Demonstranten tijdens een protest tegen het voorgenomen inreisverbod van Trump, half mei in Seattle.
Demonstranten tijdens een protest tegen het voorgenomen inreisverbod van Trump, half mei in Seattle. © AP

Regering-Trump mag al beginnen met tegenhouden van reizigers uit moslimlanden

Het Amerikaanse Hooggerechtshof gaf het Witte Huis maandag het groene licht het omstreden inreisverbod voor reizigers uit zes islamitische landen alvast in te voeren, zij het met enkele beperkingen. Lagere rechtbanken hadden de maatregel opgeschort, maar de regering-Trump mag er van het Hooggerechtshof vast mee van start. Intussen buigt het hof zich over de vraag of het reisverbod, dat Trump per presidentieel decreet heeft afgekondigd, in strijd is met de Amerikaanse grondwet.

De beslissing van het Hof betekent een overwinning voor president Trump, al moeten de negen rechters nog bepalen of het inreisverbod niet tegen de grondwet indruist. Over die vraag zal het Hof zich komend najaar buigen.

Trump noemde de uitspraak direct een 'duidelijke overwinning voor onze nationale veiligheid'. 'Als president kan ik geen mensen ons land binnen laten die ons kwaad willen doen', zei hij in een verklaring.

Ook minister van Justitie Sessions prees de beslissing als 'een belangrijke stap'. De regering mag van het Hooggerechtshof nu al beginnen met het tegenhouden van reizigers uit de zes landen die in het decreet worden genoemd. Daarbij stellen de rechters de beperking dat het inreisverbod niet mag gelden voor buitenlanders die 'geloofwaardig aanspraak kunnen maken op een bonafide relatie met een persoon of een instelling in de VS'.

Dat houdt in dat familieleden van ingezetenen van de VS, buitenlandse studenten of werknemers van Amerikaanse bedrijven niet zomaar kunnen worden geweerd.

Inreisverbod zou tegen grondwet zijn

Eerder hadden verscheidene rechtbanken het inreisverbod tegengehouden omdat de maatregel van Trump volgens hen neerkwam op een manier om moslims buiten de deur te houden. Dat zou tegen de Amerikaanse grondwet zijn. De rechters baseerden zich daarbij onder meer op tweets van Trump en uitspraken die hij tijdens de verkiezingscampagne deed. Ook haalden zij een uitspraak van Trump-adviseur Rudy Giuliani aan die ooit zei dat Trump hem gevraagd had het moslimverbod in een 'legale vorm' te gieten.

Trump had bij het Hooggerechtshof beroep aangetekend met het argument dat hij als president uitgebreide bevoegdheden heeft als het gaat om het immigratiebeleid van de Verenigde Staten. Kennelijk zijn de rechters het daar in principe mee eens. Het Hooggerechtshof bepaalde ook dat de regering 120 dagen lang vluchtelingen mag weren. Het Witte Huis zei die tijd nodig te hebben om nieuwe regels op te stellen die het gevaar verminderen dat terroristen als vluchteling het land binnenkomen.

Chaos

President Trump vaardigde het inreisverbod uit toen hij nog maar een paar dagen in het Witte Huis zat, maar de maatregel liep uit op een chaos. Talloze reizigers kwamen bij aankomst in de VS op het vliegveld vast te zitten of werden meteen op het vliegtuig terug gezet. Nadat een rechter de maatregel had afgekeurd, paste het Witte Huis het inreisverbod aan, maar ook die versie kon geen genade vinden in de ogen van enkele rechtbanken.

Trump reageerde woedend op de tegenwerking van de rechters. Hij ging zelfs zover dat hij het over een 'zogenaamde rechter' had en de rechters waarschuwde dat zij verantwoordelijk zouden zijn voor eventuele terroristische aanslagen.

Drie conservatieve rechters van het Hooggerechtshof - Clarence Thomas, Samuel Alito en de pas benoemde Neil Gorsuch - vonden de uitspraak niet ver genoeg gaan. Zij vonden dat het Hof het inreisverbod zonder enige beperkingen had moeten herstellen, hangende het eindoordeel van de negen rechters. Thomas voorspelde dat het in de praktijk ondoenlijk zal zijn voor de douane te bepalen wie wel een geloofwaardige relatie met een persoon of instelling in de VS heeft en wie niet.

Meer over Trump en het inreisverbod

Heeft verzet tegen het inreisverbod zin?
Zes Amerikaanse staten kondigden in maart aan dat zij het nieuwe inreisverbod van president Trump zullen aanvechten. Naast Hawaii heeft een groep van vijf andere staten, onder leiding van de staat Washington, ook bij de rechter bezwaar aangetekend tegen de nieuwe immigratieregels. Hoeveel kans maken zij?

De krachten van de democratie: wie houdt Trump in toom?
De soep zou niet zo heet gegeten worden, dacht menigeen, ook in Republikeinse kring. Maar Trump de president doet gewoon wat Trump de kandidaat beloofde. Er zijn matigende krachten, maar zijn die sterk genoeg? (+)