Medewerkers van Oxfam helpen bij het uitdelen van hygiënekits. De medewerkers op deze foto waren niet betrokken bij de misstanden.
Medewerkers van Oxfam helpen bij het uitdelen van hygiënekits. De medewerkers op deze foto waren niet betrokken bij de misstanden. © EPA

The Times: Oxfam verzweeg wangedrag hulpverleners in Haïti

Sprake van seksueel wangedrag, machtsmisbruik en intimidatie

De Britse hulporganisatie Oxfam is onder vuur komen te liggen omdat zij het wangedrag van een aantal hulpverleners in Haïti jarenlang geheim heeft gehouden. Volgens The Times hielden medewerkers van de hulporganisatie seksfeesten waarbij ze gebruik maakten van de diensten van prostituees. Daarbij zou het mogelijk ook om minderjarige meisjes zijn gegaan.

De hulpverleners, onder wie het hoofd van de Oxfam-operatie na de aardbeving van 2010 in Haïti, schakelden volgens de krant hun chauffeurs in om prostituees voor hen te ronselen. Anders, kregen ze te horen, zou hun contract met Oxfam mogelijk niet worden verlengd.

Oxfam, een van de grootste hulporganisaties in Groot-Brittannië, stelde in 2011 een onderzoek in naar het schandaal nadat een klokkenluider de leiding van Oxfam op de hoogte had gesteld van de misstanden. Als gevolg van dat onderzoek moest de chef van de Oxfam-operatie in Haïti, de Belg Roland van H., vertrekken, zonder dat daar verder ruchtbaarheid aan werd gegeven. Ook twee andere stafleden vertrokken met stille trom. Vier anderen werden ontslagen.

Bronnen vertelden The Times dat een aantal stafleden regelmatig avondjes met prostituees organiseerde in het pension dat Oxfam voor hen had afgehuurd. Ook het hoofd van de hulpoperatie nodigde vaak prostituees uit in zijn villa even buiten de hoofdstad Port-au-Prince, die bekend stond als 'het adelaarsnest'.

Haïti was kort daarvoor getroffen door een zware aardbeving die aan 220 duizend mensen het leven kostte en een groot deel van het toch al straatarme land in puin legde.

'Onverenigbaar'

Er kan niet worden uitgesloten dat sommige prostituees minderjarig waren

Intern Oxfam-rapport uit 2011, in handen van The Times

Oxfam erkende in reactie op het bericht in The Times dat er inderdaad sprake was geweest van seksueel wangedrag, machtsmisbruik en intimidatie. 'Het gedrag van sommige leden van de Oxfamstaf in Haïti was volstrekt onaanvaardbaar en onverenigbaar met onze waarden en de fatsoensnormen die we verwachten van onze medewerkers', aldus Oxfam.

Prostitutie is verboden in Haïti. Volgens The Times stond in het interne Oxfam-rapport uit 2011 dat 'niet kan worden uitgesloten' dat sommige prostituees minderjarig waren, maar Oxfam zegt dat daar geen bewijzen voor zijn gevonden.

Alles wijst er volgens de krant op dat Oxfam heeft geprobeerd het schandaal onder het tapijt te vegen om te voorkomen dat haar reputatie schade zou lijden. De Britse tak van de hulporganisatie haalt jaarlijks ongeveer honderd miljoen euro op aan giften in Groot-Brittannië en heeft ruim 5000 mensen in dienst. Daarnaast kan Oxfam steunen op ruim twintigduizend vrijwilligers.

Vertrouwen van publiek

De hulporganisatie meldde destijds wel dat het een aantal medewerkers wegens wangedrag naar huis had gestuurd, maar liet verder in het midden waarom het precies ging. Daarmee heeft Oxfam volgens de Britse Charity Commission, die toezicht houdt op het werk van liefdadige organisaties, het vertrouwen van het publiek in gevaar gebracht. De commissie wil nu van Oxfam horen welke maatregelen zij heeft getroffen om herhaling te voorkomen.

Oxfam is overigens niet de enige hulporganisatie die in opspraak is geraakt doordat enkele medewerkers misbruik hebben gemaakt van de miserabele toestanden in rampgebieden. Ook militairen van de VN-vredestroepen in Haïti en Congo hebben zich schuldig gemaakt aan seksueel wangedrag, soms zelfs met minderjarigen.