

Homokoppels en onvruchtbare stellen vervullen hun kinderwens soms via een draagmoeder. Omdat het in veel westerse landen uit ethisch oogpunt verboden is daarvoor te betalen, zijn draagmoeders moeilijk te vinden. Sommige stellen zoeken daarom hun heil in arme landen als Cambodja, waar regels ontbreken en wanhopige vrouwen volop bereid zijn hun baarmoeder te 'verhuren'. Onder druk van onder meer Unicef stelde de Cambodjaanse overheid commercieel draagmoederschap in november echter per direct strafbaar. Een Australische bemiddelaar en twee medewerkers werden opgepakt.

Cambodja heeft per direct het draagmoederschap verboden. Wat nu? Wensvader Sander gaat op zoek naar de moeder van zijn kind, lees de reportage hier.

Anneke Stoffelen interviewde adoptieouders Sander en Karim. 'Ik wil koste wat het kost ons kind gaan ophalen, ook al riskeer ik daarmee een arrestatie.'

Mariam Kukunashvili, de oprichster van New Life stelt dat het bureau er alles aan doet de adoptiekinderen soepel het land uit te krijgen. Lees het interview hier.

Draagmoeders zijn bang dat ze door het verbod nooit wat zullen zien van de bij geboorte beloofde 10 duizend dollar - een bedrag waarvoor de meeste Cambodjanen jaren moeten werken.

De wensouders verkeren in onzekerheid over de vraag of ze hun kind wel kunnen ophalen. Ze komen uit Europa, Australië, Brazilië, China en de Verenigde Staten. Onder hen een homokoppel uit Amsterdam; hun draagmoeder van bemiddelingsorganisatie New Life is zes maanden zwanger.

De draagmoeder van het Nederlandse stel vertelde de Volkskrant dat zij van een andere draagmoeder hoorde dat haar baby minstens een week in het ziekenhuis lag zonder dat iemand het kind kwam ophalen. Volgens New Life is dit enkele keren voorgekomen door een misverstand bij Chinese wensouders, die door het verbod waren afgeschrikt om naar Cambodja te reizen. De Chinezen verwachtten dat New Life de geboortecertificaten in orde zou maken in hun afwezigheid. 'Maar zulke documenten krijgen wij niet, daarvoor moet de ouder zichzelf identificeren, ter plekke', zegt New Life-oprichter Mariam Kukunashvili. Inmiddels zou het probleem zijn opgelost.

Lees verder onder de foto

Bonussysteem

New Life zegt dat via hun Cambodjaanse draagmoeders 10 tot 15 baby's per maand werden geboren

Betaald draagmoederschap rukte het afgelopen jaar op in Cambodja, nadat eerder Thailand, India en Nepal de regels aanscherpten. Bedrijven als New Life zoeken de grenzen op waar regels ontbreken.

Het is niet duidelijk hoe groot de draagmoedersector precies is, omdat bemiddelaars veelal in de schaduw opereren. In Cambodja gaat het zeker om honderden vrouwen. Cambodjaanse draagmoeders verhalen tegen de Volkskrant van een bonussysteem waarbij één vrouw geld krijgt als zij een andere als draagmoeder aanbrengt.

New Life zegt dat via hun Cambodjaanse draagmoeders 10 tot 15 baby's per maand werden geboren. 34 vrouwen moeten nog bevallen. Volgens Kukunashvili heeft het bedrijf zich na het verbod teruggetrokken uit Cambodja.

Dat de industrie is nog niet is opgedoekt bleek toen op Nieuwjaarsdag in de Filipijnen vier vrouwen en een begeleider werden opgepakt op het vliegveld. Zij wilden volgens justitie in Cambodja draagmoeder worden.