De Hongaarse premier Viktor Orbán en zijn vrouw Aniko Levai in het stemlokaal.
De Hongaarse premier Viktor Orbán en zijn vrouw Aniko Levai in het stemlokaal. © REUTERS

Tweederde meerderheid voor partij van Orbán nu bijna alle stemmen in Hongarije zijn geteld

Viktor Orbán wordt voor de derde keer op rij premier van Hongarije. Zijn rechts-nationalistische Fidesz-partij behaalde een ruime meerderheid bij de parlementsverkiezingen van zondag.

Nu nagenoeg alle stemmen geteld zijn, is duidelijk dat Orbán zijn tweederde meerderheid te pakken heeft. Het gaat om 133 zetels in een parlement van 199. Orbán kreeg 5 procent stemmen meer dan tijdens de laatste verkiezingen van vier jaar terug. Door het complexe kiesstelsel van Hongarije vertaalt dat zich niet in meer zetels.

De partij van Orbán behaalt dus een behoorlijke comfortabele overwinning, en dat ondanks de corruptieschandalen van de voorbije weken in en rondom de regeringspartij. Met de tweederde meerderheid kan Orbán straks grondwetswijzigingen doorvoeren. Ook ligt het voor de hand dat hij organisaties uit het maatschappelijk middenveld verder de duimschroeven zal aandraaien. 

Het rechtspopulisme in Europa behoudt met Orbáns herverkiezing zijn onofficiële vaandeldrager. Het is het succes van een man die nooit zuinig is met angstscenario's. Oppositiepartijen in dienst van 'buitenlandse belangen' staan klaar om het land over te nemen, verklaarde Orbán tijdens zijn afsluitende campagnespeech, vrijdag in Székesfehérvár. 'De laatste keer dat we op zo'n kruispunt stonden, was in 1990, hij het einde van het communisme.'

De opkomst was met ongeveer 70 procent de hoogste in de voorbije vijftien jaar. In Boedapest vormden zich lange rijen voor de stembureaus die daardoor langer open moesten blijven. Het laat zien, aldus Fidesz-fractievoorzitter Gergely Gulyás, dat 'de Hongaarse democratie sterk is'. Critici zullen tegenwerpen dat die democratie op z'n minst rammelt: de kieswet geeft Fidesz een groot voordeel, terwijl radio en tv (grotendeels in Fidesz-handen) de taal van de regering na-papegaaien. 

Zo eensgezind als de Hongaren in de rij gingen staan, zo verdeeld kwamen ze er weer uit. Het enige dat hen bindt, zo lijkt het, is angst. Bij de één voor beïnvloeding van buitenaf (migratie, de Amerikaanse filantroop George Soros), bij de ander voor een verder afglijden naar een autoritair model à la Poetin. De oppositiepartijen slaagden er niet afdoende in gezamenlijke tegenkandidaten te presenteren per kiesdistrict, en gingen aan verdeeldheid ten onder.

'Ik hoop dat dit niet onze laatste verkiezingen zijn', zegt Mária Kovács (50) grimmig. Zij behoort tot de kiezers die Orbán weg willen hebben, al wil ze niet verklappen op wie ze gestemd heeft. Ze kent Fidesz-stemmers in haar omgeving, maar de hoop hen te overtuigen, heeft ze opgegeven. 'Fidesz is als een religie voor ze. Ze zien de feiten niet meer.'

Kovács heeft de pech dat ze in een wijk woont waar Fidesz naar alle waarschijnlijkheid dik wint: het twaalfde district van Boedapest, ook wel 'bergland' genoemd vanwege de ligging in de beboste heuvels boven de Donau. Het is een wijk met symboliek. Vier jaar geleden scoorde Fidesz hier zijn hoogste aandeel van heel Boedapest, zo'n 47 procent van de stemmen. Er is ook een beroemde wijkbewoner: Viktor Orbán.

De well to do middenklasse woont hier, mensen die de vruchten geplukt hebben van acht jaar Fidesz. Er is een vlaktaks gekomen en belastingvoordelen voor families met veel kinderen. Kiezers hier zijn industriëlen, hoofden van familiebedrijven, gepensioneerden.

Vrije markt

Ooit, na de val van de Berlijnse Muur, omarmden ze alles wat het westen te bieden had: een vrije markt, kapitalisme, de belofte van een beter bestaan. De oude huid afstropen, noemde Orbán dat, en 'een nieuwe, modieuze huid' groeien naar westers voorbeeld. Maar daarmee was er nog geen bescherming. De migratiecrisis van 2015 kwam hard aan. Markten beschermen niet, een christelijke identiteit wel, in de ogen van Orbáns kiezers althans.

'Wij willen geen migratieland worden', zegt ondernemer László Dobrovolszky (51) als hij uit het stembureau gewandeld komt. 'De Turken zijn hier ruim 150 jaar lang de baas geweest. Wij hebben Europa verdedigd! Mijn ouders wonen in Frankfurt, maar voelen zich daar niet veilig. Ze komen terug naar Hongarije.' Om de paar zinnen begint hij over Soros, een naam die onder Orbán synoniem is komen te staan voor alles wat het vaderlandse weefsel bedreigt. Een minister waarschuwde dat Soros de Hongaren insecten wil laten eten. 'Hij wil een wereld zonder grenzen en zonder geloof', doceert Dobrovolszky. 'Maar wij zijn christenen. We zitten niet te wachten op genderfluïditeit.'

Het succes van de regering Orbán ziet hij terug in de economische groei en de nieuwe snelwegen. Zijn die niet te danken aan de EU-fondsen? 'Dat kan best, maar we hoeven heus niet dankbaar op onze knieën te gaan. Westerse multinationals hebben ook ruimschoots geprofiteerd van onze open markt.'

Deze regering wil het land beschermen. Ik zie wat in West-Europa gebeurt

Verderop staat de rooms-katholieke kerk waar Andrea Almadi (41) iedere zondag het orgel bespeelt. Hymnes voor de maagd Maria, vertelt ze. Ze stemt Fidesz, vanzelfsprekend. 'Deze regering wil het land beschermen. Ik zie wat in West-Europa gebeurt. Een collega is Oostenrijk ontvlucht omdat ze zich daar niet meer veilig voelde, tussen de migranten.' 

Bij het stemlokaal komt een scholier in colbertje aangelopen, 17 jaar oud. Stemmen mag Theodor Azbej niet, maar hij is als 'Fidesz-activist' langs de deuren gegaan om de achterban te mobiliseren. In de lentezon dreunt hij vlotjes de partijpunten op. Wie naar hem luistert, weet dat Hongarije voorlopig niet van Fidesz af is.


Wie is Orbán?

In Felcsút leerde Viktor Orbán als jongen de straatvechtersstreken die hem tot premier van Hongarije hebben gemaakt. Onze correspondent ging erheen om te ontdekken wie Viktor Orbán is. (+)