Strijders van rebellengroepen bereiden zich in het noordwesten van Syrië voor op nieuwe gevechten.
Strijders van rebellengroepen bereiden zich in het noordwesten van Syrië voor op nieuwe gevechten. © AFP

Leger Assad rukt op in 'deëscalatiezone', 100 duizend inwoners op de vlucht

De Syrische regio Idlib zou een 'deëscalatiezone' moeten zijn, maar sinds vorige week wordt er zwaar gevochten. Regeringslegers rukken op en zeker 100 duizend inwoners zijn op de vlucht geslagen.

Militairen van de Syrische president Bashar al-Assad rukken op in Idlib, het machtigste bastion van rebellengroeperingen dat nog in het land resteert. Idlib werd de afgelopen tijd juist bestempeld als 'deëscalatiezone' waar burgers beschut zouden zijn voor de oorlog.

Idlib is in de Syrische burgeroorlog uitgegroeid tot het afvoerputje van oppositiegezinde inwoners. Terwijl president Assad grote delen van zijn land terugveroverde, liet hij naar Idlib de onderdanen afvoeren die zich tegen zijn bewind bleven verzetten. Na de val van Aleppo, nu ruim een jaar geleden, gebeurde dat met busladingen tegelijk. De Verenigde Naties (VN) hielpen openlijk mee met deze 'evacuaties' per touringcar. Idlib werd afgelopen najaar door Rusland, Turkije en Iran op de kaart gezet als 'deëscalatiezone' waar Assad de bevolking zou sparen.

Sluimerende gevechten

De situatie is 'extreem chaotisch', waarschuwt het vluchtelingenkantoor van de VN

Maar daar blijken de troepen van Assad zich nu niets meer van aan te trekken. Na maanden sluimerende gevechten, voeren het Syrische leger en daaraan verbonden milities er sinds vorige week openlijk oorlog. Tientallen dorpen zijn inmiddels heroverd op de rebellen. Assad staat op het punt om een strategische luchtmachtbasis, Abu Duhur, terug te veroveren op de verzetslegers.

De VN meldt dat sinds 1 december al bijna 100 duizend mensen in Idlib op de vlucht zijn geraakt. Vaak gaat het om mensen die al eerder zijn gevlucht uit andere delen van Syrië, omdat ze in Idlib dachten veilig te zijn. De situatie is 'extreem chaotisch', waarschuwt het vluchtelingenkantoor van de VN. Inwoners verplaatsen zich over het open platteland van Noord-Syrië en hebben vaak geen onderdak voor de nacht. Het is 'extreem moeilijk' voor deze vluchtelingen om woonruimte te vinden.

Ziekenhuizen

De opmars van Assad in Idlib wordt in de kaart gespeeld door een hevige machtsstrijd binnen de plaatselijke rebellengroepen

Volgens de VN zijn de afgelopen dagen ook scholen en ziekenhuizen gebombardeerd. Een kraamkliniek annex kinderziekenhuis zou door drie luchtaanvallen zijn getroffen. Een ziekenhuis dat vanwege eerdere bombardementen al was verhuisd naar een grot, zou ook zijn getroffen. Zulke berichten controleren is onmogelijk. Westerse autoriteiten en hulpverleners kunnen Idlib niet bezoeken, want dan worden ze ontvoerd door terroristen. Hulporganisaties in Syrië hebben in het verleden ten onrechte aanvallen op ziekenhuizen gemeld.

Donderdag stelde het ministerie van Buitenlandse Zaken in Damascus met een zeldzame persverklaring dat er geen ziekenhuizen zijn gebombardeerd. Frankrijk, dat de bombardementen eerder had veroordeeld, kreeg een veeg uit de pan van het Syrische staatspersbureau SANA. Parijs toonde 'grote onkunde' over het huidige offensief, waarmee het platteland van Idlib wordt 'bevrijd' van 'terrorisme'. SANA toonde opnames van een 'bevrijd' dorp, Groot-Karatin, dat door de inwoners verlaten leek.

De opmars van Assad in Idlib wordt in de kaart gespeeld door een hevige machtsstrijd binnen de plaatselijke rebellengroepen. Ooit was een deel van hen gericht op een min of meer democratisch bewind in Syrië. Maar na de val van Aleppo gingen terroristische, met Al Qaida verwante groeperingen de boventoon voeren.

In Idlib voert een regering gedomineerd door Hayat Tahrir al Sham - internationaal gezien als terreurbeweging - sinds eind 2017 strijd met de laatste gematigde elementen.

Tegenoffensief

Een coalitie geleid door Hayat Tahrir al Sham is inmiddels een tegenoffensief tegen Assad begonnen. Daarnaast vond de afgelopen dagen een serie mysterieuze mortieraanvallen en drone-aanvallen plaats op Hmeimim, de Russische legerbasis in Syrië (zie inzet). Rusland is een trouwe bondgenoot van Assad. Niemand weet wie er achter de aanvallen zit. Niet eerder werd er in de Syrische oorlog gevochten met bewapende drones van dit geavanceerde kaliber. Rusland beschuldigt de Verenigde Staten, maar de VS ontkennen.

Ook in een andere 'deëscalatiezone', in Oost-Ghouta bij Damascus, wordt door militairen van Assad heftig gevochten tegen de rebellen. Het vredesproces in Syrië zit muurvast: Westerse analisten gaan er inmiddels vrijwel allemaal van uit dat Assad uiteindelijk heel Syrië zal heroveren.


Mysterieuze aanvallen met 'killerdrones'

Het Russische ministerie van Defensie tast in het duister na een reeks mysterieuze drone-aanvallen op militaire bases in Syrië. Er zou sprake zijn van zeker tien aanvallen met technisch zeer geavanceerde vliegtuigjes, de Russen spreken zelfs van 'killerdrones'.