Teruglezen - Feeststemming in Istanbul na mislukken coup

Een poging van een groep militairen in Turkije om de macht te grijpen is in de nacht van vrijdag op zaterdag mislukt. De loyale troepen sloegen de couppoging neer en herstelden de orde. De regering-Erdogan liet daarop vermeende betrokken oppakken, onder wie twee generaals en invloedrijke rechters. Intussen vierden betogers in Istanbul het mislukken van de staatsgreep. Lees alle ontwikkelingen terug in dit liveblog of lees hier het nieuwsbericht.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Grieken behandelen asielaanvragen

    Griekenland gaat de asielaanvragen van acht militairen die na het mislukken van de putsch uit Turkije zijn gevlucht serieus bekijken. Dit heeft de Griekse premier Alexis Tsipras de Turkse president Tayyip Erdogan laten weten. Dat zal 'snel' gebeuren, aldus een regeringsambtenaar. Tsipras zou Erdogan hebben medegedeeld dat de asielprocedure 'met alle respect' van internationale wetgeving en mensenrechten zal worden behandeld.

    De acht soldaten werden vandaag aangehouden in de noord-Griekse stad Alexandroupolis, waar ze per helikopter waren gearriveerd. Eerder claimde de Turks minister van Buitenlandse Zaken dat Griekenland de acht militairen zou uitleveren aan Turkije. Die mededeling lijkt nu wat voorbarig te zijn geweest.

  2. Koenders veroordeelt coup

    Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken veroordeelt de militaire staatsgreep in Turkije. 'Belangrijk is dat zowel de regering als oppositie de afgelopen uren eenduidig hebben opgetreden.' De Nederlandse regering vindt het belangrijk dat de verdeeldheid in het land vermindert, aldus Koenders, en dat de Turkse democratie hier beter in plaats van slechter uit moet komen.

    'Europa heeft baat bij een stabiele partner die de mensenrechten respecteert.' Koenders kwam vervroegd terug van een reis in Zuid-Amerika. Maandag praten in Brussel de EU-ministers van buitenlandse zaken in spoedoverleg over Turkije en de aanslag van donderdag in Nice.

    In Den Haag klinken ook kritische geluiden over Erdogan, die als winnaar uit de onrust is gekomen. 'Na een mislukte coup besluit Erdogan nu zelf de Turkse rechtstaat op te blazen, de doodstraf in te voeren en de VS te chanteren', twitterde Sjoerd Sjoerdsma.

    Het D66-Kamerlid doelt hiermee op de ruim 2.700 rechters die de Turkse autoriteiten op non-actief hebben gezet en een uitspraak van Erdogan dat het parlement zich mogelijk buigt over een herinvoering van de doodstraf. Ook heeft Erdogan de VS verzocht de geestelijke Fethullah Gülen uit te leveren, zijn politieke opponent die Erdogan verantwoordelijk houdt voor de mislukte coup.

  3. Feeststemming na mislukte coup

    In Istanbul heerst vanavond een feeststemming. Duizenden mensen hebben zich op straat verzameld om het mislukken van de staatsgreep te vieren. De onrust en het geweld van gisteravond zijn verdwenen.

    Ook elders wordt de gefaalde coup gevierd. In Rotterdam zijn honderden Turkse Nederlanders samengekomen. 'Recep Tayyip Erdogan', scanderen ze op het Wilhelminaplein. Lees hier de reportage van de manifestatie in Rotterdam.

  4. Strategie coupplegers 'ouderwets'

    De strategie van de coupplegers was 'bizar ouderwets', aldus Erik-Jan Zürcher, hoogleraar Turkse talen en culturen aan de Universiteit Leiden. 'Ze veronderstelden kennelijk dat ze met de inname van de staatstelevisie het beeld- en informatiemonopolie in handen hadden. Maar zo werkt het al een jaar of twintig niet meer.'

    Turkije-kenner Froukje Santing valt hem bij: 'De coupplegers hebben nooit de controle gekregen over de sociale media en hebben daardoor niet weten te verhinderen dat president Erdogan invloed op zijn toegewijde medestanders kon kon blijven uitoefenen. Die negeerden het uitgaansverbod en waren al snel de baas op straat.'

    Lees hier hoe Turkije-kenners aankijken tegen de mislukte staatsgreep. (+)

  5. Egypte blokkeert VN-verklaring

    Egypte heeft een veroordeling van de staatsgreep in Turkije door de VN-Veiligheidsraad gedwarsboomd. Als een van de vijftien leden van de raad hield het land een verklaring tegen waarin een beroep werd gedaan op alle partijen 'de democratisch gekozen regering van Turkije te respecteren'.

