Trekt Afrika's rijkste vrouw Angola uit het slop?
© AFP

Trekt Afrika's rijkste vrouw Angola uit het slop?

De wereldolieprijs zakte dit jaar tot een dieptepunt, de staatsschuld van Angola stijgt akelig snel en de valutakoers is gehalveerd, maar geen nood: de Angolese president heeft nu zijn dochter aan het hoofd van het noodlijdende staatsoliebedrijf neergezet. Eerder had hij de voltallige directie gewipt, te midden van een nationale crisis.

Angola is de grootste olieproducent van Afrika nu de Nigeriaanse productie is teruggelopen door de problemen die Shell daar ondervindt. Staatsoliebedrijf Sonangol is 's lands inkomstenbron nummer één. Maar de lage olieprijs heeft het bedrijf diep in de schulden gestort en de nationale economie op de tocht gezet. Isabel dos Santos, de 43-jarige dochter van president José Eduardo dos Santos, moet nu de 'winstgevendheid en stabiliteit herstellen'.

Op papier is Angola een van de rijkste naties van Afrika, maar de bevolking ziet weinig terug van die rijkdom

Op papier is Angola een van de rijkste naties van Afrika. Naast olie heeft het land ook nog diamantmijnen. Maar de bevolking ziet weinig terug van die rijkdom. Behalve Isabel dan. Volgens het Amerikaanse blad Forbes Magazine is zij de rijkste vrouw van Afrika, met een fortuin van ruim 3 miljard dollar - en dat in een land waar tweederde van de bevolking leeft van minder dan 2 dollar per dag.

Isabel dos Santos beweert dat haar rijkdom het resultaat is van briljant zakelijk inzicht. Haar imperium strekt zich uit tot in voormalig moederland Portugal, en Dos Santos heeft financiële belangen in banken, media, diamantmijnen en telecommunicatie. 'Ik ben gewoon heel onafhankelijk', zei ze eerder dit jaar tegen The Wall Street Journal. 'Ik heb het altijd zelf willen doen, buiten de schaduw van mijn familie.'

Maar onderzoek van lokale media liet vorige week eens te meer zien dat Isabels fortuin grotendeels afkomstig is uit fondsen die schielijk zijn weggesluisd uit - jawel - de kassen van het staatsoliebedrijf. Forbes concludeerde in 2013 al dat de president zijn dochter 'met een pennestreek' steenrijk heeft gemaakt. Zelfs EU-parlementariërs hebben aangedrongen op onderzoek, vanwege Isabels belangen in Portugal.

De familie Dos Santos heeft echter andere dingen aan het hoofd dan geneuzel over wie hoeveel waaraan verdiende; Dos Santos senior heeft beloofd in 2018 na 37 jaar heerschappij af te treden. Enige scepsis rond die belofte is wellicht op zijn plaats, maar met de benoeming van zijn dochter tot oliechef - na het presidentschap de machtigste post in het land - zet de president zijn nageslacht duidelijk in de startblokken voor de toekomstige heerschappij over Angola. Een broer van Isabel is al hoofd van het staatsbeleggingsfonds, van waaruit de olierijkdom wordt gedirigeerd naar hopelijk winstgevende investeringen - of naar Isabel.

Haar familie regeert bij de gratie van een kleine, corrupte elite die het gezag voert over bedrijfsleven, leger en veiligheidsdiensten

Als zij straks onbekommerd wil kunnen genieten van stabiele politieke steun naast haar financiële welstand, zal ze toch echt moeten presteren in haar nieuwe positie. Haar familie regeert bij de gratie van een kleine, corrupte elite die het gezag voert over bedrijfsleven, leger en veiligheidsdiensten. Maar die willen daar wel wat voor terug, en zonder stabiele olie-inkomsten is er weinig uit te delen.

Daarmee is de cirkel toch weer een beetje rond. En de bevolking? Wel, Isabel wil 'kosten terugdringen' bij het staatsoliebedrijf, zei ze bij haar aantreden. Als het verleden een indicator voor de toekomst is, zal de kliek rond de familie Dos Santos niet de eerste zijn die de broekriem moet aanhalen. De bevolking zal waarschijnlijk niet profiteren van de aangekondigde sanering bij het staatsoliebedrijf.