Donald Trump en de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in.
Donald Trump en de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in. © REUTERS

Trump optimistisch over relatie met Noord-Korea: 'We gaan eruit komen'

De Amerikaanse president Trump heeft zich voor het eerst sinds zijn uitverkiezing positief uitgelaten over pogingen de crisis met Noord-Korea via diplomatieke weg op te lossen. 'Ik zie dat er beweging in komt', zei Trump tijdens zijn bezoek aan Zuid-Korea. 'Ja, we boeken vooruitgang.'

Trump liet zich tijdens zijn bezoek aan Zuid-Korea vanaf het begin van een zonnige kant zien. In plaats van dreigementen te uiten aan het adres van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, gaf hij blijk van vertrouwen in een goede afloop van de crisis rond het nucleaire wapenprogramma. 'We gaan eruit komen. Uiteindelijk komen we er altijd uit.'

Vorige maand had Trump gesprekken met het regime van Kim Jong-un nog 'tijdverspilling' genoemd. Dat was nadat zijn minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson had toegegeven dat er via drie 'communicatiekanalen' contact was gelegd met de Noord-Koreanen. Volgens Tillerson waren de contacten bedoeld om te 'polsen' of het regime van Kim Jong-un openstaat voor onderhandelingen over zijn wapenprogramma. 'We zijn het aan het proberen, dus wacht rustig af', aldus Tillerson.

De opmerkingen van Tillerson waren geen verrassing. Afgelopen augustus, terwijl Trump en Kim Jong-un verwikkeld waren in een retorische oorlog, werd al bekend dat de VS en Noord-Korea al sinds het voorjaar geheime diplomatieke contacten onderhouden. Omdat de landen geen formele diplomatieke relaties onderhouden, moeten dat soort gesprekken via een achterdeur plaatsvinden. In dit geval werd contact gelegd via het beproefde 'New York-kanaal'; het kantoor van de Noord-Koreaanse VN-delegatie in New York.

Aanvankelijk waren de gesprekken bedoeld om de vrijlating te bespreken van de Amerikaanse student Otto Warmbier, die veroordeeld was tot vijftien jaar dwangarbeid na het stelen van een poster. Joseph Yun, de in Seoul geboren Amerikaanse Korea-gezant, sprak eerst met de Noord-Koreaanse VN-ambassadeur in New York. Later ontmoette hij de Noord-Koreaanse Amerika-gezant Choe Son-hui op neutraal terrein, in het Noorse Oslo. In juni werd Warmbier in vegetatieve toestand naar huis gestuurd. Een paar dagen later overleed hij.

Vorige maand had Trump gesprekken met Noord-Korea nog 'nutteloos' genoemd

Eigen kanalen

Hoewel de relatie tussen de Verenigde Staten en Noord-Korea door de dood van Warmbier verder verslechterde, liep het contact na juni door. Persbureau AP ontdekte in augustus dat de relatie tussen de beide landen inmiddels ook onderwerp van gesprek was geworden. Destijds zei Trump in een reactie op die primeur dat hij het niet over 'voortuitgang' of 'achterdeurdiplomatie' wil hebben.

De laatste serieuze onderhandelingen tussen de VS en Noord-Korea dateren van 2012, toen een akkoord over een bevriezing van het wapenprogramma in ruil voor voedselhulp al na twee maanden stukliep door een raketlancering in Noord-Korea. Een hervatting van gesprekken leek lange tijd ver weg.

Dinsdag in Seoul was de toon opvallend optimistisch. Trump schetste zelfs een vergezicht van een nucleair-vrij Koreaans schiereiland 'waar iedereen kan genieten van vrijheid en welvaart'. Die boodschap ging erin als koek bij zijn gastheer, de Zuid-Koreaanse president Moon Ja-in. Die won dit voorjaar de verkiezingen met onder meer de belofte van toenadering tot Noord-Korea.

Helemaal zonder dreigementen verliep het bezoek niet. Trump wees erop dat het Amerikaanse leger inmiddels drie vliegdekschepen en een nucleaire onderzeeër in de regio heeft gepositioneerd. Maar hij relativeerde dat ook weer meteen. 'Ik ga hier een stap verder en zeg: ik hoop bij God dat we die nooit hoeven te gebruiken.'

Alles uit de kast

De Zuid-Koreanen hadden zichtbaar alles uit de kast gehaald om Trump zich welkom te laten voelen. Langs de weg in het centrum van Seoul werd hij toegejuicht door duizenden Koreanen met Amerikaanse vlaggetjes. Voor het presidentiele complex kregen Trump en zijn vrouw Melanie een traditionele welkomstceremonie voorgeschoteld. De Trumps waren onder de indruk. 'Dit zullen wij nooit vergeten', twitterde Trump later.

Tijdens de top spraken Trump en Moon af dat Zuid-Korea 'voor miljoenen dollars' aan Amerikaanse defensieve wapens gaat inslaan. Het gaat onder meer om surveillance-apparatuur. Daarmee wil Zuid-Korea zijn defensieve capaciteit uitbreiden, aldus Moon. 'Dat is ook goed voor de onderlinge handelsbalans', voegde Trump toe.

Trump riep nogmaals Rusland en China op te helpen bij het aanhalen van de duimschroeven voor Pyongyang. 'We roepen landen op de handel met Noord-Korea volledig te stoppen', aldus Trump. China is de grootste handelspartner van Noord-Korea. 'Als China en Rusland helpen, denken wij dat dingen kunnen gebeuren, en heel snel.'


Wat staat er op het spel bij Trumps reis naar Azië?

Trump en Abe presenteren zich als beste maatjes: ook wat betreft Noord-Korea zitten ze op één lijn
De Verenigde Staten en Japan gaan 'maximale druk' uitoefenen op Noord-Korea om het land te dwingen te stoppen met zijn nucleaire wapenprogramma. Die boodschap gaven de Amerikaanse president Trump en de Japanse premier Abe maandag op een gezamenlijke persconferentie in Tokio.

Trump: 'Ik denk niet dat we ooit hechter geweest zijn met Japan dan nu'

Trump op bezoek bij zijn vriend Shinzo Abe in Japan.

Van nucleaire dreiging tot handelsconflicten: Trumps reis naar Azië
De Amerikaanse president Donald Trump maakt zich op voor zijn reis naar Azië. Japan, Zuid-Korea, China, Vietnam en de Filippijnen worden de komende dagen aangedaan. Welke belangen spelen er? In dit overzicht leggen onze correspondenten dat per land uit.