De weggestuurde Chinese politicus Sun Zhengcai (L).
De weggestuurde Chinese politicus Sun Zhengcai (L). © EPA

Mogelijke opvolger Chinese president Xi Jinping plots weggestuurd vanwege 'schenden partijregels'

Zonder enig ceremonieel, laat staan een bedankje, is de Chinese politicus Sun Zhengcai na vijf jaar werk weggestuurd. Niet wegens corruptie of gerommel in de financiële sector onder zijn bewind als partijsecretaris van de megastad Chongqing, maar wegens het schenden van 'partijregels'. Daarmee bedoelt de communistische partij dat Sun waarschijnlijk ideologisch niet zuiver op de graat is.

Winnie de Poeh

De voorbereidingen voor het partijcongres gaan altijd gepaard met strengere internetcensuur, maar deze keer beginnen de maatregelen veel vroeger dan normaal. Zo is Winnie de Poeh verdwenen van het Chinese internet. Wie emoticons, gifjes of plaatjes van de koddige Britse beer post op de Chinese sociale media of er online naar zoekt, krijgt een medeling dat dit ‘illegale’ inhoud is. Chinese internetgebruikers vergelijken president Xi Jinping graag met Winnie vanwege het stevige figuur van de Chinese partijleider. De eerste keer werden in 2013 foto’s van de slanke, lange Barack Obama en Xi naast Teigetje en Winnie gezet. Later figureerde Xi’s Japanse collega Abe als ezeltje Iejoor. Winnie werd eerder gecensureerd op gevoelige politieke momenten, zoals tijdens de militaire parade twee jaar geleden.

Volgens de Amerikaanse krant Wall Street Journal en persbureau Reuters loopt er een 'informeel' onderzoek naar Suns politieke zonden.

Vijf jaar lang werd Sun gezien als kanshebber voor een toppositie in het permanent comitee van de communistische partij, wellicht zelfs als mogelijke premier. Chinese politici regeren op de lange termijn. Vandaar dat ze in 2012, voordat de huidige president Xi Jinping aan de macht kwam, al afspraken dat hun bondgenoten zouden worden beloond voor hun loyaliteit. Sun was daar een van: hij is al lid van het vijfentwintigkoppige Politburo. Als 53-jarige is Sun jong genoeg om na 2022 Xi Jinping op te volgen, maar dan moet hij dit najaar een zetel in de absolute top veroveren: het permanent comité van het Politburo dat uit zeven of negen leden bestaat.

Xi's tweede termijn

Uit de manier waarop met Sun wordt afgerekend - hij is niet meer in het openbaar gezien en zijn naam werd bij de overdracht van zijn functie niet een keer genoemd - blijkt dat Xi een broertje dood heeft aan oude afspraken over personeelsbeleid. Dit najaar kiest de top van de communistische partij de nieuwe equippe voor Xi's tweede termijn. In principe zou Xi in 2022 met pensioen gaan. Er wordt echter gespeculeerd dat Xi zichzelf van een derde termijn wil voorzien door nu geen opvolger aan te wijzen.

Suns functie is overgenomen door Xi's grote favoriet, de uiterste loyale Chen Min-er. Zo schieten er dit jaar meer bestuurders die bekend staan als 'mannen van Xi' als kometen omhoog in de communistische hierarchie.

Oorlogsverklaring

Suns val gaat gepaard met een regelrechte oorlogsverklaring aan ieder partijlid dat ideologisch niet op de kaarsrechte weg loopt die Xi heeft uitgestippeld. Vrijdag kwam de centrale partijleiding met nieuwe richtlijnen voor 'ideologische zuiverheid', waarbij verantwoordelijken op alle niveau's wordt opgedragen partijorganisaties intensief te inspecteren op afwijkende opvattingen en andere 'disciplinaire schendingen'. Daarna trok Xi's anti-corruptiechef Wang Qishan van leer tegen partijleden die 'niet serieus' waren. 'Partij-concepten zijn zwak, de organisatie is laks en de discipline is slap', aldus Wang in zijn tirade in partijspreekbuis het Volksdagblad.

Geheel in die lijn kondigde Chen als nieuwe baas van Chongqing een stevige ideologische campagne aan tegenover de ondergeschikten van zijn voorganger. Die heeft verzuimd schoon schip te maken: de Zuid-Chinese industriestad Chongqing was het machtsbastion van een politicus die zes jaar geleden tevergeefs probeerde Xi onderuit te schoffelen voordat hij verheven werd tot partijleider. Sun zou in de vijf jaar dat hij Chongqing bestuurde niet genoeg hebben gedaan om 'de giftige atmosfeer' van Xi's voormalige politieke rivaal te zuiveren.

Lees meer over hoge Chinese partijleiders die zijn afgezet

Huis van gevallen partijbons Zhou Yongkang is toeristentrekker
Nadat de voormalige Chinese veiligheidschef werd beschuldigd van corruptie en machtsmisbruik, ontpopte zijn geboortedorp Xiqiantou zich tot een vreemdsoortige toeristenattractie. In 2013 werd Zhou (73) veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf.

Weer corruptieonderzoek vooraanstaande Chinese politicus
De vooraanstaande politicus Ling Jihua wordt verdacht van onder meer machtsmisbruik en het aannemen van smeergeld. Hij was lange tijd een belangrijke vertrouweling van de voormalige Chinese president Hu Jintao.

Gevallen Chinese politicus Bo Xilai krijgt levenslang
De anti-corruptiecampagne van Xi Jinping begon met een andere partijleider van de stad Chongqing: Bo Xilai. Hij kreeg in 2013 levenslang vanwege het aannemen van steekpenningen.