    Het statement, opgesteld door de VS, riep op tot zelfbeheersing, een einde aan het geweld en een herstel van de rechtsorde. Egypte ging niet akkoord, volgens diplomaten met het argument dat de Veiligheidsraad niet in de positie is om vast te stellen of een regering democratisch is gekozen.

    Het heeft vermoedelijk meer vandoen met de Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi, zelf een oud-generaal die met een militaire putsch in 2013 Mohamed Morsi tot aftreden dwong. Morsi behoort tot de Moslimbroederschap, die steun en sympathie geniet van Erdogans Turkije.

    Sommige pro-militaire media in Egypte juichten vrijdagavond de staatsgreep in Turkije toe. Zaterdagochtend kopten zeker drie kranten dat het leger president Erdogan had afgezet, hoewel de coup tegen die tijd grotendeels was onderdrukt.

  6. Gülen: coup in scène gezet

    De moslimgeestelijke Fethullah Gülen ontkent dat hij iets te maken heeft met de staatsgreep. Volgens Gülen, die in zelfverkozen ballingschap leeft in de VS, bestaat de mogelijkheid dat de coup in scène is gezet.

    Gülen heeft verklaard tegen gewapende machtsgrepen te zijn. In gesprek met Amerikaanse verslaggevers drukte hij het Turkse volk op het hart een militaire interventie nooit als positief te beschouwen. Democratie kan niet worden bewerkstelligd op die manier, aldus Gülen.

  7. Erdogan: 'Ik ben opperbevelhebber'

    'Het leger is van ons, niet van de parallelle structuur', zei Erdogan in Istanbul, waar vanavond duizenden aanhangers van de president zich hebben verzameld. 'Ik ben de opperbevelhebber.'

    Volgens Erdogan was de opstand uitgevoerd door een minderheid binnen het leger, niet het leger zelf. Op de roep van de menigte om de doodstraf voor rebellerende militairen, antwoordde de president: 'Over deze eisen kan worden gediscussieerd in het parlement.'

  8. Erdogan vraagt uitlevering Gülen

    De Turkse president Erdogan gaat de VS vragen om uitlevering van Fethullah Gülen, zijn politieke tegenstander die hij verantwoordelijk houdt voor de staatsgreep. Erdogan heeft aangekondigd dat hij zijn Amerikaanse ambtsgenoot Barack Obama zal verzoeken Gülen ofwel het land uit te zetten, ofwel uit te leveren aan de Turkije.

    Zodra de VS 'het hoofd van terrorisme' uitleveren, zal er veel veranderen, aldus Erdogan. Hij voegde daaraan toe dat Turkije nooit een verzoek tot uitlevering van de VS heeft afgewezen. Een anonieme ambtenaar heeft tegen persbureau gezegd dat Turkije 'een formeel verzoek heeft voorbereid met gedetailleerde informatie over Gülens betrokkenheid bij illegale praktijken'.

    Eerder op de dag liet John Kerry, Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken, weten dat Washington een verzoek tot uitlevering serieus zal bekijken. Kerry verzocht NAVO-bondgenoot Turkije om bewijs aan te leveren dat Gülen het brein is achter de coup. Erdogan zei dit te hebben gedaan.

  9. 'Incilrik betrokken bij coup'

    Sommige soldaten op de luchtmachtbasis Incirlik waren betrokken bij de staatsgreep, zegt de Turkse minister van Buitenlandse Zaken. Om die reden was het vliegveld vandaag tijdelijk gesloten en werd de stroom uitgeschakeld. De autoriteiten hebben aanhoudingen verricht.

    Turkije zal de luchtaanvallen op IS hervatten zodra de operatie tegen de couppleger is voltooid, zegt de minister. De regering van Erdogan heeft het Turks luchtruim gesloten voor militair vliegverkeer. Incirlik is een belangrijke uitvalsbasis voor de door de VS geleide coalitie tegen de extremistische beweging in Syrië en Irak.

  10. Turkije pakt weer generaal op

    Turkije heeft opnieuw een hooggeplaatste legerfunctionaris gearresteerd. Generaal Erdal Ozturk, commandant van het Derde Korps van het Eerste Turkse Leger, wordt beschuldigd van landverraad vanwege vermeende betrokkenheid bij de mislukte staatsgreep. Ook de leider van het Tweede Leger, Adem Huduti, is vanavond opgepakt.