De Griekse premier Tsipras met de Turkse president Erdogan in mei 2016.
De Griekse premier Tsipras met de Turkse president Erdogan in mei 2016. © EPA

Spanning tussen Griekenland en Turkije om gevluchte Turkse officieren

Tussen Griekenland en Turkije broeit een diplomatiek conflict nu Ankara de Grieks regering heeft gevraagd om de uitlevering van acht Turkse officieren die in Griekenland politiek asiel hebben aangevraagd. De acht vluchtten met een helikopter het land uit na de mislukte militaire coup van afgelopen weekeinde.

De Turkse ambassadeur in Athene, Kerim Uras, waarschuwde dat een weigering van de Griekse regering de acht terug te sturen gevolgen zal hebben voor de onderlinge betrekkingen. 'Het was van meet af aan al een fout hen toe te laten', zei Uras. Hij verzekerde dat de acht op een 'eerlijk proces' kunnen rekenen, als ze worden teruggestuurd.

De officieren zaten eerst vast in de grensplaats Alexandropoulis, maar werden woensdag overgebracht naar Kavala, 190 kilometer van de grens. De militairen werden uitgejouwd door leden van de Turkse minderheid, toen ze eerder deze week voor een rechtbank in Alexandropoulis verschenen. De menigte moest door de politie op afstand worden gehouden.

De Griekse autoriteiten hebben de helikopter inmiddels overgedragen aan Turkije, maar uitlevering van de officieren ligt veel gevoeliger. De linkse Syriza-partij die in Athene aan de macht is heeft zich altijd sterk gemaakt voor de mensenrechten, maar de regering van premier Alexis Tsipras heeft weer andere zorgen aan haar kop. De regering is bang dat een 'nee' tegen Turkije wel eens de vluchtelingendeal op losse schroeven kan zetten die de Europese Unie met Turkije heeft gesloten. Die heeft er toe geleid dat de stroom vluchtelingen naar Griekenland drastisch is afgenomen. Vorig jaar kwamen er iedere dag duizenden vluchtelingen aan, nu ongeveer vijftig per dag.

Twijfel over onafhankelijkheid

De regering is ook bang dat de oude tijden herleven, toen de relaties tussen de twee landen gespannen waren wegens conflicten over eilandjes langs de Turkse kust en de aanwezigheid van Turkse troepen op Cyprus, dat sinds 1974 verdeeld is in een Grieks en een Turks deel.

De rechter moet nu besluiten wat er met de acht officieren gaat gebeuren. Het is niet uitgesloten dat de rechter in hun voordeel beslist, omdat er twijfel is aan de onafhankelijkheid van de Turkse rechters nu Erdogan duizenden rechters heeft ontslagen. Zij zouden banden hebben met de beweging van de Turkse geestelijke Fethullah Gülen, die in de VS woont. Hij wordt door Ankara gezien als het brein achter de mislukte coup.

Ook kan meespelen dat de Turkse regering overweegt weer de doodstraf in te voeren voor deelnemers aan de coup. Dat kan voor de rechter reden zijn uitlevering te verbieden.