Een huilend jongetje bij de Servisch-Kroatische grens.
Een huilend jongetje bij de Servisch-Kroatische grens. © ANP

Opstopping van duizenden vluchtelingen op Balkanroute

Duizenden vluchtelingen zijn onder erbarmelijke omstandigheden op de Balkan vast komen te zitten doordat Oostenrijk en Slovenië maar beperkte aantallen migranten doorlaten op weg naar het noorden. De restricties hebben een enorme opstopping veroorzaakt op de route door de Balkan, waar elke dag nog steeds duizenden vluchtelingen aankomen in de hoop landen als Duitsland of Zweden te bereiken.

Het is als een rivier van mensen. Als je de stroom ergens stopt, krijg je een overstroming

Een woordvoerster van de UNHCR

Alleen in Servië waren volgens de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR al ruim tienduizend vluchtelingen blijven steken doordat Kroatië de toegang tot het land beperkt. Aanvankelijk trokken de meeste vluchtelingen via Hongarije verder naar het noorden, maar dat land sloot de grens met Kroatië eind vorige week af. Daarop verlegden de vluchtelingen hun koers naar Slovenië, dat onvoldoende opvangplaatsen zegt te hebben.

Een woordvoerster van de UNHCR omschreef de situatie bij de grens tussen Servië en Kroatië als 'een hel'. Zeker drieduizend vluchtelingen zaten in de stromende regen en de modder te wachten tot zij de grens zouden worden overgelaten. 'Het is als een rivier van mensen. Als je de stroom ergens stopt, krijg je een overstroming. Dat is wat er nu gebeurt. Er is een gebrek aan eten, dekens, aan alles. De mensen zitten in de open lucht, ze kunnen niet op de grond slapen omdat er een dikke laag modder ligt.' Om een einde aan die erbarmelijke toestand te maken zetten de Kroatische grenswachten de grens opeens open, waarna duizenden vluchtelingen Kroatië binnenstroomden.

Aan de grens tussen Kroatië en Slovenië speelden zich soortgelijke taferelen af. Honderden vluchtelingen wachtten daar in de modder nadat de Sloveens autoriteiten hadden geweigerd een trein met 1.800 mensen toe te laten. Na uren wachten probeerden sommigen door maisvelden te voet Slovenië binnen te komen.

Diplomatieke ruzie

De chaos leidde tot een diplomatieke ruzie tussen Slovenië en zijn buurlanden. De Sloveense autoriteiten verweten Kroatië dat het veel meer vluchtelingen doorliet dan was afgesproken, namelijk 2.500 per dag. In plaats daarvan zouden er maandag 5.000 migranten zijn aangekomen. De Sloveense minister van Binnenlandse Zaken Vesna Gyorkos Znidar beschuldigde Kroatië ervan dat het alleen maar als een 'vervoerder van vluchtelingen' fungeerde, maar niets deed om de stroom te reguleren.

Haar Kroatische collega Ranko Ostojic wees die verwijten af. 'Eerst zeiden ze dat ze er 8.000 zouden toelaten. Dat aantal werd een dag later 5.000, vervolgens 2.500 en uiteindelijk werd het 0. Dat betekent dat de hele last op ons wordt afgewenteld.' Volgens Ostojic zal zijn regering niet toestaan dat Kroatië 'het verzamelpunt voor migranten van de EU' wordt. Sinds Hongarije op 15 september de grens met Servië sloot, heeft Kroatië al bijna 200 duizend vluchtelingen te verwerken gekregen.

Tegelijkertijd wees Slovenië met de beschuldigende vinger naar Oostenrijk. Dat zou slechts 1.500 vluchtelingen per dag binnenlaten, zodat Slovenië overspoeld dreigde te raken. De Oostenrijkse autoriteiten ontkenden dat zij een rem hadden gezet op de stroom vluchtelingen.

Kettingreactie

Het is wel duidelijk dat het besluit van Hongarije zijn zuidgrens af te sluiten met hekken langs de grenzen met eerst Servië en vervolgens Kroatië een kettingreactie heeft veroorzaakt, doordat de andere landen moeite hebben de stroom vluchtelingen te verstouwen. De Servische minister van migratie, Aleksandar Vulin, zei dat zijn land misschien ook minder vluchtelingen zal moeten toelaten vanuit Macedonië. Nu zijn dat er 7- tot 8.000 per dag.

'We moeten erover nadenken hoeveel mensen we onder deze omstandigheden kunnen toelaten', zei Vulin. 'Laten we Servië niet de schuld geven als de hele Europese Unie haar blik afwendt voor wat er hier gebeurt.'