Met reeks complimenten voert Trump druk op Xi Jinping over Noord-Korea op: 'Jullie president kan het fixen'
© AFP

Met reeks complimenten voert Trump druk op Xi Jinping over Noord-Korea op: 'Jullie president kan het fixen'

Naar huis met zak glimmende knikkers, maar het grote spel wint hij niet

Onverwachts trakteert Donald Trump zijn gastheer op een motivatie-tactiek die zo in een reality-show kan. En dat doet Trump live, op het Engelstalige kanaal van de Chinese staatstelevisie: 'Ik weet één ding over jullie president. Als hij ergens zijn schouders onder zet, gebeurt het. Geen twijfel mogelijk.'

En zo zet de Amerikaanse president met één compliment zijn Chinese collega Xi Jinping onder druk tijdens een ceremonie waar zakencontracten worden ondertekend. Over een onderwerp van wereldbelang: de Noord-Koreaanse nucleaire dreiging.

'China kan dat probleem fixen, snel en met gemak.' Alsof het een kwestie is van het simpel stopzetten van de Chinese olieleveranties aan Pyongyang of gewoon even een hartig woordje spreken tegen Kim en dat de Noord-Koreaanse atoomwapens dan vandaag nog verdwijnen.

De afgelopen dagen zinspeelde Trump tijdens zijn grote Azië-tournee in de hoofdsteden van zijn bondgenoten Japan en Korea op mogelijke doorbraken. Misschien kon er gepraat worden met Pyongyang. Misschien zou Xi Jinping met wat extra 'hulpvaardigheid' in de vorm van hardere sancties en druk op de Chinese bondgenoot Noord-Korea een wonder bewerkstelligen. 'Xi helpt, we zullen snel zien hoe precies', zei Trump voordat hij in Seoul op het vliegtuig naar Beijing stapte. Daarmee schiep hij verwachtingen voor allerlei toezeggingen, die hij tot nu toe nog helemaal niet heeft gekregen.

Miljoenencontracten

In Bejing bestond het 'wonder' uit een sloot contracten ter waarde van 253 miljoen dollar - deals en vrijblijvende beloftes tot samenwerkingen. Trump gaat naar huis met een zak vol glimmende knikkers, maar het grote spel heeft hij niet gewonnen. Xi kwam met zijn vaste riedeltje over Noord-Korea: China is toegewijd aan een kernwapenvrij Koreaans schiereiland en doet daar al heel lang zijn uiterste best voor.

Xi weigert zich in het openbaar tot lid van Trumps 'alliantie van beschaafde landen tegen Noord-Korea' te verklaren. Hij had ook geen wonderoplossing voor de kwestie. En dat nadat Trump hem zo had gevleid met opmerkingen als 'een speciaal persoon', 'vriend' en 'de trots van het Chinese volk'. Dat filmpje van kleindochter Arabella voor 'lieve opa Xi', waarin de 6-jarige in een Chinees jurkje in keurig Mandarijn gedichtjes en liedjes voordraagt, vond Xi heel schattig. Helemaal de goede sfeer om een 'snelle avondmaaltijd' in te gaan - een delicatessen-banket van twee uur op een keizerlijke locatie waar nooit eerder een Amerikaanse president werd gefêteerd. Maar die egostrelende pracht en praal hoort bij het Chinese ritueel van onberispelijke gastvrijheid. Die is niet te verwarren met daadwerkelijke concessies.

Inkopper

China is het beu altijd aangewezen te worden als het land dat Pyongyang tot de orde kan roepen. Bejing vindt de crisis op het Koreaanse schiereiland vooral een Amerikaans probleem en dat heeft Peking al meerdere keren in niet mis te verstane bewoordingen te kennen gegeven. Toch aarzelde Trump niet om de Chinese president persoonlijk verantwoordelijk stellen voor het gebrek aan vooruitgang. Dat is vrij lomp, terwijl hij op een ander dossier juist enige verbale elegantie tentoonspreidde.

Het handelsoverschot van 327 miljard dollar en het gebrek aan toegang tot de Chinese markt voor Amerikaanse bedrijven: die oneerlijke situatie is, volgens Trump, niet de schuld van China, maar van zijn politieke voorgangers. 'Ik neem het China niet kwalijk. Wie neemt het een land kwalijk als het misbruik maakt van de situatie in het belang van zijn eigen volk?' Na zo'n inkopper is een goed gesprek over de pijnpunten in de Chinees-Amerikaanse handelsrelatie te voeren. 

Niet gediend van het vingertje

Xi Jinping is onlangs op een partijcongres verheven tot de absolute, onaantastbare leider van supermacht China. Die 'historische gebeurtenis' wil China kracht bijzetten met een topontmoeting met de leider van het vrije westen, op gelijke voet met Xi: ook dat is dan bij voorbaat een 'historisch succes'. In die context zijn Chinezen niet gediend van het vingertje waarmee Trump naar Xi wijst. Trumps adviseurs hebben hem bijgebracht dat Xi nu oppermachtig is, hetgeen nieuwe mogelijkheden kan scheppen voor een aanpak van Noord-Korea. Die aanpak heeft nog geen vruchten afgeworpen.

Nog geen uur na Trumps motiverende toespraakje gaven beide leiders een persconferentie. 'Als we samen sterk staan - met anderen indien nodig - tegen degenen die onze beschaving bedreigen, zal die dreiging nooit tot uiting komen. Die heeft dan geen enkele kans.' De energie waarmee Trump de 'geweldige chemie' tussen hem en Xi de hele ochtend had geprezen, was verdampt. Hij noemde hij Noord-Korea maar weer eens 'een moorddadig regime', om zich vervolgens moe en teleurgesteld van Xi af te keren.


Dit schreven we eerder over Trumps reis door Azië

Optimisme over relatie Noord-Korea
Trump heeft zich voor het eerst sinds zijn uitverkiezing positief uitgelaten over pogingen de crisis met Noord-Korea via diplomatieke weg op te lossen. 'Ik zie dat er beweging in komt', zei hij tijdens zijn bezoek aan Zuid-Korea.

Op één lijn
Trump en Abe presenteren zich als beste maatjes: ook wat betreft Noord-Korea zitten ze op één lijn.

Trump en Abe
In twaalf dagen doet Donald Trump Azië aan, te beginnen bij zijn vriend Shinzo Abe in Japan. 'Ik denk niet dat we ooit hechter zijn geweest dan nu.' (+)

Wat staat Trump te wachten?
Trump bezoekt Japan, Zuid-Korea, China, Vietnam en de Filipijnen. Centraal staat het dossier Noord-Korea. Kan hij de Aziatische wereld nog naar zijn hand zetten?

Ontvoering
Zeker dertien Japanners zijn in de jaren zeventig en tachtig door Noord-Korea ontvoerd. Nu heeft dat de aandacht van de Amerikaanse president. 'Met Trump over mijn Megumi praten, wie weet helpt het' (+)

Welke belangen spelen er tijdens de Aziëreis van Trump? In onderstaand overzicht leggen onze correspondenten dat per land uit.