Een demonstrant zwaait met de Europese vlag en de Union Jack op College Green, voor het Britse parlementsgebouw, 28 juni.
Een demonstrant zwaait met de Europese vlag en de Union Jack op College Green, voor het Britse parlementsgebouw, 28 juni. © AFP

Paniek om Brexit slaat toe in Britse politiek: zelfs de marmelade is niet veilig

Tweede onderhandelingsronde met de Europese Unie begint vandaag

Met een speciaal beveiligde aktentas zal de Britse Brexit-onderhandelaar David Davis vandaag het Brusselse Berlaymont-gebouw betreden. Geen hacker, paparazzo of buitenlandse spion mag weten wat de Britten willen in de tweede onderhandelingsronde met de Europese Unie. Maar weten de Britten het zelf wel?

Een gebrek aan leiderschap speelt Londen parten. Terwijl de Brusselse klok tikt voor de Britten, klikt die van de Big Ben voor premier Theresa May.

De zomerborrel van weekblad The Spectator, het traditionele hoogtepunt van de politieke zomer in Londen, kende eind vorige week een typerend moment. Lachend stapte Davis af op minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson. 'Je kunt niet eens je eigen zus overtuigen', zei hij, doelend op Rachel Johnson die zo eurogezind is dat ze zich bij de Liberaal-Democraten heeft aangesloten. Beide Brexiteers zouden maar wat graag verhuizen naar Downing Street 10, waar May de laatste tijd als een kluizenaar vertoeft.

Een harde lijn van Davis vergroot de kans op mislukte onderhandelingen

Op dezelfde borrel werd de premier, zoals altijd ontbrekend bij zulke gezellige bijeenkomsten, door een partijcoryfee omschreven als een ruiter die op een galopperend paard is gezet. En dat paard, de Conservatieve Partij, vreest twee dingen: Labour en de Brexit. Het één hangt met het ander samen. Een leiderschapsstrijd gevolgd door verkiezingen kan oppositieleider Jeremy Corbyn aan de macht brengen. Voortmodderen met May schaadt de Brexit.

Davis heeft zijn ploeg versterkt met hardliners. Zijn stafchef is Stewart Jackson, een radicale euroscepticus die bekendstaat als Wacko Jacko. Eerder al had hij Steve Baker binnengehaald als onderminister. Hij was een van de belangrijkste mannen achter de Leave-campagne en beschouwt het laten ontploffen van de EU als een van zijn ambities. Een harde lijn vergroot de kans op mislukte onderhandelingen, maar ondertussen zijn de ambtenaren nog amper toegekomen aan het uitwerken van dat scenario.

Immigratie

Europese leiders zijn bereid de controle over immigratie over te dragen aan de Britten om daarmee de Brexit te voorkomen. Dat zei Tony Blair aan de vooravond van de tweede Brexit-onderhandelingsronde in enkele Britse kranten.

Volgens de voormalige Labour-premier is er op het vasteland een grote behoefte om de Europese Unie te hervormen. Ook de Fransen en Duitsers maken zich zorgen over immigratie en willen een compromis sluiten, verklaarde hij.

De afkoopsom zal de meeste aandacht krijgen in deze onderhandelingsronde, meer dan de andere twee onderwerpen op de agenda: het lot van de EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk en de Ierse grens. Een ander probleem is de jurisdictie van het Europese Hof. De Britten willen niet dat de geschillen die na de Brexit zullen ontstaan worden ondergebracht bij de rechters in Luxemburg 'Als Manchester United tegen Real Madrid speelt, dan laat je Real niet kiezen wie de scheidsrechter is', vindt Davis.

Hij wordt onder zware druk gezet om zijn lijn te verzachten, door onder anderen Conservatieve eurogezinden die de zwakke positie van hun leider proberen uit te buiten. Achter de schermen werken ze samen met Labour-parlementariërs die, rebellerend tegen hun eigen leider, het land bij de interne markt willen houden. Hier wordt het grootste probleem blootgelegd: het debat over de Brexit verloopt niet langs de traditionele partijlijnen.

Het wemelt van de Brexit-horrorverhalen, tot en met een mogelijke aanval op de Britse marmelade

Het besef begint door te dringen dat de Brexit minder makkelijk is dan gedacht. De donderdag gepresenteerde Great Repeal-wet zal alle EU-wetgeving 'Brits' maken, maar dat brengt weer nieuwe bureaucratie - van eigen makelij - met zich mee. Het wemelt van de Brexit-horrorverhalen, tot en met een mogelijke aanval op de Britse marmelade. Na het vervallen van de Brusselse bescherming kunnen de Duitsers deze naam gebruiken voor hun eigen variant.

May ontbeert de kracht en het gezag om de pro- en anti-Brexitkampen te verenigen. Brexit-onderhandelaar Davis valt niet te benijden. In Brussel treft hij een ongeduldige onderhandelingspartner, terwijl in Westminster een loopgravenoorlog wordt gevoerd.


Lees verder over Brexit

Geen uitzondering voor Brexit-Nederlanders
Nederlanders die de Britse nationaliteit aanvragen om na de Brexit in Groot-Brittannië te kunnen blijven, moeten dan hun Nederlandse paspoort inleveren.

Tony Blair
Leiders van Europese landen zijn bereid om de Britten controle over immigratie te geven om daarmee Brexit te voorkomen. Dat heeft Tony Blair beweerd. Volgens de voormalige Labour-premier is er op het vasteland meer appetijt dan ooit om de EU te hervormen.

Irritatie in Brussel
De onderhandelingen over de Brexit zijn nog maar net begonnen of in Brussel groeit al de irritatie over de Britten. Ze komen niet af met hun voorstellen, het enige voorstel dat ze op tafel hebben gelegd schiet tekort en verder doen ze schamper over de rekening van de scheiding. Dat zei Michel Barnier, de Brexit-onderhandelaar voor de Europese Unie, woensdag.

Azen op EU-Geneesmiddelenbureau
Met de Brexit in aantocht moeten twee EU-agentschappen uit Londen verhuizen naar ergens op het vasteland. Voor het grootste lobbyt Nederland met als boodschap: welkom 900 medewerkers van het agentschap in Metropool Amsterdam!

Henk Kamp wil softe Brexit (+)
In tegenstelling tot Brussel en veel andere EU-landen, is Nederland voor een softe Brexit, zegt minister Kamp in een interview met de Volkskrant. Het is voor het eerst dat Nederland zo expliciet dat standpunt inneemt.

Rutte zoekt nieuwe vrienden (+)
Met het vertrek van de Britten verliest Nederland een natuurlijke bondgenoot binnen de EU. Een waar diplomatiek offensief moet voorkomen dat Parijs en Berlijn straks over Den Haag heen walsen.