Een regeringsstrijder in het Jemenitische Taiz.
Een regeringsstrijder in het Jemenitische Taiz. © AFP

Nieuw dieptepunt Jemen: miljoenen mensen met hongerdood bedreigd door blokkade Saoedi-Arabië

De humanitaire situatie in Jemen heeft een nieuw dieptepunt bereikt. Miljoenen inwoners worden met de hongerdood bedreigd omdat Saoedi-Arabië de toegangswegen over land, water en lucht sinds maandag blokkeert. De Verenigde Naties en meer dan twintig hulporganisaties hebben Saoedi-Arabië opgeroepen met onmiddellijke ingang humanitaire hulp toe te laten.

Een uniek (en bizar) bezoek aan Jemen, dat doorgaans op slot zit voor journalisten

Jemen is totaal niet toegankelijk voor journalisten. Maar Midden-Oosten-correspondent Ana van Es heeft op uitnodiging van de gouverneur van Marib een uniek bezoek gebracht aan het door oorlog geteisterde land. Een bizarre reis, zo schrijft ze zelf, met dertien andere buitenlandjournalisten. Ondanks pogingen van de regering om Jemen positief neer te zetten, geeft het toch een klein deel van de geheimen van het land prijs.

De journalisten uit het reisgezelschap krijgen geen humanitaire ellende te zien. In plaats daarvan maken ze kennis met een megalomaan bouwproject - een voorbeeld van hoe de regering van Jemen het land graag presenteert. Maar de oorlog kan niet helemaal worden weggestopt: tijdens de eerste nacht van hun verblijf vindt er een Amerikaanse drone-aanval plaats niet ver van de stad.

Lees er dit weekeind over in de Volkskrant.

Gebeurt dit niet, dan leidt dat tot 'de grootste hongersnood die de wereld in meerdere decennia heeft gezien, met miljoenen slachtoffers tot gevolg', zo waarschuwde noodhulpcoördinator Mark Lowcock van de Verenigde Naties eerder deze week al.

Het besluit van Saoedi-Arabië om de toegangswegen te blokkeren is een poging om de wapenleveranties aan de shiitische Houthi-rebellen vanuit Iran tegen te houden. Iran, dat politieke en diplomatieke steun geeft aan de rebellen, ontkent dat het wapens levert. Maar voor Saoedi-Arabië is er geen twijfel over mogelijk; vorige week nog landde er een raket vanuit Jemen op Saoedisch grondgebied. Het land heeft vrijdag één grenspost, in het oosten van Jemen, geopend. Maar daarmee zijn de problemen nog niet van de baan.

'De gevolgen van de blokkade zijn nu al voelbaar', zegt Justin Armstrong van Artsen zonder Grenzen, een van de hulporganisaties die actief zijn in Jemen. 'Honderdduizenden levens worden in gevaar gebracht. Brandstofprijzen zijn hoger dan ooit, diesel en kookgas worden schaars, medicijnvoorraden staan vast bij de grens. De al totaal ontwrichte economie in het land verslechtert verder, waardoor overleven nóg moeilijker wordt. Humanitaire hulp is dus belangrijker dan ooit.'

Ook Tamer Kirolos, landendirecteur van Save the Children, maakt zich zorgen: 'Het is al moeilijk genoeg geweest om hulp binnen te krijgen. We zijn al jaren aangewezen op lange, trage routes. Als ons de toegang helemaal wordt ontzegd, al is het maar voor een week, dan is een ramp niet te overzien. Dit is een horrorscenario.'

Cholera

Jemen is al 2,5 jaar verwikkeld in een bloedige burgeroorlog. In het noorden van het land bivakkeren de Houthi-rebellen. Zij hebben onder meer de hoofdstad Sanaa in handen en teren op het sterke militaire arsenaal dat de in 2011 afgezette Jemenitische president Ali Abdullah Saleh heeft achtergelaten. Het zuiden, inclusief de havenstad Aden, is in handen van een mengelmoes aan strijdkrachten die loyaal zijn aan president Abed Rabbo Mansour Hadi. Hij leeft in ballingschap in Saoedi-Arabië, het land dat hem samen met de Verenigde Arabische Emiraten steunt.

Het conflict, dat al aan tienduizend mensen het leven heeft gekost, verkeert al maanden in een impasse; geen van de strijdende partijen is bij machte de overhand te krijgen.

Ondertussen verslechtert de humanitaire situatie met de dag. De cijfers liegen er niet om: aanvallen op ziekenhuizen en andere medische faciliteiten zijn afgelopen jaar met eenderde toegenomen, miljoenen Jemenieten zijn op de vlucht geslagen en een cholera-epidemie heeft sinds april al meer dan 900 duizend mensen besmet, van wie er 2.100 zijn overleden.

Ongeveer tweederde van de Jemenitische bevolking is volgens hulporganisaties afhankelijk van geïmporteerde goederen. Ongeveer 20 miljoen mensen hebben humanitaire hulp nodig, 7 miljoen lijden aan ondervoeding. De organisaties verwachten dat de voedselvoorraden binnen zes weken op zullen zijn en dat de voorraad voor vaccins nog maar een maand strekt. Ze roepen Saoedi-Arabië op om containers met hulpgoederen met onmiddellijke ingang toe te laten in het land. 

'Als ik Jemen zou vergelijken met een persoon, dan zou ik zeggen dat deze persoon heel ziek is, dat deze persoon heel zwak is en via het infuus moet worden gevoed', zegt Robert Mardini van het Rode Kruis tegen persbureau AP. 'Dus als je deze patiënt in leven wil houden, moeten we het infuus zo snel mogelijk weer aansluiten.'