Martin Schulz
Martin Schulz © EPA

Martin Schulz ziet onder druk van eigen partij af van ministerschap

Daarmee komt zijn korte politieke carrière in Berlijn ten einde

Martin Schulz wordt geen minister van Buitenlandse Zaken in een mogelijk vierde kabinet Merkel. Vrijdagmiddag trok de sociaaldemocraat zich onder druk van zijn partij terug. Omdat Schulz ook het partijvoorzitterschap binnenkort overdraagt, betekent deze stap het voorlopige einde van Schulz' korte politieke carrière in Berlijn.

Het was Bild, de doorgaans goed geïnformeerde boulevardkrant, die vrijdagmiddag als eerste melding maakte van een ultimatum dat de rest van het partijbestuur aan Schulz had gesteld.

Niet veel later bracht Schulz zelf een korte schriftelijke verklaring naar buiten waarin hij zijn ministeriële ambities openlijk terugtrok. Hij benadrukte nog eens trots te zijn op het regeerakkoord en raadde de 460 duizend SPD-leden binnenkort vóór dat akkoord te stemmen.  

Schulz erkende dat hij voor veel leden die voorstem in de weg staat. 'Door de discussie rondom mijn persoon, zie ik een succesvolle stemming helaas in gevaar komen', schreef Schulz.

Heilige 'Sint Martin'

Verschillende prominente partijgenoten zouden Schulz vooraf hebben aangeraden het andersom te doen: partijleider blijven en geen minister worden

Het verhaal van SPD-lijsttrekker Schulz is het verhaal van een Brusselse komeet die verkoolde zodra hij de Berlijnse dampkring binnenvloog. Precies een jaar geleden was hij op het hoogtepunt van zijn roem, beeldde de Spiegel hem af als de heilige 'Sint Martin' en stonden mensen uren in de rij voor zijn campagnepraatjes.

De val van Schulz was vorige zomer al begonnen. Zijn verkiezingsbeloften bleven te vaag, met als gevolg het slechtste verkiezingsresultaat uit de partijgeschiedenis. Nu gonzen er onbevestigde geruchten dat hij Berlijn weer zo snel mogelijk voor Brussel wil verruilen.

Maar wat gebeurde er twee etmalen tussen de presentatie van het regeerakkoord en Schulz' aftocht? In de partij werd tevredenheid met de inhoud van het akkoord meteen al overschaduwd door het chagrijn over Schulz' ministerspost.

Verdenking

Aan de tijden van 'weiter so' lijkt een einde te komen

Schulz had twee keer zijn woord gebroken. De SPD zou niet regeren, zei hij bij het bekend worden van de verkiezingsuitslag. Toen hij drie maanden later wel plaats nam aan de onderhandelingstafel, beloofde Schulz dat hij zelf geen minister zou worden in Merkels kabinet. Hij deed het toch, al stond hij het partijvoorzitterschap af aan Andrea Nahles.

Verschillende prominente partijgenoten zouden Schulz vooraf hebben aangeraden het andersom te doen: partijleider blijven en geen minister worden. Met deze keuze haalt Schulz zich de verdenking op de hals een mooie baan belangrijker te vinden dan de geloofwaardigheid en toekomst van zijn partij. 

En dan was er nog de kwestie met Sigmar Gabriel, demissionair minister van Buitenlandse Zaken en ooit Schulz' boezemvriend. Gabriel insinueerde donderdag in een wat zelfmedelijdend interview met een Duits persbureau dat Schulz hem zou hebben beloofd dat hij zijn post mocht behouden.

Vuile was naar de media

Om zijn ongenoegen over Schulz kracht bij te zetten, citeerde Gabriel zijn dochter, Marie (5): 'Niet verdrietig zijn papa, nu heb je meer tijd met ons. Dat is toch beter dan met die man met haren op zijn gezicht.'

Duitse sociaaldemocraten brengen hun vuile was altijd naar de media - een discutabele traditie die bovendien schadelijk is voor de partij. De CDU profiteert er doorgaans van. Zo ook nu.

Want ook in de partij van Merkel heeft het regeerakkoord niet tot de gewenste rust geleid. Merkel heeft het in de onderhandelingen verbruid, vinden veel partijgenoten. De speculaties over een vroegtijdige aftocht uit de komende regering nemen hand over hand toe.

Tientallen jaren lieten de Duitsers zich erop voorstaan dat hun politiek zo aangenaam saai was. 'Weiter so', verder zo, is een van Merkels favoriete uitspraken. Maar aan de tijden van 'weiter so' lijkt een einde te komen.