Chinese patrouilleboot op de Yalu rivier op 3 september. De brug verbindt Dandong (China) en Sinuiju (Noord-Korea).
Chinese patrouilleboot op de Yalu rivier op 3 september. De brug verbindt Dandong (China) en Sinuiju (Noord-Korea). © AFP

Moeten we in Europa bang zijn voor de Noord-Koreaanse kernproef?

En nog vier vragen over de kernproef van Noord-Korea

Zondagochtend om half zes(onze tijd) voerde Noord-Korea een kernproef uit die zwaarder was dan alle vorige. Wat zegt dat over de kernwapens waarover het land beschikt?

Hoe zwaar was deze kernproef?

De kernproef deed de grond even hard schudden als een aardbeving met magnitude 6.2. Japanse seismologen schatten dat de explosie een kracht had van meer dan 100 kiloton TNT-equivalent, dus net zo veel als het ontploffen van 100 miljoen kilo van de springstof TNT. Noorse seismologen kwamen zelfs uit op 120 kiloton.

Is dat veel, voor een kern-explosie?

Ja. Het is 8 keer krachtiger dan atoombom 'Little Boy' die in 1945 Hiroshima verwoestte en  230 duizend slachtoffers maakte. Van hen stierven 78 duizend meteen bij de klap, de anderen later door de gevolgen van radioactieve straling. Bovendien is het de zwaarste van de zes kernproeven die Noord-Korea tot nu toe gedaan heeft. De vorige test, in september 2016, was vergelijkbaar met een aardbeving met magnitude 5.2. Toen werd de kracht van de bom op 15 kiloton geschat, vergelijkbaar met 'Little Boy'.

Noord-Korea zelf zegt dat het zondag om een waterstofbom ging.

Is dat waar?

Dat is moeilijk in te schatten, zegt Sico van der Meer, deskundige op het gebied van non-conventionele wapens bij het Clingendael-Instituut. 'Bij Noord-Korea heb je altijd te maken met een combinatie van bluf en werkelijkheid.' De explosie lijkt niet groot genoeg voor een waterstofbom, maar de mogelijkheid bestaat dat de test deels is mislukt en de bom maar gedeeltelijk is afgegaan. Een waterstofbom maken is wel veel moeilijker dan een atoombom. De waterstofbom is gebaseerd op kernfusie in plaats van kernsplijting, en om dat proces op te starten heb je zoveel energie nodig dat je met een 'gewone' kernexplosie moet beginnen.  

Is een waterstofbom schadelijker dan een atoombom?

Een waterstofbom is tot duizenden malen krachtiger. We hebben weinig voorbeelden, dus we weten niet wat zo'n bom exact doet, maar er zijn wel tests gedaan in de Koude Oorlog. In 1961 werd waterstofbom Tsar Bomba (met een kracht van 50 megaton TNT) tot ontploffing gebracht op Nova Zembla, en trilden de ramen op 900 kilometer afstand. Van der Meer: 'Dat is vergelijkbaar met een bom op Berlijn, die je tot in Amsterdam kunt voelen.' Voordeel is wel dat er minder straling bij vrij komt.

Moeten we in Europa bang zijn?

Europa is voor Noord-Korea volstrekt onbelangrijk, zegt Van der Meer. De Verenigde Staten, Zuid-Korea en Japan zijn de vijanden, Rusland en China maken het Noord-Koreaanse bewind zenuwachtig, Europa komt in de overwegingen simpelweg niet voor.

Daarnaast is het nog maar de vraag of het de Noord-Koreanen lukt een grote bom op een intercontinentale raket te bevestigen. 'Ook dat is koffiedik kijken', zegt Van der Meer. 'Net als de vraag of de raketten exact genoeg kunnen worden afgesteld om hun doel te bereiken - al wordt dat minder belangrijk naarmate de bommen grotere gebieden verwoesten'.

Het zorgelijke is vooral dat Noord-Korea steeds verder gaat, vindt Van der Meer. Dus ook als ze hun vijanden nu nog niet met een waterstofbom kunnen treffen, komt dat wel steeds een stapje dichterbij.