President François Hollande wuift vanuit zijn dienstauto.
President François Hollande wuift vanuit zijn dienstauto. © AFP

Populariteit Hollande stijgt fors na terreurgolf

De afgelopen jaren leek hij geen goed te kunnen doen, de Franse president François Hollande. Maar sinds de terreurgolf van anderhalve week geleden is zijn populariteit fors gestegen. Volgens de politieke 'barometer' van het weekblad Paris Match is 40 procent van de Fransen tevreden over zijn optreden, tegenover 19 procent vóór de aanslagen. Een historische sprong.

'Dit is een zeer zeldzaam verschijnsel in de geschiedenis van zulke barometers', zei Frédéric Dabi van opiniepeiler Ifop, die sinds 1958 onderzoek doet naar de populariteit van politieke kopstukken. 'Het enige andere voorbeeld is dat van president Mitterrand, die 19 punten steeg tijdens de Eerste Golfoorlog, van januari tot maart 1991.' Ook de tevredenheid over premier Valls steeg fors, van 44 naar 61 procent.

Zittende leiders profiteren vaak van een grote nationale crisis. De Amerikaanse president George W. Bush begon zijn termijn met een tevredenheidsscore van 50 procent, maar in de vier maanden na 11 september schommelde zijn populariteit tussen de 80 en 90 procent. Na een existentiële schok stellen burgers hun vertrouwen in de regerende autoriteiten, die kunnen terugvallen op het gezag dat met hun ambt verbonden is. De oppositie is vleugellam: de meeste burgers vinden het onfatsoenlijk om de nationale eenheid te doorbreken met een aanval op de president. 

Daarnaast hebben Hollande en Valls het goed gedaan, in de ogen van veel Fransen. Ze wisten de goede woorden te vinden, ook in de omgang met de nabestaanden. Tevens wordt het optreden van de anti-terreurtroepen als effectief en slagvaardig beoordeeld. 

Geen garantie

Volgens opiniepeiler Jerôme Fourquet van Ifop heeft Marine Le Pen vooralsnog niet geprofiteerd van de aanslagen. 'Het is een beetje hetzelfde als na affaire Merah', zegt Fourquet in een interview met Libération. Vlak voor de presidentsverkiezingen schoot Mohammed Merah in Toulouse en omgeving zeven mensen dood. 'Iedereen verwachtte dat Marine Le Pen er voordeel bij zou hebben, maar op het laatst daalde ze zelfs licht.'

Evenmin is er sprake van een anti-islamstemming. Het aantal mensen dat de aanwezigheid van moslims in Frankrijk als een bedreiging ervaart, daalde zelfs van 43 procent in 2012 naar 40 procent direct na de aanslagen. Daarentegen steeg het aantal mensen dat de islam als een verrijking ziet van 17 naar 25 procent.

Overigens wijst Fourquet erop dat de situatie onstabiel is. De nationale eenheid zal onvermijdelijk ten einde komen als er gesproken wordt over concrete maatregelen ter bestrijding van het terrorisme. Veiligheid is nu eenmaal een politiek onderwerp bij uitstek.

Het krediet na een crisis kan ook weer verspeeld worden, ervoer George W. Bush. In 2008 eindigde hij met een score van 22 procent.

Na de ramp met de MH17 stegen de Nederlandse regeringspartijen fors in de barometer van Maurice de Hond. De VVD kreeg er vier zetels bij, de PvdA drie.